Μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες αποσύρουν τη σήμανση από τα προϊόντα τους
Η συζήτηση γύρω από τη διαφάνεια των διατροφικών πληροφοριών στις συσκευασίες παίρνει νέα τροπή, μετά την απόφαση κορυφαίων εταιρειών όπως η PepsiCo, η Danone και η Alpro να σταματήσουν τη χρήση του συστήματος Nutri-Score στη γερμανική αγορά. Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως απάντηση στην εφαρμογή αυστηρότερων αλγορίθμων, που αξιολογούν με μεγαλύτερη αυστηρότητα τα επίπεδα ζάχαρης, του αλατιού και των λιπαρών. Η επιστημονική τεκμηρίωση που υποστηρίζει τις αλλαγές αυτές στοχεύει στην παροχή πιο ακριβών πληροφοριών, ώστε το κοινό να αναγνωρίζει ευκολότερα τα τρόφιμα με χαμηλή θρεπτική αξία.
Το Nutri-Score είναι ένα σύστημα χρωματικής κωδικοποίησης που κατατάσσει τα τρόφιμα από το A (πράσινο – πιο υγιεινό) έως το E (κόκκινο – λιγότερο υγιεινό). Με την αναθεώρηση των κριτηρίων, πολλά προϊόντα που προηγουμένως λάμβαναν θετική βαθμολογία πλέον υποβαθμίζονται σημαντικά. Για παράδειγμα, ροφήματα που περιέχουν γλυκαντικά ή επεξεργασμένα δημητριακά που θεωρούνταν «υγιεινά» βλέπουν τη βαθμολογία τους να διολισθαίνει προς το κόκκινο φάσμα. Αυτή η μεταβολή φαίνεται πως ώθησε τις εταιρείες στην απόφαση να αποσύρουν τη σήμανση, για να αποφύγουν την αρνητική αντίληψη από τους καταναλωτές.
Οι επιπτώσεις στα φυτικά ροφήματα και τα αναψυκτικά
Η Alpro, η οποία κυριαρχεί στην αγορά των φυτικών εναλλακτικών γαλακτοκομικών, επηρεάζεται άμεσα από τις αλλαγές, καθώς πολλά από τα ροφήματά της περιέχουν πρόσθετα σάκχαρα ή σταθεροποιητές. Η αυστηροποίηση του αλγορίθμου αντιμετωπίζει πλέον τα φυτικά ροφήματα με παρόμοια κριτήρια όπως τα αναψυκτικά, όταν η περιεκτικότητα σε ζάχαρη είναι υψηλή. Οι επιστήμονες που συμβούλευσαν τις αρχές για την αναθεώρηση του συστήματος υποστηρίζουν ότι η διατροφική αξία ενός προϊόντος δεν πρέπει να συγχέεται με τη φυτική του προέλευση, αν αυτό παραμένει εξαιρετικά επεξεργασμένο. Η PepsiCo, από την πλευρά της, αντιμετωπίζει προκλήσεις με τα δημητριακά και τα σνακ της, καθώς οι νέοι κανόνες είναι ιδιαίτερα αυστηροί με το αλάτι και τα κορεσμένα λιπαρά. Η αποχώρηση αυτών των εταιρειών από ένα εθελοντικό σύστημα σήμανσης εγείρει ερωτήματα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των μη υποχρεωτικών μέτρων. Η βιομηχανία συχνά υποστηρίζει ότι το Nutri-Score είναι υπερβολικά απλοϊκό και δεν λαμβάνει υπόψη τη συνολική δίαιτα, όμως οι οργανώσεις προστασίας των πολιτών καταγγέλλουν ότι οι εταιρείες επιλέγουν τη διαφάνεια μόνο όταν αυτή εξυπηρετεί τα εμπορικά τους συμφέροντα.
Η γερμανική κυβέρνηση και οι ευρωπαϊκοί φορείς παρακολουθούν στενά τις αντιδράσεις της αγοράς. Η αυστηροποίηση των κριτηρίων θεωρείται απαραίτητο βήμα για την καταπολέμηση της παχυσαρκίας και των χρόνιων νοσημάτων. Η επιστημονική κοινότητα επισημαίνει ότι, αν τα συστήματα σήμανσης δεν εξελίσσονται βάσει των νεότερων δεδομένων, κινδυνεύουν να γίνουν εργαλεία μάρκετινγκ αντί για εργαλεία δημόσιας υγείας. Η πίεση για τη θέσπιση ενός ενιαίου και υποχρεωτικού συστήματος σε όλη την Ευρώπη εντείνεται, καθώς η τρέχουσα κατάσταση προκαλεί σύγχυση στο κοινό. Παράλληλα, η αποχώρηση των κολοσσών μπορεί να λειτουργήσει ως κίνητρο για μικρότερες εταιρείες, που παράγουν πραγματικά υγιεινά προϊόντα, να προβάλλουν τη δική τους υψηλή βαθμολογία. Η αναδιαμόρφωση των συνταγών (reformulation) για τη μείωση της ζάχαρης και του αλατιού παραμένει η μόνη βιώσιμη λύση για τις εταιρείες που επιθυμούν να διατηρήσουν την εμπιστοσύνη του κοινού.