Τα στοιχεία του ECDC για το 2023 δείχνουν αυξανόμενα κρούσματα, πολλαπλές διεθνείς εστίες και σύνδεση με τρόφιμα υψηλού κινδύνου και δημοφιλείς ταξιδιωτικούς προορισμούς.
Η Ευρώπη κατέγραψε τα υψηλότερα ποσοστά λοιμώξεων από τοξινογόνο E. coli (STEC) και Λιστέρια από την έναρξη της ενωσιακής επιδημιολογικής επιτήρησης το 2007, σύμφωνα με δύο εκθέσεις του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC), που αφορούν το έτος 2023. Η αυξητική πορεία των κρουσμάτων συνοδεύεται από ανησυχητική επιδείνωση της βαρύτητας των νοσημάτων, με αυξανόμενες νοσηλείες και θανάτους. Ειδικά για το STEC, το οποίο μπορεί να οδηγήσει στο επικίνδυνο αιμολυτικό-ουραιμικό σύνδρομο (HUS), οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την ανάγκη εντατικής παρακολούθησης.
Ρεκόρ λοιμώξεων από E. coli
Το 2023 αναφέρθηκαν 10.901 επιβεβαιωμένα κρούσματα STEC σε 30 χώρες της ΕΕ/ΕΟΧ — αύξηση 22% σε σχέση με το 2022. Οι ειδικοί αποδίδουν εν μέρει την αύξηση στη βελτίωση των εργαστηριακών διαγνωστικών τεχνικών, που εντοπίζουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τα παθογόνα. Από τα σχεδόν 4.000 αναλυμένα κρούσματα, το 36% χρειάστηκε νοσηλεία, ενώ 32 άνθρωποι κατέληξαν. Τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφηκαν σε Δανία, Ιρλανδία, Λιχτενστάιν, Μάλτα και Νορβηγία, με τη Γερμανία να έχει τον μεγαλύτερο απόλυτο αριθμό κρουσμάτων.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πλένουν το αίμα τους για να καθυστερήσουν τη γήρανση – Τι είναι η θεραπεία ανταλλαγής πλάσματος και πόσο αποτελεσματική είναι;
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Listeria, αλλεργιογόνα και βρώμικες εγκαταστάσεις: Στο στόχαστρο των Αρχών τρεις εταιρείες τροφίμων
Οι κυριότερες χώρες προορισμού ταξιδιωτών που σχετίστηκαν με τα κρούσματα ήταν η Αίγυπτος και η Τουρκία. Οι πιο συχνοί οροομάδες ήταν οι O157, O26, O146, O103, O145 και O91.
Επτά πολυεθνικά γενετικά συνδεδεμένα clusters εντόπισε η πλατφόρμα EpiPulse του ECDC, καλύπτοντας τουλάχιστον 11 χώρες και σχεδόν 400 κρούσματα. Ως πιθανές πηγές μόλυνσης εντοπίστηκαν το ωμό τυρί από γάλα και έτοιμες σαλάτες iceberg. Παράλληλα, στην EFSA αναφέρθηκαν 68 επιδημίες τροφιμογενών λοιμώξεων, με 306 περιστατικά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπαράζ ανακλήσεων σε βαφές μαλλιών μεγάλων brands – ΟΟΣΑ και RAPEX προειδοποιούν για σοβαρό χημικό κίνδυνο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πατατάκια: Κινδυνεύουμε περισσότερο όταν τα τρώμε από το σακουλάκι ή όταν τα βάζουμε σε μπολ;
Αυξητική τάση και στη Λιστέρια
Ανησυχητική είναι και η εικόνα για τη λιστερίωση, με 2.993 επιβεβαιωμένα κρούσματα, πάνω από 1.500 νοσηλείες και 340 θανάτους. Το ECDC εκτιμά ότι η γήρανση του πληθυσμού και η αυξημένη κατανάλωση έτοιμων προς κατανάλωση τροφίμων συμβάλλουν στη διαρκή αύξηση των περιστατικών.
Τα περισσότερα κρούσματα εντοπίστηκαν σε Γερμανία, Γαλλία και Ισπανία, ενώ οι υψηλότεροι δείκτες επίπτωσης καταγράφηκαν σε Φινλανδία, Σουηδία και Πορτογαλία.
Κατά το 2023, αναγνωρίστηκαν 10 νέα πολυεθνικά clusters, ενώ 282 απομονώσεις ταυτίστηκαν με παλαιότερα γνωστά clusters. Οι εστίες λιστερίωσης είχαν διάρκεια από 1 ημέρα έως και 14,8 έτη, με διάμεση τιμή τα 2,9 χρόνια — φανερώνοντας τη μακροχρόνια παρουσία του παθογόνου σε αλυσίδες τροφίμων. Σε τέσσερις περιπτώσεις εντοπίστηκε πιθανή πηγή μόλυνσης: σε τρεις από αυτές ήταν έτοιμα προς κατανάλωση προϊόντα ψαριών και στην τέταρτη μαγειρεμένες μαύρες ελιές. Η EFSA κατέγραψε 21 σχετικές επιδημίες.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Nivea: Βρέθηκε απαγορευμένη ουσία σε 4 αντηλιακά
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Shein: Οι σκοτεινές πρακτικές που σπρώχνουν στην υπερκατανάλωση – Τι καταγγέλλουν οι Ενώσεις Καταναλωτών
Ανάγκη για ενίσχυση της πρόληψης και επιτήρησης
Η ραγδαία αύξηση των κρουσμάτων και η πολυετής παρουσία των παθογόνων στην ευρωπαϊκή τροφική αλυσίδα αναδεικνύουν την ανάγκη για ισχυρότερα μέτρα επιτήρησης, καλύτερη πληροφόρηση των καταναλωτών και αυστηρότερους ελέγχους σε ευαίσθητα τρόφιμα. Οι αρχές δημόσιας υγείας καλούνται να ενισχύσουν τη συνεργασία και την ανταλλαγή πληροφοριών για να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά την απειλή, που δείχνει να αποκτά σταθερό χαρακτήρα στο ευρωπαϊκό έδαφος.
