Νέο πλαίσιο ΕΕ για φαρμακευτικά κατάλοιπα στα αστικά λύματα
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί τη μεταρρύθμιση της οδηγίας για την επεξεργασία αστικών λυμάτων (UWWTD), η οποία τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2025 και στοχεύει στην αντιμετώπιση των μικρορυπαντών, συμπεριλαμβανομένων των φαρμακευτικών καταλοίπων. Η νέα νομοθεσία απαιτεί τα απόβλητα μεγάλων εγκαταστάσεων επεξεργασίας (άνω των 150.000 ισοδύναμων κατοίκων) να υποβάλλονται σε δευτεροβάθμια έως τεταρτοβάθμια επεξεργασία, με στόχο να απομακρύνεται τουλάχιστον το 80% συγκεκριμένων δραστικών χημικών ουσιών .
Μεταξύ των ουσιών που εξετάζονται συγκαταλέγονται κοινά φάρμακα όπως η καρβαμαζεπίνη, η δικλοφαινάκη και η βενλαφαξίνη, καθώς και ενώσεις όπως το βενζοτριαζόλιο. Μέχρι το 2033 το 20% των εγκαταστάσεων πρέπει να συμμορφωθεί, μέχρι το 2039 το 60% και έως το 2045 το σύνολο τους.
Οι εταιρείες που παράγουν ή θέτουν στην αγορά φάρμακα και καλλυντικά θα αναλαμβάνουν τουλάχιστον το 80% του κόστους εγκατάστασης και λειτουργίας της τεταρτοβάθμιας επεξεργασίας. Θα επιβαρυνθούν επίσης με το 100% των δαπανών για τη συλλογή στοιχείων σχετικά με τα προϊόντα τους. Η αρχή αυτή στηρίζεται στην επιβολή επιβαρύνσεων ανεξάρτητα από τη χώρα παραγωγής ή αποθήκευσης των προϊόντων και καλύπτει ακόμη και τις πωλήσεις μέσω ψηφιακών πλατφορμών.
Αναμένεται ότι οι εθνικές νομοθεσίες θα πρέπει να εναρμονιστούν εντός 30 μηνών από την ψήφιση της οδηγίας, δηλαδή έως τις αρχές του 2027 και ότι θα συσταθούν Εθνικοί Οργανισμοί Παραγωγών (PROs) οι οποίοι θα διαχειρίζονται την είσπραξη και διανομή των πόρων από τους παραγωγούς προς τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας.
Η μεταρρύθμιση αναμένεται να έχει σημαντικό οικονομικό αντίκτυπο. Για παράδειγμα, μια μελέτη ανέφερε ότι τα τέλη επεξεργασίας για φαρμακευτικά και καλλυντικά προϊόντα θα μπορούσαν να φτάσουν το €1 δισ. ανά κράτος μέλος, ξεπερνώντας προηγούμενες εκτιμήσεις κόστους της Κομισιόν.
