Η παρουσία παθογόνων μικροοργανισμών στα αποξηραμένα μυρωδικά και μπαχαρικά επαναφέρει στο προσκήνιο τους κινδύνους που κρύβονται σε φαινομενικά αβλαβή τρόφιμα καθημερινής χρήσης. Μια εκτεταμένη έρευνα που διενεργήθηκε από το γερμανικό δημόσιο εργαστήριο ελέγχου τροφίμων CVUA Karlsruhe ανέδειξε ότι, παρά τα χαμηλά ποσοστά, το ενδεχόμενο μόλυνσης από Salmonella παραμένει υπαρκτό και απαιτεί συνεχή επαγρύπνηση από τις ελεγκτικές αρχές.
Στο πλαίσιο της μελέτης, η οποία κάλυψε τη χρονική περίοδο από τον Μάρτιο του 2025 έως τον Μάιο του 2026, οι αναλυτές υπέβαλαν σε εργαστηριακό έλεγχο συνολικά 130 δείγματα αποξηραμένων φυλλωδών βοτάνων και μπαχαρικών. Το μεγαλύτερο μέρος των δειγμάτων αφορούσε την ρίγανη, με 34 δείγματα που αντιστοιχούσαν στο 26% του συνόλου, και τον βασιλικό, με 25 δείγματα που κάλυπταν το 19%. Στο μικροσκόπιο των ειδικών τέθηκαν επίσης η δάφνη, ο μαϊντανός, η μαντζουράνα, το θυμάρι, το δενδρολίβανο, η μέντα, καθώς και άλλα μυρωδικά όπως το σχοινόπρασο, ο άνηθος, το χαμομήλι και το θρούμπι.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αποσύρονται μάνγκο που πωλούνται σε αλυσίδα σούπερ μάρκετ – Βρέθηκε σαλμονέλα σε δείγματα της φάρμας καλλιέργειας
Τα εργαστηριακά αποτελέσματα έδειξαν ότι 128 από τα 130 δείγματα ήταν απολύτως καθαρά. Ωστόσο, σε δύο περιπτώσεις εντοπίστηκε το βακτήριο της Salmonella, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 1,5% των εξετασθέντων προϊόντων. Το ένα μολυσμένο δείγμα αφορούσε αποξηραμένα αφρικανικά πικρόφυλλα (Vernonia amygdalina) και το δεύτερο αποξηραμένο βασιλικό. Οι εργαστηριακές αναλύσεις προσδιόρισαν δύο διαφορετικούς ορότυπους του βακτηρίου, τη Salmonella Mapo και τη Salmonella Senftenberg. Αν και πρόκειται για στελέχη που σπάνια καταγράφονται σε σύγκριση με τους συνηθισμένους ορότυπους Enteritidis και Typhimurium, διατηρούν την ικανότητα να προκαλέσουν σοβαρή λοίμωξη στον άνθρωπο.
Η επιστημονική ομάδα του εργαστηρίου υπογραμμίζει ότι η απομάκρυνση του νερού κατά τη διαδικασία της αποξήρανσης εμποδίζει ή επιβραδύνει τον πολλαπλασιασμό των μικροοργανισμών, αλλά σε καμία περίπτωση δεν αποστειρώνει το προϊόν. Η Salmonella διαθέτει την ιδιότητα να επιβιώνει για μεγάλες χρονικές περιόδους σε ξηρά περιβάλλοντα διατηρώντας τη μολυσματικότητά της. Ο κύριος κίνδυνος προκύπτει από το γεγονός ότι τα αρωματικά βότανα προστίθενται συχνά απευθείας σε πιάτα που δεν υποβάλλονται στη συνέχεια σε θερμική επεξεργασία, όπως οι φρέσκες σαλάτες, τα νωπά τυριά και οι κρύες σάλτσες, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει στάδιο απουσίας ή εξουδετέρωσης του βακτηριακού φορτίου.
Η σαλμονέλλωση εκδηλώνεται συνήθως από 6 έως 72 ώρες μετά την κατάποση της μολυσμένης τροφής, με πιο συχνό παράθυρο εμφανίσεων τις 12 έως 36 ώρες. Τα κύρια συμπτώματα περιλαμβάνουν διάρροια, κοιλιακό άλγος, πυρετό, εμετό, πονοκέφαλο και γενική αδιαθεσία. Ενώ στους υγιείς ενηλίκους η λοίμωξη υποχωρεί χωρίς επιπλοκές, για τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, όπως τα μικρά παιδιά, οι ηλικιωμένοι και τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, η νόσος μπορεί να λάβει σοβαρή μορφή και να καταστεί επικίνδυνη για τη ζωή. Αν και η γερμανική έκθεση δεν έδωσε στοιχεία για τους παραγωγούς ή τις χώρες προέλευσης των μολυσμένων παρτίδων, τα ευρήματα επιβεβαιώνουν την ανάγκη για σταθερούς και στοχευμένους ελέγχους στην αλυσίδα εφοδιασμού μπαχαρικών.
