Σε μια περίοδο που η δημόσια υγεία και η περιβαλλοντική ασφάλεια βρίσκονται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, οργανώσεις προστασίας των καταναλωτών και παρατηρητές της δημόσιας υγείας προειδοποιούν για μια αθόρυβη αλλά ευρεία αναθεώρηση των κανόνων ραδιοπροστασίας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η προτεινόμενη ρύθμιση από την Επιτροπή Πυρηνικής Ρύθμισης των ΗΠΑ (NRC) ενδέχεται να οδηγήσει σε αύξηση των ραδιενεργών ισοτόπων στα αγροτικά εδάφη, τα ποτάμια, τους υδροφόρους ορίζοντες και, κατ’ επέκταση, στην αλυσίδα των τροφίμων.
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται η αντικατάσταση του προτύπου που ισχύει εδώ και δεκαετίες. Πρόκειται για την αρχή ALARA («As Low As Reasonably Achievable» – Τόσο Χαμηλά Όσο Είναι Εύλογα Εφικτό), η οποία υποχρεώνει τους φορείς εκμετάλλευσης πυρηνικών εγκαταστάσεων να μειώνουν τις εκπομπές ακτινοβολίας στα χαμηλότερα δυνατά επίπεδα. Στον αντίποδα, το νέο πλαίσιο υπό τον τίτλο «Reforming and Modernizing the NRC Protection Framework» εισάγει μια διαβαθμισμένη προσέγγιση με καθορισμένα όρια δόσεων. Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι τα όρια αυτά θα καθορίζονται ουσιαστικά από τη βιομηχανία ή θα εξαιρούνται από αυστηρούς ελέγχους, αφαιρώντας σε μεγάλο βαθμό την ομοσπονδιακή εποπτεία κατά την αποσυναρμολόγηση εργοστασίων και τη διαχείριση αποβλήτων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αποσύρονται μάνγκο που πωλούνται σε αλυσίδα σούπερ μάρκετ – Βρέθηκε σαλμονέλα σε δείγματα της φάρμας καλλιέργειας
Από την πλευρά της ηγεσίας της NRC, ο πρόεδρος της επιτροπής Ho Nieh δηλώνει ότι το πλάνο αυτό αναβαθμίζει τη ρυθμιστική σαφήνεια χωρίς να μειώνει τα επίπεδα ασφάλειας. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα όρια ακτινοβολίας παραμένουν αμετάβλητα και στόχος της μεταρρύθμισης είναι απλώς η εξάλειψη της περιττής ασαφείας.
Ωστόσο, οι αντιδράσεις από τον ακτιβιστικό χώρο είναι σφοδρές. Η Kimberly Roberson, διευθύντρια του Δικτύου Ενημέρωσης για τα Ραδιενεργά Κατάλοιπα της Φουκουσίμα (Fukushima Fallout Awareness Network), κατηγορεί την NRC ότι αντιμετωπίζει την έκθεση στην ακτινοβολία σαν ένα απλό ηλιακό έγκαυμα, αγνοώντας τις συνέπειες που έχει η κατάποση ραδιενεργών σωματιδίων. Η ίδια επικαλείται αναλύσεις της ίδιας της NRC, σύμφωνα με τις οποίες η χαλάρωση των κανόνων προβλέπεται να διπλασιάσει σχεδόν τον κίνδυνο θανατηφόρου καρκίνου για όσους ζουν κοντά σε τέτοιες εγκαταστάσεις σε βάθος 70 ετών.
Η Roberson επισημαίνει ότι τα ραδιονουκλίδια δεν εξαφανίζονται, αλλά βιοσυσσωρεύονται στα βοσκοτόπια, τις καλλιέργειες, τα ζώα, το γάλα και τελικά στον ανθρώπινο οργανισμό. Τονίζει επίσης ότι η απόσυρση της ομοσπονδιακής εποπτείας προς όφελος των εταιρικών προϋπολογισμών είναι απαράδεκτη και ότι η μεταφορά του βάρους της αστυνόμευσης των τροφίμων στον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) εκθέτει τους καταναλωτές.
Η προθεσμία για την υποβολή δημόσιων σχολίων επί της πρότασης ολοκληρώνεται στις 31 Αυγούστου 2026. Οι ενδιαφερόμενοι πολίτες και φορείς μπορούν να ενημερωθούν και να καταθέσουν τις παρατηρήσεις τους στην πλατφόρμα Regulations.gov χρησιμοποιώντας τον αναγνωριστικό κωδικό NRC-2025-1140, καθώς και στο Federal Register. Πρόσθετες πληροφορίες και οπτικοακουστικό υλικό διατίθενται στην ιστοσελίδα protectbetter.org.
Για να δείτε τα πλήρη έγγραφα, τις εκτιμήσεις επικινδυνότητας και τα σχόλια των φορέων:
- Επίσημος φάκελος NRC (Regulations.gov): Docket NRC-2025-1140
- Ενημερωτικό υλικό & αναλύσεις οργανώσεων: Protect Better
