Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων εξέδωσε τα πορίσματά της μετά από ενδελεχή επανεξέταση της δραστικής ουσίας
Η πρόσφατη δημοσίευση των συμπερασμάτων της EFSA σχετικά με την επανεξέταση της δραστικής ουσίας παραφινέλαιο (CAS 64742‐46‐7) σηματοδοτεί μια κρίσιμη καμπή για τη χρήση του στις καλλιέργειες εσπεριδοειδών. Η διαδικασία αυτή η οποία πραγματοποιήθηκε υπό την επίβλεψη της Ελλάδας ως εισηγήτριας χώρας και της Γαλλίας ως συνεισηγήτριας ανέδειξε ότι παρά την ευρεία χρήση της ουσίας υπάρχουν ακόμα σοβαρές ελλείψεις στην επιστημονική τεκμηρίωση. Η αξιολόγηση επικεντρώθηκε στις αντιπροσωπευτικές χρήσεις του παραφινέλαιου ως εντομοκτόνου μια εφαρμογή που θεωρείται απαραίτητη για την καταπολέμηση εχθρών όπως οι αλευρώδεις και τα κοκκοειδή στα λεμόνια τα πορτοκάλια και τα μανταρίνια.
Η επιστημονική προσέγγιση της EFSA κατέληξε στον προσδιορισμό ορισμένων αξιόπιστων τελικών σημείων για τη ρύθμιση της επικινδυνότητας ωστόσο η συνολική εικόνα παραμένει ασαφής. Οι ειδικοί διαπίστωσαν ότι λείπουν πληροφορίες που θεωρούνται υποχρεωτικές από το αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η απουσία αυτών των δεδομένων εμποδίζει την πλήρη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η ουσία αλληλεπιδρά με το οικοσύστημα και τον άνθρωπο καθιστώντας την ανανέωση της έγκρισής της μια περίπλοκη υπόθεση για τις αρμόδιες αρχές.
Τα κρίσιμα κενά και οι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι
Στο επίκεντρο της έκθεσης βρίσκονται συγκεκριμένες ανησυχίες που αφορούν την τοξικολογική αξιολόγηση της ουσίας. Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι η πολυπλοκότητα των υδρογονανθράκων που συνθέτουν το παραφινέλαιο απαιτεί πιο λεπτομερείς μελέτες για την πιθανή γονιμοτοξικότητα και τις μακροχρόνιες επιπτώσεις στον οργανισμό των χρηστών. Η έλλειψη στοιχείων για τις προσμίξεις που ενδέχεται να περιέχονται στα εμπορικά σκευάσματα αποτελεί ένα από τα κυριότερα εμπόδια για τον καθορισμό ασφαλών ορίων έκθεσης. Επιπλέον η μεταβολική πορεία της ουσίας εντός των φυτικών ιστών δεν έχει τεκμηριωθεί επαρκώς γεγονός που αφήνει ερωτηματικά για τα υπολείμματα που παραμένουν στους καρπούς.
Η περιβαλλοντική διάσταση της αξιολόγησης είναι εξίσου ανησυχητική. Η EFSA εντόπισε κινδύνους για τους υδρόβιους οργανισμούς και τους επικονιαστές καθώς η συσσώρευση του ελαίου στο έδαφος μπορεί να επηρεάσει τη μικροπανίδα. Η απουσία μελετών για τους οργανισμούς που ζουν στο χώμα καθιστά αδύνατη την πλήρη εκτίμηση της οικοτοξικολογικής επιβάρυνσης. Η ικανότητα της ουσίας να παραμένει στο περιβάλλον χωρίς να αποδομείται ταχέως ενισχύει την ανάγκη για επιβολή αυστηρών περιορισμών στην εφαρμογή της ειδικά σε περιοχές με ευαίσθητα υδροφόρα στρώματα.
Η εξέλιξη των επιστημονικών μεθόδων δείχνει ότι ουδέτερες ουσίες όπως τα λάδια πρέπει πλέον να περνούν από τα ίδια αυστηρά φίλτρα όπως και τα συνθετικά φυτοφάρμακα. Η προστασία της δημόσιας υγείας και η διασφάλιση της ποιότητας των εσπεριδοειδών απαιτούν συνεχή εγρήγορση και αυστηρή τήρηση των διεθνών προτύπων. Η έκθεση της EFSA υπενθυμίζει ότι η ασφάλεια των τροφίμων δεν είναι μια στατική κατάσταση αλλά μια διαρκής διαδικασία ελέγχου και αναπροσαρμογής των δεδομένων. Η ολοκλήρωση της επανεξέτασης αφήνει την πόρτα ανοιχτή για περαιτέρω παρεμβάσεις από τις εθνικές αρχές της Ελλάδας και της Γαλλίας.
