Από μέρα σε μέρα αναμένεται η υιοθέτηση των νέων ευρωπαϊκών κανόνων για τους αρωματικούς υδρογονάνθρακες ορυκτελαίων (MOAH) στα τρόφιμα, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θέσει ως στόχο τον Οκτώβριο του 2026 για την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Η προτεινόμενη νομοθεσία καθορίζει ανώτατες επιτρεπόμενες συγκεντρώσεις για συγκεκριμένες κατηγορίες τροφίμων, τροποποιώντας τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/915, με άμεσες συνέπειες για παραγωγούς, μεταποιητές, συσκευαστές και εισαγωγείς τροφίμων σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέοι κανόνες κατάψυξης κρέατος στην ΕΕ: Διχάζει τις ευρωπαϊκές οργανώσεις η πρόταση της Κομισιόν
Στις 13 Μαΐου 2026, τα κράτη μέλη ενέκριναν σε επίπεδο Μόνιμης Επιτροπής τρία σχέδια μέτρων που αφορούν:
- τα ανώτατα όρια MOAH,
- τις μεθόδους δειγματοληψίας και εργαστηριακής ανάλυσης και
- την παρακολούθηση των υδρογονανθράκων ορυκτελαίων στα τρόφιμα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να ολοκληρώσει τη διαδικασία έκδοσής τους, ενώ η επίσημη δημοσίευση θα καθορίσει το οριστικό περιεχόμενο των διατάξεων και τις ημερομηνίες έναρξης εφαρμογής τους. Οι MOAH μπορούν να εισέλθουν στα τρόφιμα μέσω πρώτων υλών, λιπαντικών μηχανημάτων, εξοπλισμού επεξεργασίας, υλικών συσκευασίας και διαδικασιών μεταφοράς ή αποθήκευσης. Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) έχει επισημάνει ότι ορισμένες ενώσεις της συγκεκριμένης ομάδας, ιδιαίτερα όσες περιλαμβάνουν τρεις ή περισσότερους αρωματικούς δακτυλίους, ενδέχεται να παρουσιάζουν γονοτοξική και καρκινογόνο δράση, στοιχείο που έχει ληφθεί υπόψη κατά την προετοιμασία των νέων περιορισμών.
Για την ελληνική βιομηχανία τροφίμων, οι σημαντικότερες αλλαγές αφορούν τον κλάδο του ελαιολάδου και του πυρηνελαίου, καθώς το σχέδιο προβλέπει ειδικά όρια και διαφορετικές ημερομηνίες εφαρμογής. Για το ελαιόλαδο, εξαιρουμένου του πυρηνελαίου, προβλέπεται αρχικά όριο 4 mg/kg από την 1η Μαρτίου 2027, το οποίο μειώνεται στα 2 mg/kg από την 1η Ιανουαρίου 2028. Οι ρυθμίσεις αυτές αφορούν ελαιοτριβεία, τυποποιητήρια και εξαγωγικές επιχειρήσεις.
Για το πυρηνέλαιο προβλέπεται μεγαλύτερη μεταβατική περίοδος, με αρχικό όριο 10 mg/kg από την 1η Μαρτίου 2028, μείωση στα 5 mg/kg από την 1η Μαρτίου 2029 και τελικό όριο 2 mg/kg από την 1η Ιανουαρίου 2030. Οι προτεινόμενες διατάξεις αφορούν πυρηνελαιουργεία, μονάδες εξευγενισμού και επιχειρήσεις τυποποίησης, ενώ προβλέπεται ειδική μεταχείριση για έλαια που προορίζονται για περαιτέρω εξευγενισμό.
Πέρα από τον ελαιοκομικό τομέα, το σχέδιο περιλαμβάνει φυτικά έλαια, ελαιούχους σπόρους, ξηρούς καρπούς, όσπρια, δημητριακά, γάλα, κακάο, μπαχαρικά, αποξηραμένα βότανα και άλλες κατηγορίες τροφίμων. Ενδεικτικά, προβλέπονται συγκεντρώσεις 2 mg/kg για ορισμένα φυτικά έλαια και ξηρούς καρπούς και 0,5 mg/kg για όσπρια, σπόρους δημητριακών και γάλα. Οι ακριβείς ημερομηνίες εφαρμογής διαφοροποιούνται ανά κατηγορία, σύμφωνα με το προτεινόμενο παράρτημα του κανονισμού.
