Αναλυτική αποτύπωση, από την πλευρά του ΥΠΑΑΤ, των παρεμβάσεων που έχουν ήδη υλοποιηθεί, των μέτρων που βρίσκονται σε επεξεργασία και των αιτημάτων που δεν μπορούν να ικανοποιηθούν στο ισχύον ευρωπαϊκό και δημοσιονομικό πλαίσιο
Με νέο Δελτίο Τύπου το ΥΠΑΑΤ αποτυπώνει την εικόνα (από την πλευρά του) ως προς τα αιτήματα που έθεσαν οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι και τον βαθμό ανταπόκρισης της Πολιτείας. Από τα 27 αιτήματα που κατατέθηκαν, τα 20 είτε έχουν ήδη υλοποιηθεί είτε βρίσκονται σε στάδιο επεξεργασίας με στόχο την εφαρμογή τους, ενώ τα υπόλοιπα 7 δεν μπορούν να ικανοποιηθούν, είτε επειδή προσκρούουν σε θεμελιώδεις ευρωπαϊκούς κανόνες και στη λειτουργία της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής είτε επειδή είναι δημοσιονομικά ανέφικτα. Πέραν των επιμέρους αιτημάτων, η κυβέρνηση, δια του Πρωθυπουργού, έχει δεσμευθεί για τη σύσταση διακομματικής επιτροπής με αντικείμενο τη χάραξη Εθνικής Στρατηγικής για τον πρωτογενή τομέα, ώστε οι παρεμβάσεις να αποκτήσουν μόνιμο χαρακτήρα και σαφή προσανατολισμό.
Πιο αναλυτικά, το σύνολο των αιτημάτων που έθεσαν οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι εξετάστηκε με βάση το τι έχει ήδη υλοποιηθεί, τι βρίσκεται σε διαδικασία επεξεργασίας και τι δεν μπορεί να εφαρμοστεί είτε λόγω ευρωπαϊκών κανόνων είτε λόγω δημοσιονομικών περιορισμών. Σε ό,τι αφορά τις αγροτικές ενισχύσεις, οι πληρωμές συνεχίζονται κανονικά κατά τη διάρκεια της μεταρρύθμισης του συστήματος. Έχουν ήδη καταβληθεί 3,2 δισ. ευρώ για το 2025, αναμένεται εκταμίευση επιπλέον 600 εκατ. ευρώ έως το τέλος του έτους, ενώ το 2024 είχαν καταβληθεί συνολικά 3,1 δισ. ευρώ. Παράλληλα, υπάρχει ρητή κυβερνητική δέσμευση για την επιστροφή στους πραγματικούς παραγωγούς των ποσών που υπεξαιρέθηκαν μέσω του ΟΠΕΚΕΠΕ, μόλις τελεσιδικήσουν οι σχετικές δικαστικές υποθέσεις. Η μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ δεν τίθεται υπό διαπραγμάτευση, καθώς η υπαγωγή του σε ανεξάρτητη αρχή θεωρείται αναγκαία για την αποκατάσταση της αξιοπιστίας και της διαφάνειας στο σύστημα των επιδοτήσεων.
Τα αιτήματα για κατώτατες εγγυημένες τιμές και για περιορισμό ή διακοπή των εισαγωγών δεν μπορούν να ικανοποιηθούν, καθώς δεν συμβαδίζουν με τη λειτουργία της ελεύθερης αγοράς και το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Ο ρόλος της στήριξης του αγροτικού εισοδήματος επιτελείται από τις άμεσες ενισχύσεις της ΚΑΠ και όχι μέσω εγγύησης τιμών. Αντίστοιχα, το Χρηματιστήριο Ενέργειας λειτουργεί σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και δεν μπορεί να καταργηθεί σε εθνικό επίπεδο.
Στο σκέλος του κόστους παραγωγής, έχουν ήδη ληφθεί μέτρα όπως η μείωση του ΦΠΑ σε αγροτικά μηχανήματα, λιπάσματα και ζωοτροφές, καθώς και οι μειώσεις φόρου εισοδήματος που ισχύουν και για τους αγρότες. Η κυβέρνηση δηλώνει ανοιχτή σε ρεαλιστικές προτάσεις. Η μείωση της τιμής του αγροτικού ρεύματος εξετάζεται από τη ΔΕΗ με στόχο την καλύτερη δυνατή τιμή, ενώ η επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα βρίσκεται υπό επεξεργασία από την ΑΑΔΕ και το Υπουργείο Οικονομικών, με στόχο να εφαρμοστεί ψηφιακά απευθείας στην αντλία.
