Πώς το υλικό σκουπίσματος επηρεάζει την απόδοση των απολυμαντικών QAC απέναντι σε Salmonella και Listeria σε ανοξείδωτες επιφάνειες επεξεργασίας τροφίμων
Η επιλογή του υλικού με το οποίο εφαρμόζονται τα απολυμαντικά στις επιφάνειες επεξεργασίας τροφίμων αποδεικνύεται κρίσιμη παράμετρος για την αποτελεσματικότητα της υγιεινής, σύμφωνα με επιστημονική μελέτη που πραγματοποιήθηκε από το Πανεπιστήμιο του Κάρντιφ και δημοσιεύθηκε στο Journal of Food Protection. Η έρευνα εξετάζει πώς διαφορετικά υλικά σκουπίσματος επηρεάζουν την απομάκρυνση της Salmonella enterica και της Listeria monocytogenes από ανοξείδωτες επιφάνειες, όταν χρησιμοποιούνται απολυμαντικά χωρίς ξέβγαλμα με βάση τεταρτοταγείς ενώσεις αμμωνίου (QAC).
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εμφιαλωμένο νερό: Τι πρέπει να προσέξετε στην ετικέτα πριν το βάλετε στο καλάθι σας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κάψουλες καφέ: Τι πρέπει να προσέχετε κατά την αγορά αν έχετε ευαίσθητο στομάχι
Η μελέτη επικεντρώνεται στα ξηρά επιφανειακά βιοφίλμ, γνωστά ως dry surface biofilms, τα οποία σχηματίζονται σε περιβάλλοντα χαμηλής υγρασίας και εμφανίζουν αυξημένη αντοχή στον καθαρισμό. Τα βιοφίλμ αυτά προσκολλώνται ισχυρά στις επιφάνειες και μπορούν να επιβιώσουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα, αποτελώντας σταθερή πηγή κινδύνου επαναμόλυνσης σε χώρους προετοιμασίας τροφίμων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς να επιλέξετε το καλύτερο βούτυρο: Πλήρης οδηγός για τύπους, θερμίδες και εναλλακτικές (πίνακας)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αποσύρονται φιάλες με κόκκινο κρασί – Κίνδυνος έκρηξης και τραυματισμών
Τα πειράματα πραγματοποιήθηκαν σε ανοξείδωτο χάλυβα και περιλάμβαναν τρεις καταστάσεις μικροβιακής παρουσίας: αποξηραμένα πλαγκτονικά κύτταρα, ενυδατωμένα βιοφίλμ και ξηρά επιφανειακά βιοφίλμ. Τα αποξηραμένα πλαγκτονικά βακτήρια απομακρύνθηκαν ευκολότερα, ενώ τα ξηρά βιοφίλμ παρουσίασαν σημαντικά χαμηλότερη ευαισθησία, ακόμη και μετά από συνδυασμό απολυμαντικού και μηχανικού σκουπίσματος.
Κεντρικό εύρημα της μελέτης είναι ότι το υλικό σκουπίσματος επηρεάζει άμεσα την απόδοση του απολυμαντικού. Οι χαρτοπετσέτες εμφάνισαν σημαντικά καλύτερη απόδοση από τα υφασμάτινα πανιά όταν χρησιμοποιήθηκαν με απολυμαντικά QAC χωρίς ξέβγαλμα. Η διαφορά αποδόθηκε στη μεγαλύτερη μηχανική απομάκρυνση μικροβιακής μάζας και στη μικρότερη απορρόφηση της δραστικής ουσίας από το ίδιο το υλικό. Ωστόσο, η απόδοση δεν ήταν ίδια για όλους τους τύπους χαρτιού, γεγονός που υποδεικνύει ότι η δομή και η ποιότητα του υλικού παίζουν ρόλο.
Πέρα από χαρτοπετσέτες και πανιά, η μελέτη κατέγραψε ως πιο αποτελεσματικό υλικό συνολικά ένα σφουγγάρι μελαμίνης. Το συγκεκριμένο υλικό πέτυχε τις μεγαλύτερες μειώσεις βακτηριακού φορτίου στα ξηρά επιφανειακά βιοφίλμ της Salmonella, υπερέχοντας τόσο των χάρτινων όσο και των υφασμάτινων υλικών. Η αυξημένη απόδοση αποδίδεται στη δομή του σφουγγαριού, που ενισχύει τη μηχανική απομάκρυνση των βακτηρίων από την επιφάνεια.
Αντίθετα, τα προεμποτισμένα πανιά με QAC, παρότι περιείχαν επαρκείς συγκεντρώσεις δραστικής ουσίας, παρουσίασαν χαμηλότερη αποτελεσματικότητα σε σύγκριση με τον συνδυασμό ψεκασμού απολυμαντικού και σκουπίσματος με κατάλληλο υλικό. Το εύρημα αυτό αναδεικνύει τη σημασία της διαθεσιμότητας του απολυμαντικού στην επιφάνεια και της ενεργού μηχανικής δράσης κατά τον καθαρισμό.
Ιδιαίτερη διαφοροποίηση καταγράφηκε μεταξύ των δύο παθογόνων. Τα ξηρά επιφανειακά βιοφίλμ της Listeria monocytogenes αποδείχθηκαν πιο ανθεκτικά από εκείνα της Salmonella enterica. Σε αρκετές περιπτώσεις, η χρήση απολυμαντικού δεν παρείχε σαφές πλεονέκτημα έναντι του νερού ως προς τη μείωση του βακτηριακού φορτίου της Listeria.
Η μελέτη εξέτασε και τη μεταφορά βακτηρίων μετά το σκούπισμα. Διαπιστώθηκε ότι τα ξηρά βιοφίλμ μπορούν να μεταδώσουν μικροοργανισμούς όταν διαταραχθούν, ακόμη και αν έχει προηγηθεί μείωση του αριθμού τους στην επιφάνεια. Η χρήση μόνο νερού συνδέθηκε με υψηλότερη μεταφορά βακτηρίων, ενώ η χρήση απολυμαντικού μείωσε το φαινόμενο, συχνά όμως απαιτήθηκαν επαναλαμβανόμενα σκουπίσματα με νέο υλικό.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η αποτελεσματική υγιεινή επιφανειών τροφίμων δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το απολυμαντικό προϊόν. Το υλικό εφαρμογής και η μηχανική δράση παίζουν καθοριστικό ρόλο, με τις χαρτοπετσέτες να υπερέχουν των υφασμάτινων πανιών και το σφουγγάρι μελαμίνης να καταγράφει την υψηλότερη συνολική απόδοση στην απομάκρυνση ανθεκτικών μικροβιακών φορτίων.
Πηγή: Journal of Food Protection https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0362028X26000050
