Η EFSA υπογραμμίζει την ανάγκη για άμεσο εμβολιασμό στην ελληνική επικράτεια προκειμένου να αποφευχθεί μια παρατεταμένη κτηνοτροφική καταστροφή
Η επανεμφάνιση της ευλογιάς των προβάτων και των αιγών (SGP) κατά την περίοδο 2024–2025 έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις στην Ελλάδα, η οποία μαζί με τη Βουλγαρία αποτελεί το κύριο μέτωπο της νόσου στην Ευρώπη. Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της EFSA, η ένταση των εστιών στη χώρα μας είναι πρωτοφανής, γεγονός που θέτει σε άμεσο κίνδυνο όχι μόνο την εγχώρια κτηνοτροφία αλλά και την ασφάλεια των γειτονικών κρατών. Η πολυπλοκότητα της μετάδοσης στην ελληνική ύπαιθρο, με την παρουσία πολλαπλών και διάσπαρτων επιδημικών συμπλεγμάτων, καθιστά τα μέχρι τώρα μέτρα ελέγχου ανεπαρκή για την πλήρη εκρίζωση του ιού.
Οι ειδικοί της EFSA είναι σαφείς η εφαρμογή ενός στοχευμένου ή ακόμη και πανελλαδικού εμβολιασμού αποτελεί το κρισιμότερο εργαλείο για την αναχαίτιση της κρίσης. Η ανάλυση δείχνει ότι στην περίπτωση της Ελλάδας οι παραδοσιακές μέθοδοι της θανάτωσης και της απομόνωσης δεν επαρκούν λόγω της ταχύτητας διασποράς του ιού. Τα ζωντανά εξασθενημένα εμβόλια (όπως τα στελέχη RM65 και Romania) προσφέρουν προστασία έως και 100%, μειώνοντας δραστικά το ιικό φορτίο και τη μετάδοση μεταξύ των κοπαδιών. Η υιοθέτηση μιας διετούς εκστρατείας εμβολιασμού θα μπορούσε να οδηγήσει στην οριστική εξάλειψη της ευλογιάς από την Ελλάδα έναν ολόκληρο χρόνο νωρίτερα από κάθε άλλη στρατηγική.
Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που εντοπίζει η έκθεση για την ελληνική περίπτωση είναι ο ρόλος των μετακινήσεων των ζώων. Οι εγκεκριμένες αλλά κυρίως οι ανεξέλεγκτες μετακινήσεις κοπαδιών φαίνεται να είναι ο βασικός παράγοντας που συντηρεί την αλυσίδα μετάδοσης στην επαρχία. Η EFSA αφήνει αιχμές για καθυστερήσεις στην ανίχνευση ή την αναφορά των κρουσμάτων στις ελληνικές αρχές, γεγονός που επέτρεψε στον ιό να εδραιωθεί σε ορισμένες περιοχές. Η επιβολή αυστηρότερων περιορισμών και η χρήση τεχνολογικών μέσων για την επιτήρηση των δρομολογίων των ζώων κρίνονται ως απαραίτητα συμπληρωματικά μέτρα στη διαδικασία του εμβολιασμού.
Η επιμονή της ευλογιάς στην Ελλάδα προκαλεί τεράστιο οικονομικό πλήγμα στους παραγωγούς, καθώς οι καραντίνες και οι θανατώσεις ζώων διαταράσσουν την παραγωγή γάλακτος και κρέατος. Η EFSA τονίζει ότι ο εμβολιασμός σε εθνικό επίπεδο προσφέρει την πιο στιβαρή θωράκιση, μειώνοντας τον κίνδυνο «διαφυγής» του ιού σε νέες περιφέρειες. Η προστασία του ελληνικού ζωικού κεφαλαίου μέσω του εμβολιασμού δεν είναι μόνο ζήτημα υγείας των ζώων αλλά και ζήτημα οικονομικής επιβίωσης για χιλιάδες οικογένειες στην ελληνική ύπαιθρο που εξαρτώνται από την αιγοπροβατοτροφία.
