Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κλείνει τον κύκλο οκτώ πρόσθετων, μετά από ανησυχίες για γονιδιοτοξικότητα
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε στη διαγραφή οκτώ καπνιστών αρωμάτων από τον κατάλογο των επιτρεπόμενων προσθέτων, ύστερα από εισηγήσεις της EFSA που ανέδειξαν γονιδιοτοξικές ανησυχίες. Η απόφαση σημαίνει ότι οι ουσίες αυτές, οι οποίες χρησιμοποιούνται για να προσδίδουν καπνιστή γεύση σε πλήθος τροφίμων, θα αποσυρθούν σταδιακά από την αγορά της Ε.Ε. και του ΕΟΧ.
Οι αρωματικές ύλες καπνού εμφανίστηκαν ως εναλλακτική στο παραδοσιακό κάπνισμα τροφίμων, μια πρακτική αιώνων που χρησιμοποιείται για συντήρηση και ενίσχυση γεύσης σε ψάρια, κρέας ή γαλακτοκομικά. Σε αντίθεση με τη μέθοδο αυτή, οι ουσίες αυτές δεν λειτουργούν συντηρητικά αλλά χαρίζουν γεύση καπνιστού σε σνακ, σούπες, σάλτσες, πατατάκια ή ακόμη και σε ροφήματα και γλυκίσματα. Έτσι, ένα πακέτο πατατάκια με γεύση μπέικον οφείλει τη χαρακτηριστική του επίγευση σε τέτοιου είδους πρόσθετα.
Η EFSA αξιολόγησε οκτώ τέτοιες ουσίες των οποίων η άδεια κυκλοφορίας έφτανε προς ανανέωση, καταλήγοντας ότι σε όλες υπήρχαν αμφιβολίες για τη γονιδιοτοξικότητα. Η ικανότητα μιας χημικής ουσίας να προκαλεί βλάβες στο γενετικό υλικό των κυττάρων συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο ή κληρονομικές παθήσεις, γεγονός που οδήγησε την Ε.Ε. στην υιοθέτηση του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/2067. Με βάση τον κανονισμό αυτό, τα αρώματα με κωδικούς SF-001 έως SF-010 αφαιρούνται από τον επίσημο κατάλογο των επιτρεπόμενων καπνιστών ουσιών.
Για να δοθεί χρόνος προσαρμογής στην αγορά, προβλέπεται μεταβατική περίοδος έως την 1η Ιουλίου 2029 για προϊόντα όπου τα αρώματα αντικαθιστούν το παραδοσιακό κάπνισμα, όπως τυριά, κρέατα, ψάρια και αυγοτάραχο. Για όλες τις άλλες χρήσεις, από σνακ και σούπες μέχρι σάλτσες, το περιθώριο λήγει την 1η Ιουλίου 2026. Σημαντικό είναι ότι η απόφαση δεν επηρεάζει τα τρόφιμα που παράγονται με κλασικές μεθόδους καπνίσματος, οι οποίες παραμένουν απολύτως επιτρεπτές και αναγνωρίζονται όχι μόνο για την ιδιαίτερη γεύση που χαρίζουν αλλά και για τη συντηρητική τους δράση.