Φρέσκος άνηθος εντοπίστηκε με υψηλά επίπεδα υπολειμμάτων των απαγορευμένων φυτοφαρμάκων chlorpyrifos και profenofos
Ο άνηθος, ένα από τα πιο αγαπημένα αρωματικά βότανα στη διεθνή κουζίνα, αποτελεί σύμβολο της παγκόσμιας διατροφικής ανταλλαγής. Από τις ρωσικές σούπες και τα σκανδιναβικά πιάτα με ψάρια μέχρι τις μεσογειακές σαλάτες και τα τουρκικά μεζεδάκια, έχει καθιερωθεί ως κοινός γαστρονομικός παρονομαστής ανάμεσα σε πολιτισμούς. Ωστόσο, η αυξημένη ζήτηση και οι μεγάλες εξαγωγικές ροές τροφίμων συχνά φέρνουν στο φως τα προβλήματα της παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας — ιδίως σε ό,τι αφορά την ασφάλεια των τροφίμων και τη χρήση φυτοφαρμάκων.
Στις 13 Οκτωβρίου 2025, οι αρχές της Λετονίας προχώρησαν σε επίσημη κοινοποίηση προς το ευρωπαϊκό σύστημα RASFF (Rapid Alert System for Food and Feed) μετά τον εντοπισμό υπολειμμάτων μη εγκεκριμένων φυτοφαρμάκων σε φρέσκο άνηθο προερχόμενο από το Ουζμπεκιστάν. Οι εργαστηριακές αναλύσεις αποκάλυψαν συγκεντρώσεις της δραστικής ουσίας chlorpyrifos στα 0,33 ± 0,17 mg/kg και της profenofos στα 3,3 ± 1,0 mg/kg, τιμές που υπερβαίνουν κατά πολύ τα επιτρεπτά ανώτατα όρια καταλοίπων (0,01 mg/kg και 0,05 mg/kg αντίστοιχα).
Το φορτίο εντοπίστηκε σε έλεγχο στα σύνορα, αλλά είχε ήδη λάβει άδεια κυκλοφορίας στην αγορά, γεγονός που αύξησε το επίπεδο ανησυχίας των αρχών. Η Λετονία ενημέρωσε αμέσως τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και προχώρησε σε καταστροφή του προϊόντος, χαρακτηρίζοντας το περιστατικό ως «δυνητικά σοβαρό» για τη δημόσια υγεία. Η ειδοποίηση ταξινομήθηκε ως “information notification for attention”, που σημαίνει ότι απαιτείται αυξημένη επαγρύπνηση, χωρίς να έχει καταγραφεί μέχρι στιγμής κρούσμα ασθένειας ή δηλητηρίασης.
Το chlorpyrifos είναι ένα εντομοκτόνο που έχει απαγορευτεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση από το 2020 λόγω των αποδεδειγμένων νευροτοξικών επιδράσεών του, κυρίως στα παιδιά, καθώς μπορεί να επηρεάσει τη γνωστική ανάπτυξη και τη λειτουργία του νευρικού συστήματος. Το profenofos, επίσης μη εγκεκριμένο στην ΕΕ, είναι οργανοφωσφορική ουσία με πιθανές τοξικές επιδράσεις στο ήπαρ και στους νεφρούς, ενώ σε υψηλές συγκεντρώσεις μπορεί να προκαλέσει αναπνευστικά προβλήματα και διαταραχές του κεντρικού νευρικού συστήματος.
Η παγκόσμια ζήτηση για φρέσκα βότανα και αρωματικά φυτά αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται τα επόμενα χρόνια, καθώς η μεσογειακή διατροφή κερδίζει συνεχώς έδαφος διεθνώς. Ωστόσο, η υπόθεση αυτή δείχνει πως η «παγκοσμιοποίηση της γεύσης» συνοδεύεται και από την «παγκοσμιοποίηση του κινδύνου». Η αυστηρή επιτήρηση, οι στοχευμένοι έλεγχοι στα σύνορα και η ευαισθητοποίηση των καταναλωτών για την προέλευση των προϊόντων αποτελούν πλέον αναγκαίες προϋποθέσεις για τη διασφάλιση μιας πραγματικά ασφαλούς και βιώσιμης διατροφικής αλυσίδας.
*Το Cibum είναι ένα εξειδικευμένο μέσο ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων και απευθύνεται στον κλάδο και στους επαγγελματίες τροφίμων, όπως και σε συνειδητοποιημένους καταναλωτές. Οι αναρτήσεις που αφορούν πρόστιμα σε εστιατόρια, καταστήματα λιανικής και σούπερ μάρκετ έχουν αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα. Στόχος μας είναι να παρέχουμε στους επαγγελματίες του κλάδου χρήσιμη γνώση σχετικά με τους συνεχείς ελέγχους και τα αυστηρά πρόστιμα που επιβάλλονται σε περιπτώσεις παραβάσεων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας και των Κανόνων ΔΙΕΠΠΥ ως εργαλείο πρόληψης και συμμόρφωσης.
