Μεγάλη μελέτη διαπίστωσε ότι οι κάτοικοι αμπελουργικών περιοχών εκτίθενται περισσότερο σε φυτοφάρμακα
Η μελέτη PestiRiv που διεξήχθη από Γάλλους ερευνητές καταγράφει για πρώτη φορά σε εθνικό επίπεδο τα επίπεδα φυτοφαρμάκων στο περιβάλλον και στον ανθρώπινο οργανισμό, επιβεβαιώνοντας ότι οι κάτοικοι αμπελουργικών περιοχών εκτίθενται περισσότερο στις ουσίες αυτές.
Η μεγάλη γαλλική μελέτη PestiRiv, που πραγματοποιήθηκε από το 2021 έως το 2022 από τη Santé publique France και την ANSES, παρέχει την πιο ολοκληρωμένη εικόνα μέχρι σήμερα για την έκθεση των κατοίκων αγροτικών περιοχών σε φυτοπροστατευτικά προϊόντα. Η έρευνα κάλυψε 265 σημεία σε αμπελουργικές και μη αμπελουργικές περιοχές και περιέλαβε 1.946 ενήλικες και 742 παιδιά που ζούσαν είτε σε απόσταση μικρότερη των 500 μέτρων από αμπέλια είτε σε απόσταση μεγαλύτερη του ενός χιλιομέτρου από οποιαδήποτε καλλιέργεια. Από όλους ελήφθησαν δείγματα από οικιακή σκόνη και αέρα καθώς από ούρα και τρίχες, ενώ συλλέχθηκαν και λεπτομερή στοιχεία για τον τρόπο ζωής, τη διατροφή και τυχόν οικιακή χρήση φυτοφαρμάκων.
Διαπιστώθηκε ότι όσοι ζουν κοντά σε αμπέλια εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα φυτοπροστατευτικών ουσιών, τόσο στο περιβάλλον τους όσο και στον οργανισμό τους. Η αυξημένη έκθεση αφορά ενήλικες και παιδιά και παρατηρήθηκε σε όλες τις κατηγορίες δειγμάτων, επιβεβαιώνοντας τη σταθερότητα των αποτελεσμάτων. Οι ουσίες που ανιχνεύθηκαν περιλάμβαναν τόσο φυτοφάρμακα που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά στην αμπελοκαλλιέργεια, όπως το folpel και το metiram, όσο και ευρύτερα χρησιμοποιούμενα προϊόντα, όπως το glyphosate και το fosetyl-aluminium. Η διασπορά τους οφείλεται κυρίως στη μεταφορά των σταγονιδίων κατά τον ψεκασμό και στην εκ νέου διάχυση ουσιών που εξατμίζονται και κατακάθονται στο έδαφος.
Η έλλειψη βροχοπτώσεων και οι υψηλές θερμοκρασίες την περίοδο της μελέτης πιθανόν οδήγησαν σε μειωμένους ψεκασμούς, γεγονός που υποδηλώνει ότι τα επίπεδα έκθεσης θα μπορούσαν να είναι ακόμη υψηλότερα σε έτη με μεγαλύτερη υγρασία. Για ορισμένες ουσίες, όπως τα πυρεθροειδή, δεν παρατηρήθηκαν διαφορές μεταξύ των ομάδων, κυρίως επειδή οι πηγές έκθεσης δεν προέρχονται αποκλειστικά από τη γεωργία.
Με βάση τα δεδομένα, οι δύο γαλλικοί φορείς καλούν σε μείωση της χρήσης φυτοπροστατευτικών προϊόντων, περιορίζοντας τους ψεκασμούς στις απολύτως απαραίτητες περιπτώσεις και εφαρμόζοντας ουσιαστικά τη στρατηγική Ecophyto 2030. Υπογραμμίζουν επίσης ότι οι κάτοικοι πρέπει να ενημερώνονται πριν από τους ψεκασμούς, αν και επισημαίνουν πως η προστασία του πληθυσμού δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στην ατομική πρωτοβουλία. Η μελέτη επισημαίνει ότι η έκθεση των κατοίκων επηρεάζεται κυρίως από δύο παράγοντες: την ποσότητα των προϊόντων που χρησιμοποιούνται και την εγγύτητα των κατοικιών στις καλλιέργειες.
Τα πλήρη αποτελέσματα της PestiRiv θα αξιοποιηθούν σε επόμενες φάσεις έρευνας, οι οποίες θα εξετάσουν τις πιθανές επιπτώσεις στην υγεία, θα συσχετίσουν τα επίπεδα έκθεσης με τα επίπεδα συγκέντρωσης στον οργανισμό και θα συμβάλουν στη μελέτη της συνολικής έκθεσης των πληθυσμών. Τα δεδομένα θα αναρτηθούν στην πλατφόρμα Green Data for Health, ενώ οι ερευνητές ζητούν την πρόσβαση σε πραγματικά στοιχεία χρήσης φυτοφαρμάκων ώστε να μπορούν να γίνουν ακριβέστερες συσχετίσεις μεταξύ ψεκασμών και περιβαλλοντικής διασποράς.
