Οργάνωση καταγγέλλει απόκρυψη στοιχείων για πιθανή νευροτοξικότητα – Ζητούνται νέοι έλεγχοι στην ΕΕ
Νέα επιστημονική μελέτη από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Στοκχόλμης επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για την αξιοπιστία του ευρωπαϊκού συστήματος έγκρισης φυτοπροστατευτικών προϊόντων. Στο επίκεντρο βρίσκεται το μυκητοκτόνο fluazinam, δραστική ουσία που εξακολουθεί να είναι εγκεκριμένη στην Ευρωπαϊκή Ένωση και χρησιμοποιείται ευρέως για την αντιμετώπιση μυκητολογικών ασθενειών σε γεωργικές καλλιέργειες. Σύμφωνα με τους ερευνητές, στοιχεία που θα μπορούσαν να υποδηλώνουν κινδύνους για την ανάπτυξη του εγκεφάλου των εμβρύων ενδέχεται να μην αξιολογήθηκαν επαρκώς κατά τη διαδικασία ανανέωσης της ευρωπαϊκής έγκρισής του.
Η μελέτη, την οποία επικαλείται και το ευρωπαϊκό δίκτυο Pesticide Action Network Europe (PAN Europe), υποστηρίζει ότι ήδη από το 2003-2004 είχε πραγματοποιηθεί μελέτη αναπτυξιακής νευροτοξικότητας σε πειραματόζωα από το εργαστήριο Huntingdon Life Sciences, κατόπιν ανάθεσης της εταιρείας ISK Biosciences Europe. Σύμφωνα με τους συγγραφείς, τα αποτελέσματα εκείνης της έρευνας κατέγραφαν σημαντικές επιδράσεις στην ανάπτυξη του εγκεφάλου των απογόνων ζώων που είχαν εκτεθεί στη δραστική ουσία κατά την κύηση.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η συγκεκριμένη μελέτη δεν συμπεριλήφθηκε στον φάκελο που εξετάστηκε κατά την ανανέωση της έγκρισης του fluazinam το 2009, με αποτέλεσμα οι ευρωπαϊκές αρχές να μην έχουν στη διάθεσή τους το πλήρες σύνολο των διαθέσιμων επιστημονικών δεδομένων. Ως συνέπεια, το προϊόν παρέμεινε εγκεκριμένο και εξακολουθεί να χρησιμοποιείται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία επανεξέτασης της έγκρισής του.
Σύμφωνα με τη νέα δημοσίευση, όταν οι ερευνητές απέκτησαν πρόσβαση στο σχετικό υλικό διαπίστωσαν, όπως αναφέρουν, σειρά επιστημονικών και μεθοδολογικών προβλημάτων. Ειδικότερα, κάνουν λόγο για χρήση ακατάλληλων στατιστικών αναλύσεων και για παρουσίαση των αποτελεσμάτων με τρόπο που ενδέχεται να υποβάθμιζε ή να απέκρυπτε τις παρατηρούμενες επιπτώσεις στη νευρολογική ανάπτυξη.
Οι συγγραφείς αναφέρουν ακόμη ότι ενημέρωσαν τις αρμόδιες ευρωπαϊκές αρχές, οι οποίες ζήτησαν το σχετικό υλικό από τη βιομηχανία και το εξέτασαν. Ωστόσο, κατά την εκτίμησή τους, δεν πραγματοποιήθηκε ανεξάρτητη σε βάθος επιστημονική αξιολόγηση των δεδομένων. Παράλληλα, επικρίνουν την αποδοχή ορίου ασφαλείας που θεωρεί ανεκτές νευρολογικές επιδράσεις έως και στο 10% του πληθυσμού, εκτιμώντας ότι ένα τέτοιο κριτήριο δεν παρέχει επαρκή προστασία της δημόσιας υγείας.
Η PAN Europe χαρακτηρίζει την υπόθεση ιδιαίτερα σοβαρή, υποστηρίζοντας ότι δεν πρόκειται απλώς για διαδικαστική παράλειψη αλλά για πιθανή παραβίαση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, η οποία απαιτεί υψηλό επίπεδο προστασίας της ανθρώπινης υγείας κατά την αδειοδότηση φυτοπροστατευτικών προϊόντων. Η οργάνωση υποστηρίζει επίσης ότι η συγκεκριμένη υπόθεση δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό. Υπενθυμίζει ότι ήδη από το 2018 είχε καταγγείλει άλλο περιστατικό πιθανής χειραγώγησης επιστημονικών δεδομένων, χωρίς, όπως αναφέρει, να υπάρξουν ουσιαστικές κυρώσεις ή σημαντικές αλλαγές στο σύστημα ελέγχου.
Με βάση τα νέα ευρήματα, η PAN Europe ζητά την άμεση απόσυρση των φυτοπροστατευτικών προϊόντων που περιέχουν fluazinam, τη διερεύνηση πιθανών ευθυνών τόσο της εταιρείας όσο και του εργαστηρίου που πραγματοποίησε τις δοκιμές, καθώς και συνολική επανεξέταση των κανονιστικών μελετών που έχουν εκπονηθεί από τη Huntingdon Life Sciences για φυτοφάρμακα.
