Νοθευμένη η βανίλια στη Γαλλία – Απίστευτες πρακτικές εξαπάτησης

Η Γενική Διεύθυνση Πολιτικής Ανταγωνισμού, Καταναλωτών και Ελέγχου Της Απάτης (DGCCRF) στη Γαλλία εντόπισε τους λιανοπωλητές που επισημαίνουν εσφαλμένα τα προϊόντα βανίλιας ή προωθούν τη συνθετική βανιλίνη ως φυσική βανιλίνη.

Η βανιλίνη είναι η περισσότερο κατασκευασμένη αρωματική ουσία στον κόσμο, σύμφωνα με τη DGCCRF. Οι αρωματικές ουσίες που αναπαράγουν τη γεύση της βανίλιας χρησιμοποιούνται ευρέως σε τρόφιμα όπως παγωτό, κρέμα Chantilly, γαλακτοκομικά προϊόντα, ποτά και μπισκότα.

Η DGCCRF έχει πραγματοποιήσει ήδη τριετή έρευνα. Μέχρι στιγμής, η διεύθυνση έχει εκδώσει 36 προειδοποιήσεις, έχει καταθέσει τρεις ποινικές εκθέσεις και έχει επιβάλει αρκετά πρόστιμα.

Οι ερευνητές στόχευσαν όλους τους φορείς του κλάδου: εταιρείες που παράγουν λοβούς, εκχυλίσματα, φυσικά αρώματα βανίλιας, αρωματικές ύλες βανίλιας και καθαρή φυσική βανιλίνη, μεταξύ των οποίων εισαγωγείς, διανομείς, λιανοπωλητές και εταιρείες τροφίμων.

Η απάτη στη βανιλίνη

Η βανιλίνη που παράγεται με τη χρήση βιοτεχνολογίας συχνά επισημαίνεται λανθασμένα ως “φυσική βανιλίνη”. Η φυσική βανιλίνη μπορεί να εξαχθεί από λοβούς βανίλιας, να συντεθεί με χημικές διεργασίες ή να παραχθεί από βιοτεχνολογία, ιδίως από το φερουλικό οξύ που υπάρχει στο πίτουρο ορισμένων δημητριακών όπως το ρύζι ή ο αραβόσιτος.

Με βάση τις παρατηρήσεις των παραγόντων της DGCCRF, μία στις τέσσερις επιθεωρηθείσες εγκαταστάσεις δεν συμμορφώθηκε με τους κανονισμούς για τη βανίλια.

Ένα ποσοστό μη συμμόρφωσης 23% ανακαλύφθηκε με βάση τα συλλεγόμενα δείγματα.

Η ποιότητα των φασολιών βανίλιας έχει μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια προκαλώντας μείωση του τομέα. Η ρίζα του ζητήματος έγκειται στις κλιματικές και κοινωνικοοικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει το εργατικό δυναμικό βανίλιας στη Μαδαγασκάρη, την κύρια χώρα παραγωγής.

Η τιμή της βανίλιας ήταν επίσης επίμονα υψηλή. Ως αποτέλεσμα, ορισμένοι φορείς εκμετάλλευσης μπαίνουν στον πειρασμό να εξωραΐσουν την ποιότητα των προϊόντων βανίλιας, εμπορευόμενοι ουσίες που μοιάζουν με βανίλια, ως φυσική βανιλίνη. Αυτό συνιστά απάτη, καθώς οι αρωματικές ύλες με άρωμα βανίλιας παράγονται και πωλούνται πολύ πιο φθηνά από την “πραγματική βανίλια”.

Οι ερευνητές έλεγξαν τη συμμόρφωση των προϊόντων, την ιχνηλασιμότητα και την τιμολόγηση. Ο στόχος ήταν να επαληθευτεί ότι τα προϊόντα είχαν επισημανθεί σωστά. Πριν από αυτό, πραγματοποιήθηκαν πολλοί έλεγχοι στο εξωτερικό που εξέθεσαν τους πωλητές για παραπλάνηση των καταναλωτών, αφού υποστήριζαν ότι οι λοβοί βανίλιας ήταν τοπικής προέλευσης.

Μετά από χρόνια προνομιακής θέσης ως κλασικό, ευπροσάρμοστο συστατικό στη ζαχαροπλαστική, την αρτοποιία, τα ποτά, τα επιδόρπια, το παγωτό, ο κλάδος αντιμετώπισε σημαντικές προκλήσεις προμήθειας και διακυμάνσεις τιμών το 2021.

Πωλούσαν «ψεύτικη βανίλια» ως πραγματική

Η έρευνα του DGCCRF το 2019 είχε ως στόχο να ελέγξει τη σύνθεση και την επισήμανση των λοβών βανίλιας, των εκχυλισμάτων και των αρωμάτων και να αποκαλύψει πιθανές απάτες ή παραπλανητικές εμπορικές πρακτικές. Οι πράκτορες πραγματοποίησαν 117 επισκέψεις, έλαβαν 450 ενέργειες ελέγχου και συνέλεξαν 113 δείγματα. Αρκετά δείγματα που πωλήθηκαν στους καταναλωτές ήταν στην πραγματικότητα κατασκευασμένα από χρησιμοποιημένους λοβούς βανίλιας, ένα προϊόν αποβλήτων από την εκχύλιση αρωματικών ουσιών βανίλιας. Ένα από τα 22 δείγματα που αναλύθηκαν στην αρχική έρευνα αποτελούνταν από φασόλια βουτηγμένα σε άρωμα βανίλιας.

Οι ερευνητές δοκίμασαν επίσης λευκή σκόνη με την ένδειξη “βανίλια”, η οποία διαπιστώθηκε ότι ήταν κυρίως ζάχαρη αρωματισμένη με βανιλίνη, χωρίς βανίλια.

Ένα δείγμα εκχυλίσματος βανίλιας που ονομάστηκε ως “συμπύκνωμα βανίλιας” ήταν στην πραγματικότητα άρωμα αρωματισμένο με βανίλια αναμεμειγμένο με νερό.

Τα εκχυλίσματα βανίλιας παρερμηνεύτηκαν ως “φυσικά εκχυλίσματα βανίλιας” όταν ο όρος “εκχύλισμα” χρησιμοποιείται εξ ορισμού για φυσικά παρασκευάσματα, συνεπώς, ο όρος “φυσικό” δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην περίπτωση αυτή.

Αυτές οι γεύσεις ειδικότερα είχαν ανεπαρκή περιεκτικότητα σε βανιλίνη ή ένα ποσοστό βανιλίνης που προκύπτει από βιοτεχνολογικές διεργασίες που θα μπορούσαν να είναι έως και 90% ασύμβατες με το όνομα “φυσική γεύση βανίλιας”.

Ένα δείγμα ζάχαρης βανίλιας περιείχε επίσης μια συνθετική ένωση, τη αιθυλική βανιλίνη. Επίσης, όπως αναφέρει το Food Ingredients First, το χρώμα των αρωματικών υλών βανίλιας τυποποιήθηκε με τη χρήση καραμέλας.