Ανακαλείται ψωμί του τοστ – Κίνδυνος για τους καταναλωτές

Μούχλα σε συσκευασμένα ψωμιά φανερώνει αλλοίωση που ξεπερνά το ορατό σημείο και καθιστά τα προϊόντα επικίνδυνα για κατανάλωση

Η παρουσία μούχλας σε τρόφιμα όπως το ψωμί δεν είναι κάτι που διορθώνεται απλώς “κόβοντας” το αλλοιωμένο σημείο. Η μούχλα αποτελεί ζωντανό μικροοργανισμό που αναπτύσσεται γρήγορα και απελευθερώνει υφές και τοξίνες που διεισδύουν βαθύτερα στη μάζα του ψωμιού, πέρα από το ορατό μέρος. Αυτό σημαίνει ότι, ακόμη κι αν φαίνεται ένα μικρό πράσινο ή λευκό σημάδι στην επιφάνεια, η ρύπανση έχει προχωρήσει και πλέον το τρόφιμο είναι επικίνδυνο. Τέτοιες τοξίνες μπορούν να προκαλέσουν γαστρεντερικά προβλήματα, αλλεργικές αντιδράσεις ή και πιο σοβαρές επιπτώσεις, ανάλογα με το είδος της μούχλας και την ποσότητα που έχει αναπτυχθεί. Για αυτόν τον λόγο, η απόσυρση προϊόντων με τέτοιο πρόβλημα δεν είναι τυπικό μέτρο αλλά απαραίτητη ενέργεια δημόσιας υγείας.

Με αυτά τα δεδομένα, οι αρμόδιες υπηρεσίες της Σλοβενίας ενημερώθηκαν για την ανάκληση και απόσυρση από την αγορά τριών ειδών συσκευασμένου τοστ, λόγω διαπιστωμένης παρουσίας μούχλας. Η ανάκληση αφορά προϊόντα συσκευασμένα σε πλαστικές σακούλες με κλιπ, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται το Toast Klasik MC 500 g, το Masleni Toast MC 500 g και το Toast s Semeni MC 500 g. Τα προϊόντα φέρουν συγκεκριμένες ημερομηνίες ελάχιστης διατηρησιμότητας εντός Δεκεμβρίου 2025 και προέρχονται από τον παραγωγό DON DON d.o.o. στη Σερβία, ο οποίος είναι επίσης ο εισαγωγέας και διανομέας τους στη Σλοβενία.

Η διαπίστωση μούχλας θεωρείται μικροβιολογικό πρόβλημα υψηλού κινδύνου, γι’ αυτό και τα προϊόντα κρίθηκαν ακατάλληλα και αποσύρθηκαν άμεσα. Οι καταναλωτές που έχουν αγοράσει κάποιο από τα συγκεκριμένα είδη κλήθηκαν να μην τα καταναλώσουν σε καμία περίπτωση.  Η μόλυνση με σπόρους μούχλας προέρχεται κυρίως από τον αέρα και επηρεάζεται από παράγοντες όπως η περιοχή, το κλίμα, η εποχή, η καθαριότητα του εργοστασίου και ακόμη και η διάταξη των χώρων παραγωγής. Παρόλο που έχουν καταγραφεί περίπου 120.000 είδη μυκήτων, εκτιμάται ότι υπάρχουν έως και 3,8 εκατομμύρια συνολικά, με εξαιρετικά ανθεκτικούς σπόρους που επιβιώνουν στη θερμότητα, στα χημικά και στην ξηρασία. Ένα μόνο σπόριο μπορεί να δημιουργήσει εκατομμύρια νέα — γι’ αυτό η πρόληψη είναι κρίσιμη.

Το συσκευασμένο ψωμί μολύνεται από μούχλα με τρόπους που, δυστυχώς, είναι πιο απλοί απ’ ό,τι φαντάζεται κανείς. Η μούχλα είναι παντού στον αέρα, σαν μικροσκοπική «σκόνη» από σπόρια. Δεν χρειάζεται μεγάλη καταστροφή, αστοχία ή αμέλεια στις μονάδες παραγωγής. Αρκεί μια μικρή “χαραμάδα” στην αλυσίδα παραγωγής για να βρει τρόπο να αναπτυχθεί.

Η μόλυνση μπορεί να ξεκινήσει στη φάση της παραγωγής, αν το περιβάλλον δεν είναι αρκετά καθαρό ή αν τα μηχανήματα δεν έχουν απολυμανθεί σωστά. Τα σπόρια κάθονται πάνω στο ψωμί όταν αυτό είναι ακόμη ζεστό ή όταν κόβεται σε φέτες. Εκεί βρίσκουν ιδανικές συνθήκες: υγρασία, ζέστη και άμυλο. Αν μπουν στη συσκευασία πριν το ψωμί κρυώσει εντελώς, η παγιδευμένη υγρασία λειτουργεί σαν θερμοκήπιο.

Μόλυνση μπορεί επίσης να συμβεί από την ίδια τη συσκευασία, αν δεν έχει κλείσει αεροστεγώς. Μια μικροσκοπική διαρροή είναι αρκετή. Τα σπόρια εισέρχονται, δεν φαίνονται, αλλά μέσα σε λίγες ημέρες αρχίζουν να πολλαπλασιάζονται. Όταν το προϊόν μείνει σε ζεστό ή υγρό περιβάλλον κατά τη μεταφορά ή την αποθήκευση, ο ρυθμός ανάπτυξης εκτοξεύεται.

Το βασικό ζήτημα είναι ότι η μούχλα δεν χρειάζεται πολλά. Μόνο υγρασία, λίγη τροφή και λίγη αμέλεια. Για αυτό η βιομηχανική αρτοποιία έχει αυστηρά πρωτόκολλα, αλλά ακόμη κι έτσι, πάντα υπάρχει το ενδεχόμενο κάποια παρτίδα να ξεφύγει. Η εμφάνιση μούχλας είναι ένδειξη ότι κάτι στη διαδικασία ή στη συντήρηση έσπασε για λίγο, και αυτό αρκεί για να αλλοιωθεί το προϊόν.

Η αλλοίωση από μούχλα δεν είναι μόνο τεχνικό πρόβλημα, αλλά και τεράστια πηγή σπατάλης τροφίμων. Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ εκτιμά ότι το ένα τρίτο των τροφίμων παγκοσμίως χάνεται, με τη μούχλα να αποτελεί βασικό παράγοντα απωλειών, ιδιαίτερα στα αρτοσκευάσματα. Σε βιομηχανικές χώρες, κάθε χρόνο απορρίπτονται 286 εκατομμύρια τόνοι δημητριακών και προϊόντων αρτοποιίας, με συνέπειες όχι μόνο οικονομικές αλλά και υγειονομικές, λόγω των μυκοτοξινών που παράγουν ορισμένα είδη μυκήτων.

*Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ασφάλειας τροφίμων και απευθύνεται στον κλάδο και στους επαγγελματίες τροφίμων, όπως και σε συνειδητοποιημένους καταναλωτές. Το παρόν άρθρο έχει σκοπό να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες στους επιστήμονες τροφίμων και επαγγελματίες που σχεδιάζουν τα συστήματα και μέτρα ασφάλειας τροφίμων των επιχειρήσεων τροφίμων. Τα συμβάντα ασφάλειας τροφίμων σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο αποτελούν πολύτιμα εισερχόμενα δεδομένα στην ανάλυση επικινδυνότητας της διαδικασίας διαχείρισης τροφίμων (HACCP) που υποχρεούται να συντάσσει και να διατηρεί βάση νόμου, κάθε επιχείρηση τροφίμων.