Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων επανεξετάζει τα ανώτατα επίπεδα υπολειμμάτων για τη διφθοροοξικό οξύ, έναν μεταβολίτη της δραστικής ουσίας flupyradifurone που λαμβάνεται υπόψη στην αξιολόγηση των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων σε φυτικά και ζωικά προϊόντα. Η νέα επιστημονική αξιολόγηση πραγματοποιήθηκε έπειτα από αίτημα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς έγιναν διαθέσιμα νέα στοιχεία σχετικά με τις συγκεντρώσεις της διφθοροοξικού οξέος σε τρόφιμα για τα οποία τα ευρωπαϊκά όρια βασίζονται σε αντίστοιχα όρια του Codex. Η διφθοροοξικό οξύ δεν αποτελεί ξεχωριστό φυτοφάρμακο, αλλά μεταβολίτη της flupyradifurone, μιας δραστικής ουσίας που χρησιμοποιείται για την προστασία των καλλιεργειών. Κατά την προηγούμενη αξιολόγηση των υπολειμμάτων, η EFSA είχε χαρακτηρίσει τόσο τη μητρική ουσία όσο και τη διφθοροοξικό οξύ ως κύρια υπολείμματα τοξικολογικής σημασίας στις καλλιέργειες που εξετάστηκαν. Για τα φυτικά προϊόντα έχουν καθοριστεί ξεχωριστοί ορισμοί υπολειμμάτων για τους σκοπούς του ελέγχου, ενώ για την εκτίμηση του κινδύνου λαμβάνεται υπόψη το άθροισμα της flupyradifurone και της διφθοροοξικού οξέος, εκφρασμένο ως flupyradifurone.
Γιατί χρειάστηκε νέα αξιολόγηση
Το ζήτημα προέκυψε από τη διαφορά στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίστηκε η διφθοροοξικό οξύ στις διεθνείς και ευρωπαϊκές αξιολογήσεις. Οι αρμόδιες επιτροπές του Codex, βασιζόμενες στις αξιολογήσεις της κοινής συνάντησης FAO και ΠΟΥ για τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων, είχαν προτείνει ανώτατα επίπεδα υπολειμμάτων για τη flupyradifurone σε αρκετά προϊόντα. Ωστόσο, δεν θεσπίστηκε ξεχωριστό όριο για τη διφθοροοξικό οξύ, καθώς στην αξιολόγηση του Codex θεωρήθηκε ότι δεν ήταν αναγκαίος ένας ξεχωριστός ορισμός υπολείμματος για τον συγκεκριμένο μεταβολίτη. Στη συνέχεια όμως έγιναν διαθέσιμα αναλυτικά δεδομένα για τα επίπεδα διφθοροοξικού οξέος που είχαν προκύψει από τις ίδιες χρήσεις της flupyradifurone που εξετάστηκαν από το Codex. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε έτσι από την EFSA να πραγματοποιήσει στοχευμένη επανεξέταση των ευρωπαϊκών ανώτατων επιπέδων υπολειμμάτων, σύμφωνα με το άρθρο 43 του Κανονισμού (ΕΚ) 396/2005. Η αξιολόγηση αφορά ειδικότερα προϊόντα στα οποία τα όρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης είχαν προκύψει από την υιοθέτηση των αντίστοιχων ορίων του Codex. Μετά την υιοθέτηση αυτών των διεθνών ορίων, τα σχετικά επίπεδα για τη flupyradifurone ενσωματώθηκαν στην ευρωπαϊκή νομοθεσία για βατόμουρα, βατόμουρα τύπου dewberry, σμέουρα, λυκίσκο και ανανά, μέσω των Κανονισμών της ΕΕ 2022/1324 και 2025/581. Η νέα αξιολόγηση εξετάζει πλέον κατά πόσο πρέπει να καθοριστούν αντίστοιχα επίπεδα αναφοράς για τον μεταβολίτη.
Τι έδειξε η εκτίμηση της έκθεσης
Για να αξιολογήσει τον πιθανό κίνδυνο, η EFSA χρησιμοποίησε την τελευταία διαθέσιμη έκδοση του μοντέλου PRIMo, το οποίο χρησιμοποιείται για την εκτίμηση της διατροφικής έκθεσης των καταναλωτών σε υπολείμματα φυτοφαρμάκων. Η ανάλυση βασίστηκε στους ισχύοντες ορισμούς υπολειμμάτων και στις διαθέσιμες τιμές αναφοράς για την υγεία, ενώ εξετάστηκαν τόσο η μακροχρόνια όσο και η βραχυχρόνια έκθεση των καταναλωτών. Με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα, η EFSA κατέληξε σε προτάσεις για νέα ανώτατα επίπεδα υπολειμμάτων διφθοροοξικού οξέος στα σχετικά προϊόντα. Το βασικό εύρημα της εκτίμησης είναι ότι οι προτεινόμενες τιμές δεν οδηγούν σε ανησυχία για την έκθεση των καταναλωτών. Αυτό σημαίνει ότι, σύμφωνα με τα δεδομένα και τις παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν στην αξιολόγηση, η διατροφική έκθεση που θα προέκυπτε από τα προτεινόμενα επίπεδα παραμένει εντός των ορίων που θεωρούνται αποδεκτά για την προστασία της υγείας.