Η επιστημονική υπεύθυνη της οργάνωσης, Angeliki Lysimachou, δήλωσε ότι όταν υπάρχουν αξιόπιστες ενδείξεις για πιθανούς κινδύνους στη νευρολογική ανάπτυξη των παιδιών, η προστασία της δημόσιας υγείας πρέπει να προηγείται των εμπορικών συμφερόντων. Από την πλευρά του, ο εκτελεστικός διευθυντής της PAN Europe, Martin Dermine, υποστήριξε ότι η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει πως όταν αποκρύπτονται κρίσιμες πληροφορίες σχετικά με ένα φυτοφάρμακο, τα κράτη-μέλη οφείλουν να εξετάζουν την αναστολή των εθνικών αδειών κυκλοφορίας.
Το fluazinam χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες, κυρίως για την αντιμετώπιση του περονόσπορου στην πατάτα και το αμπέλι, της βοτρύτησης της αμπέλου, της φουζικλάδιας της μηλιάς και άλλων μυκητολογικών ασθενειών σε δενδρώδεις καλλιέργειες. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, το 2026 ήταν εγκεκριμένα περίπου 20 εμπορικά σκευάσματα που περιέχουν τη συγκεκριμένη δραστική ουσία, αν και δεν διατίθενται όλα στην αγορά.
Η ουσία βρίσκεται επίσης στο επίκεντρο της συζήτησης για τις ενώσεις PFAS, τις λεγόμενες «παντοτινές χημικές ουσίες». Κατά την αποδόμησή του, το fluazinam μπορεί να οδηγήσει στον σχηματισμό τριφθοροξικού οξέος (TFA), μιας ιδιαίτερα επίμονης ουσίας που έχει ανιχνευθεί σε υπόγεια και πόσιμα νερά, καθώς και σε τρόφιμα φυτικής προέλευσης. Το TFA αναμένεται να ταξινομηθεί από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Χημικών Προϊόντων (ECHA) ως τοξικό για την αναπαραγωγή κατηγορίας 1Β, εξέλιξη που ενδέχεται να επηρεάσει και τη μελλοντική αξιολόγηση φυτοφαρμάκων που ανήκουν στην ευρύτερη οικογένεια των PFAS.
Οι καταγγελίες που περιλαμβάνονται στη μελέτη δεν συνεπάγονται αυτομάτως την απαγόρευση του fluazinam. Ωστόσο, είναι πιθανό να οδηγήσουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη-μέλη σε νέα αξιολόγηση της δραστικής ουσίας, ενώ η υπόθεση αναμένεται να τροφοδοτήσει περαιτέρω τη συζήτηση για την ανάγκη μεγαλύτερης διαφάνειας, ανεξάρτητου επιστημονικού ελέγχου και ενίσχυσης των μηχανισμών εποπτείας κατά τη διαδικασία έγκρισης των φυτοπροστατευτικών προϊόντων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ισχυρισμοί που περιλαμβάνονται στη μελέτη και προβάλλονται από την PAN Europe αποτελούν αντικείμενο επιστημονικής και κανονιστικής αξιολόγησης. Μέχρι σήμερα δεν έχει ανακοινωθεί από τις αρμόδιες ευρωπαϊκές αρχές οριστική απόφαση για την ανάκληση της έγκρισης του fluazinam, ενώ οποιεσδήποτε μελλοντικές ενέργειες θα εξαρτηθούν από την εξέταση των διαθέσιμων επιστημονικών στοιχείων και τις σχετικές αποφάσεις των ευρωπαϊκών ρυθμιστικών οργάνων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Μήπως την έχετε ακόμη στο σπίτι σας; Επεκτείνεται διεθνώς η ανάκληση της δημοφιλούς σκούπας λόγω κινδύνου πυρκαγιάς
- HONDOS CENTER: Πρόστιμο 2.000 ευρώ μετά από αιφνιδιαστικό έλεγχο της Περιφέρειας
- Βρεφικό γάλα: Οι εταιρείες αποφάσιζαν μόνες τους αν οι θάνατοι βρεφών θα έφταναν στις Αρχές – Συγκλονιστικά στοιχεία έρευνας
- Νέο σοβαρό περιστατικό σε κρουαζιερόπλοιο: Τουλάχιστον 125 άτομα με εμετούς και διάρροια
- Δεκάδες κρούσματα τροφικής δηλητηρίασης σε τετράστερο ξενοδοχείο
- Παγωτό: Γιατί δύο άνθρωποι μπορούν να φάνε την ίδια ποσότητα και να έχουν τελείως διαφορετική αντίδραση στο σάκχαρό τους;
- Εμφιαλωμένο νερό: Καταδίκη της Danone για παραπλάνηση καταναλωτών – Η «πράσινη» συσκευασία αποδείχθηκε «πράσινα άλογα»
- Jumbo: Ευρωπαϊκός συναγερμός για συσκευή που προκαλεί εγκαύματα, ηλεκτροπληξία ακόμη και πυρκαγιά
- Δημοφιλής ηλεκτρική συσκευή που πωλείται και στην Ελλάδα προκαλεί εγκαύματα – Ευρωπαϊκός συναγερμός (φωτογραφία)