Σε σχέση με το χαμένο εισόδημα από προϊόντα που πωλούνται κάτω του κόστους, η γενικευμένη αναπλήρωση δεν είναι επιτρεπτή στο πλαίσιο της ΚΑΠ, καθώς θα οδηγούσε σε διπλή εισοδηματική στήριξη και θα δημιουργούσε σοβαρούς νομικούς και δημοσιονομικούς κινδύνους. Ωστόσο, υλοποιούνται στοχευμένες παρεμβάσεις, όπως το Μέτρο 23 ύψους 178 εκατ. ευρώ για απώλεια παραγωγής, καθώς και ανακατανομή 160 εκατ. ευρώ για κτηνοτρόφους και παραγωγούς σίτου και βάμβακος.
Σημαντικά έργα υποδομής στην ύπαιθρο βρίσκονται σε εξέλιξη, με προϋπολογισμό 600 εκατ. ευρώ μέσω της Γενικής Γραμματείας Ενωσιακών Πόρων και του προγράμματος ΥΔΩΡ 2.0, που περιλαμβάνει έργα όπως του Ταυρωπού και των Υπερείων Νέστου. Παράλληλα, προωθείται αλλαγή στον κανονισμό του ΕΛΓΑ ώστε να καλύπτεται το 100% της ασφαλιζόμενης ζημιάς και να αυξηθεί το όριο αποζημίωσης, με δυνατότητα προκαταβολών έως 80%. Από το 2019 έως σήμερα έχουν καταβληθεί 1,8 δισ. ευρώ σε αποζημιώσεις, με μόνο το μισό ποσό να προέρχεται από εισφορές παραγωγών.
Η σύνδεση των επιδοτήσεων με την παραγωγή και το ζωικό κεφάλαιο αποτελεί βασική διεκδίκηση της Ελλάδας στη νέα ΚΑΠ, για την οποία η χώρα έχει αναλάβει πρωτοβουλίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Έχει ήδη δοθεί λύση στο ζήτημα του ΑΤΑΚ και του ΚΑΕΚ για αγροτεμάχια κάτω των 20 στρεμμάτων, με τους δικαιούχους να πληρώνονται κανονικά. Παράλληλα, εντείνονται οι έλεγχοι για την αντιμετώπιση των παράνομων ελληνοποιήσεων.
Το πάγωμα οφειλών προς ασφαλιστικούς οργανισμούς, ΚΕΑΟ, ΔΟΥ, τράπεζες και ΔΕΗ ισχύει για όσους έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές και ζωονόσους. Σε ό,τι αφορά τους πόρους της νέας ΚΑΠ, οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη στις Βρυξέλλες, με στόχο τη διασφάλιση του καλύτερου δυνατού αποτελέσματος για τη χώρα.
Η υποχρέωση του ηλεκτρονικού δελτίου αποστολής αποτελεί ψηφιοποίηση μιας παλιάς διαδικασίας και υποστηρίζεται από τη δωρεάν εφαρμογή myDATAapp, με αναστολή για τους ελαιοπαραγωγούς έως την 1η Μαΐου και συζήτηση λύσεων αυτοματοποίησης. Ο άμεσος διπλασιασμός των αγροτικών συντάξεων δεν είναι δημοσιονομικά εφικτός, καθώς θα απαιτούσε δαπάνη 3,6 δισ. ευρώ.
Για τη διαχείριση της ευλογιάς, ο εμβολιασμός δεν μπορεί να εφαρμοστεί χωρίς εγκεκριμένο εμβόλιο από την ΕΕ και χωρίς σοβαρές επιπτώσεις στις εξαγωγές, με την επιστημονική κοινότητα να αντιτίθεται. Οι αποζημιώσεις για θανατωθέντα ζώα φτάνουν έως τα 250 ευρώ, επίπεδο σημαντικά υψηλότερο από άλλες χώρες της ΕΕ. Υπάρχει δέσμευση για πλήρη ανασύσταση των κοπαδιών μετά την εκρίζωση της νόσου, ενώ έχει ήδη νομοθετηθεί αναστολή μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης έως το τέλος του 2026 για τους πληγέντες κτηνοτρόφους. Μέχρι σήμερα έχουν διατεθεί 187 εκατ. ευρώ για τη στήριξή τους και ανακοινώθηκαν επιπλέον 80 εκατ. ευρώ μέσω του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Τέλος, η μελισσοκομία εντάσσεται στα επενδυτικά προγράμματα και στα Σχέδια Βελτίωσης, συμμετέχει στα προγράμματα νέων αγροτών και στο Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ, ενώ υφίσταται ήδη Ηλεκτρονικό Μητρώο Μελισσοκομίας. Για το 2025 έχει εγκριθεί χρηματοδότηση 11,8 εκατ. ευρώ για τον κλάδο, προβλέπεται ανακατανομή άνω των 21 εκατ. ευρώ και υλοποιούνται ειδικά προγράμματα στήριξης για τις κυψέλες.
