Άλλη μια απάτη τροφίμων…
Τον Ιούλιο του 2024, η καταναλωτική οργάνωση foodwatch εγκαινίασε το Wall of Label Scams, ένα καινοτόμο εργαλείο συμμετοχικού ελέγχου. Μέσα από αυτή την πλατφόρμα, καταναλωτές από όλη την Ευρώπη καλούνται να αναφέρουν περιπτώσεις παραπλανητικού μάρκετινγκ που εντοπίζουν στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Ένα χρόνο μετά, η foodwatch παρουσίασε μια λίστα με τις πιο χαρακτηριστικές παραπλανητικές ετικέτες, όπως τις κατέγραψαν οι ίδιοι οι καταναλωτές που λειτουργούν ως τα μάτια και τα αυτιά της οργάνωσης.
Για περισσότερα από 10 χρόνια, η foodwatch επισημαίνει τέτοιες πρακτικές, όπως υπερτιμημένα προϊόντα, «φουσκωμένες» συσκευασίες με λίγο περιεχόμενο, παραπλανητικές ενδείξεις προέλευσης και αμφιλεγόμενα συστατικά σε… αθέατα γράμματα. Οι λεγόμενες «οπτικές απάτες» έχουν αποκτήσει τον δικό τους χώρο στις εβδομαδιαίες αναρτήσεις της οργάνωσης στα social media, με τίτλο Scam Thursdays, αναγκάζοντας πολλές εταιρείες να απαντήσουν ή να αναθεωρήσουν.
Το παράδειγμα της Alpro
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του προϊόντος Alpro Απλά Αμύγδαλα. Ο καταναλωτής Sim S. ανέφερε στο Wall of Label Scams ότι το φυτικό γιαούρτι της Alpro, όπως διατίθεται στη γαλλική αλυσίδα Franprix, απεικονίζει μεγάλες ποσότητες αμυγδάλων στο μπροστινό μέρος της συσκευασίας. Κοιτάζοντας, όμως, τη σύνθεση, αποκαλύπτεται πως το προϊόν περιέχει μόλις 1,5% αμύγδαλα. Το κύριο συστατικό είναι η σόγια (94,8%), κάτι που αναγράφεται διακριτικά στο κάτω μέρος της συσκευασίας.
Η Alpro ανήκει στον πολυεθνικό κολοσσό Danone, ο οποίος ανακοίνωσε το φθινόπωρο του 2023 την απόσυρση του Nutri-Score από συγκεκριμένα προϊόντα του, υποστηρίζοντας ότι η νέα εκδοχή του διατροφικού δείκτη «δεν αντικατοπτρίζει επαρκώς» τη διατροφική τους αξία. Στην πράξη, η Danone φαίνεται πως επέλεξε να αποσύρει το σήμα όταν τα προϊόντα της άρχισαν να κατατάσσονται σε χαμηλότερες βαθμίδες, μέτρο που, όπως επισημαίνει η foodwatch, κινείται σε βάρος της διαφάνειας και της ενημέρωσης του καταναλωτή.
Η foodwatch υπενθυμίζει ότι πίσω από πολλά «υγιεινά», «φυσικά» ή «παραδοσιακά» προϊόντα, κρύβονται συστατικά και στρατηγικές μάρκετινγκ που σχεδιάστηκαν περισσότερο για εντύπωση παρά για ειλικρίνεια. Χάρη στις καταγγελίες των καταναλωτών και τη συνεχή πίεση της οργάνωσης, ολοένα και περισσότερες εταιρείες αναγκάζονται να τροποποιήσουν τις ετικέτες και τις συσκευασίες τους.