Οι αλλαγές ενδέχεται να επηρεάσουν επίσης αλευροβιομηχανίες, γαλακτοβιομηχανίες, παραγωγούς αρτοσκευασμάτων, μπισκότων, ζυμαρικών, σοκολάτας, σνακ και έτοιμων γευμάτων. Το σχέδιο περιλαμβάνει ειδικές προβλέψεις για σύνθετα και μεταποιημένα τρόφιμα που περιέχουν συστατικά από τις ρυθμιζόμενες κατηγορίες. Για πολλά από αυτά προβλέπονται από την 1η Ιανουαρίου 2030 όρια 0,5, 1 ή 2 mg/kg, ανάλογα με την περιεκτικότητα σε λιπαρά και τη σύνθεση του προϊόντος.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η απόφαση των κρατών μελών να χρησιμοποιούν ήδη τις προτεινόμενες συγκεντρώσεις MOAH ως βάση για την αξιολόγηση της ασφάλειας των τροφίμων κατά τους επίσημους ελέγχους, πριν από την τυπική εφαρμογή των νέων ορίων. Η προσέγγιση αυτή επηρεάζει την αξιολόγηση εργαστηριακών αποτελεσμάτων, καθώς οι προηγούμενες τιμές ποσοτικοποίησης, από 0,5 έως 2 mg/kg ανάλογα με την περιεκτικότητα σε λιπαρά, δεν αποτελούν πλέον το μοναδικό σημείο αναφοράς.
Για τις ελληνικές επιχειρήσεις, η προετοιμασία περιλαμβάνει επανεξέταση των προδιαγραφών πρώτων υλών, έλεγχο πιθανών πηγών επιμόλυνσης, αξιολόγηση των υλικών συσκευασίας και επικαιροποίηση των προγραμμάτων εργαστηριακών αναλύσεων. Οι απαιτήσεις δειγματοληψίας και προσδιορισμού MOSH/MOAH αποτελούν ξεχωριστό μέρος του νομοθετικού πακέτου, καθώς η ανάλυση αυτών των σύνθετων μιγμάτων παρουσιάζει τεχνικές δυσκολίες και απαιτεί κατάλληλες μεθόδους για κάθε κατηγορία τροφίμου που εξετάζεται.
Η δημοσίευση των τελικών κειμένων θα επιτρέψει στις επιχειρήσεις να προσδιορίσουν με ακρίβεια τα όρια που αντιστοιχούν στα προϊόντα τους, τις μεταβατικές περιόδους και τις υποχρεώσεις ελέγχου. Για την Ελλάδα, όπου η παραγωγή και εξαγωγή ελαιολάδου, η μεταποίηση δημητριακών, η γαλακτοβιομηχανία και η παραγωγή συσκευασμένων τροφίμων αποτελούν σημαντικές δραστηριότητες, οι νέες διατάξεις αναμένεται να επηρεάσουν μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων σε διαφορετικά στάδια της παραγωγικής αλυσίδας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Κολοσσός σοκολάτας «καρατόμησε» τον CEO μετά το «φρένο» στις πωλήσεις
- Oreo: Οργή καταναλωτών για την τιμή του νέου ημερολογίου Advent – Μιλούν για «εταιρική απληστία»
- Τσάι: Νοθεία με… πριονίδι και τοξικές ουσίες – Τι πρέπει να προσέχουν οι καταναλωτές
- Lidl: Επείγουσα ανάκληση παγωτού λόγω λιστέρια – Γιατί το επικίνδυνο βακτήριο παραμένει στα εργοστάσια παραγωγής
- Αυγά: Η συσκευασία που τα διατηρεί φρέσκα εκτός ψυγείου έως και 28 ημέρες
- Στόχοι χάκερ οικιακός φούρνος, καφετιέρα και air fryer – Πραγματικές περιπτώσεις, κίνδυνοι και μέτρα προστασίας
- Τελικά, η πορτοκαλάδα ανεβάζει ή ρίχνει την πίεση; Η ανατροπή σε όσα πιστεύαμε μέχρι σήμερα
- Καφές: Πες μου πώς τον πίνεις να σου πω ποιος είσαι
- Skroutz, Wolt και efood: Πώς οι πλατφόρμες ντελίβερι και e-commerce μετατρέπονται σε «τράπεζες» για μικρές επιχειρήσεις
- Ρύζι: Θα παχύνουμε αν το καταναλώνουμε βράδυ;
- Φρούτα και λαχανικά: Πού οφείλεται η δραματική μείωση των θρεπτικών συστατικών τους σε σχέση με το 1960;
- Πώς θα πλύνετε τα αθλητικά σας στο πλυντήριο χωρίς να τα καταστρέψετε