Τα μπαχαρικά και μυρωδικά με τη μεγαλύτερη συχνότητα μόλυνσης
Η παρουσία της Salmonella στα αποξηραμένα μυρωδικά δεν αποτελεί μεμονωμένο φαινόμενο, αλλά ένα ευρύτερο ζήτημα που έχει μελετηθεί εκτενώς από διεθνείς φορείς ασφάλειας τροφίμων. Σύμφωνα με ευρήματα από εκτεταμένες αξιολογήσεις κινδύνου, όπως αυτές που έχει πραγματοποιήσει ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA), τα ποσοστά ανίχνευσης του βακτηρίου διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με το είδος του μπαχαρικού.
Στην κορυφή της σχετικής λίστας με τη μεγαλύτερη συχνότητα μόλυνσης κατά την εισαγωγή βρίσκονται:
Ο κόλιανδρος: Καταγράφει από τα υψηλότερα ποσοστά θετικότητας σε ελέγχους εισαγόμενων φορτίων, τα οποία σε ορισμένες μελέτες έχουν αγγίξει το 15%.
Η ρίγανη και ο βασιλικός: Τα φυλλώδη αυτά αρωματικά βότανα ακολουθούν από κοντά, παρουσιάζοντας συχνά υψηλά ποσοστά παρουσίας του βακτηρίου, που στις εισαγωγές ανεπεξέργαστης πρώτης ύλης έχουν φτάσει έως και το 12%.
Το κύμινο, ο σουσαμόσπορος και το κάρυ: Εμφανίζουν σταθερά αξιοσημείωτα επίπεδα ανίχνευσης σε διεθνείς εργαστηριακές αναλύσεις.
Το μαύρο και το λευκό πιπέρι: Αν και τα ποσοστά θετικότητας κυμαίνονται σε χαμηλότερα επίπεδα (κοντά στο 4%), λόγω της τεράστιας παγκόσμιας κατανάλωσής τους έχουν συνδεθεί ιστορικά με μεγάλες επιδημίες σαλμονέλλωσης.
Η επιστημονική εξήγηση για την ευπάθεια αυτών των προϊόντων συνδέεται άμεσα με τον τρόπο καλλιέργειας και αποξήρανσής τους. Φυτά που αναπτύσσονται κοντά στο έδαφος ή αποξηραίνονται παραδοσιακά σε ανοιχτούς χώρους στις χώρες παραγωγής έρχονται εύκολα σε επαφή με το χώμα, το ακάθαρτο νερό άρδευσης ή τα περιττώματα πτηνών και ζώων. Παράλληλα, η Salmonella διαθέτει την ιδιότητα να εισέρχεται σε κατάσταση λήθαργου σε περιβάλλοντα χωρίς υγρασία. Δεν πολλαπλασιάζεται στα αποξηραμένα τρόφιμα, αλλά μπορεί να επιβιώσει για μήνες, περιμένοντας να βρει τις κατάλληλες συνθήκες υγρασίας —όπως συμβαίνει όταν προστεθεί σε μια σάλτσα, ένα νωπό τυρί ή μια φρέσκια σαλάτα— ώστε να ενεργοποιηθεί ξανά.
Πρακτικές συμβουλές: Τι πρέπει να γνωρίζουν οι καταναλωτές
Προσθέστε αποξηραμένα μπαχαρικά και βότανα σε ζεστά πιάτα όσο το δυνατόν νωρίτερα και ζεστάνετε καλά.
Φυλάσσετε τις ανοιγμένες συσκευασίες σε ξηρό, καθαρό και ερμητικά σφραγισμένο μέρος. Αποφύγετε την αποθήκευση σε υγρή κατάσταση (π.χ. δίπλα σε εστία με ατμό) και τη μόλυνση από υγρά ή χρησιμοποιημένα κουτάλια.
Διατηρείτε καλή υγιεινή στην κουζίνα. Η άμεση επαφή με μη συσκευασμένα τρόφιμα μπορεί να οδηγήσει στη μεταφορά μολυσμένων τροφίμων σε προηγουμένως μη μολυσμένα τρόφιμα – για παράδειγμα, μέσω των χεριών ή χρησιμοποιώντας την ίδια σανίδα κοπής ή μαχαίρι. Επομένως, πλένετε πάντα καλά τα χέρια σας ανάμεσα στα βήματα και διατηρείτε τις επιφάνειες εργασίας καθαρές ανά πάσα στιγμή.
Δώστε προσοχή στις προειδοποιήσεις και τις ανακλήσεις τροφίμων του κοινού και μην καταναλώνετε τα επηρεαζόμενα προϊόντα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
