Σε 26 χώρες έχει πλέον καταγραφεί διανομή επικίνδυνου καφέ από την Ιταλία, για τον οποίο εκδόθηκε ευρωπαϊκή ειδοποίηση σοβαρού κινδύνου λόγω ωχρατοξίνης Α. Η επικαιροποίηση του συστήματος RASFF σήμερα 20 Οκτωβρίου 2026, προσθέτει νέα δεδομένα στην υπόθεση, ενώ η Σλοβενία προειδοποιεί καταναλωτές που αγόρασαν διαδικτυακά συγκεκριμένη παρτίδα καφέ Bialetti. Το ίδιο εμπορικό προϊόν εμφανίζεται προς πώληση και στην Ελλάδα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μεγάλη αρτοβιομηχανία ανακαλεί ψωμί του τοστ για δεύτερη φορά μέσα σε ένα χρόνο (φωτογραφία)
Η ωχρατοξίνη Α είναι μυκοτοξίνη που μπορεί να μολύνει όχι μόνο τον καφέ αλλά και δημητριακά και άλλα τρόφιμα και έχει συνδεθεί με βλάβες στους νεφρούς, οι οποίοι αποτελούν κύριο όργανο-στόχο της τοξικής της δράσης. Οι επιπτώσεις της ωχρατοξίνης Α αξιολογούνται κυρίως σε σχέση με τη μακροχρόνια πρόσληψή της μέσω της διατροφής. Πειράματα σε ζώα έχουν καταγράψει νεφρικούς όγκους, αν και τα διαθέσιμα στοιχεία για καρκινογόνο δράση στον άνθρωπο παραμένουν ανεπαρκή. Ο IARC την έχει εντάξει στην κατηγορία 2Β, ως πιθανώς καρκινογόνο για τον άνθρωπο. Η EFSA εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο άμεσης βλάβης στο γενετικό υλικό, λαμβάνοντας υπόψη την αβεβαιότητα των επιστημονικών δεδομένων.
Πρόκειται για τον αλεσμένο αρωματισμένο καφέ Bialetti Perfetto Moka Caramello –δείτε παρακάτω φωτογραφία– συσκευασίας 250 γραμμαρίων. Η προειδοποίηση αφορά την παρτίδα LC5 BD149T, με κωδικό EAN τ8006363076203 και ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας 29 Μαΐου 2027. Η ειδοποίηση RASFF που δημοσιεύτηκε αρχικά στις 7 Οκτωβρίου από τη Φινλανδία. Σε εργαστηριακό έλεγχο ανιχνεύθηκαν 6,5 μικρογραμμάρια ωχρατοξίνης Α ανά κιλό, έναντι ανώτατου επιτρεπόμενου ορίου 3 μικρογραμμαρίων. Η συγκέντρωση υπερβαίνει το όριο κατά 116,7%. Η ευρωπαϊκή καταχώριση χαρακτηρίζει τον κίνδυνο σοβαρό και περιλαμβάνει μέτρα καταστροφής και ανάκλησης του προϊόντος από καταναλωτές.
Στην τελευταία έκδοση της ειδοποίησης προστέθηκαν η Κροατία και η Ιρλανδία, ενώ η Ιταλία δηλώνεται πλέον και ως χώρα διανομής, πέρα από χώρα προέλευσης. Στον επίσημο κατάλογο διανομής του RASFF περιλαμβάνονται συνολικά 26 χώρες: Αρμενία, Αυστραλία, Αυστρία, Μπαχρέιν, Λευκορωσία, Βέλγιο, Κροατία, Κύπρος, Εσθονία, Φινλανδία, Γαλλία, Γεωργία, Γερμανία, Ουγγαρία, Ιρλανδία, Ισραήλ, Ιταλία, Ιαπωνία, Λιθουανία, Ολλανδία, Πολωνία, Ρουμανία, Σλοβακία, Ισπανία, Ελβετία και Ηνωμένο Βασίλειο. Ανακοινώσεις έχουν δημοσιευθεί στην Ιταλία στις 9 Οκτωβρίου, στη Γαλλία στις 15 Οκτωβρίου στην Κύπρο στις 16 Οκτωβρίου και σήμερα και στη Σλοβενία, η αρμόδια αρχή εξέδωσε προειδοποίηση για καταναλωτές που αγόρασαν την παρτίδα διαδικτυακά, ζητώντας να μην την καταναλώσουν και να την απορρίψουν.
Ο αλεσμένος καφές Bialetti Perfetto Moka Caramello 250 γραμμαρίων εμφανίζεται διαθέσιμος στην ελληνική αγορά, τόσο μέσω ηλεκτρονικών καταστημάτων όσο και σε φυσικά σημεία πώλησης. Ωστόσο, οι δημόσιες καταχωρίσεις δεν αναφέρουν τους αριθμούς παρτίδας των διαθέσιμων συσκευασιών. Συνιστάται στους καταναλωτές που έχουν αγοράσει το προϊόν να ελέγξουν τη συσκευασία και, εφόσον αναγράφεται η ανακληθείσα παρτίδα LC5 BD149T, με ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας 29/05/2027, να μην το καταναλώσουν και να επικοινωνήσουν με το κατάστημα αγοράς για οδηγίες επιστροφής.
Για τις επιχειρήσεις εισαγωγής, επεξεργασίας και εμπορίας καφέ, η ωχρατοξίνη Α αποτελεί παράμετρο ελέγχου που απαιτεί τεκμηρίωση σε επίπεδο πρώτης ύλης και τελικού προϊόντος. Η ανάπτυξη μυκήτων κατά τα στάδια ξήρανσης και αποθήκευσης μπορεί να οδηγήσει στον σχηματισμό της, ενώ το καβούρδισμα δεν εξασφαλίζει την εξάλειψή της. Η αξιολόγηση των προμηθευτών, η δειγματοληψία βάσει κινδύνου και οι εργαστηριακές αναλύσεις επιτρέπουν τον εντοπισμό μη συμμορφούμενων παρτίδων πριν από τη διάθεσή τους. Η παρουσία ωχρατοξίνης Α στον καφέ έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για τους υπευθύνους ποιότητας, καθώς η τοξικολογική αξιολόγηση περιλαμβάνει νεφροτοξικές επιδράσεις και ενδείξεις καρκινογόνου δράσης από μελέτες σε ζώα. Για τον καβουρδισμένο αλεσμένο καφέ, το ευρωπαϊκό ανώτατο όριο είναι 3 μg/kg, στοιχείο που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στις προδιαγραφές παραλαβής και στους ελέγχους συμμόρφωσης.
