Άμεση και προσωρινή επιδότηση του ηλεκτρικού ρεύματος για ενεργοβόρους κλάδους της ελληνικής βιομηχανίας ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΣΕΒ, με τη βιομηχανία τροφίμων να περιλαμβάνεται ρητά στους τομείς που θα καλύψει η νέα παρέμβαση. Το συνολικό όφελος για την παραγωγή εκτιμάται σε 95 εκατ. ευρώ.
Νέα παρέμβαση για τον περιορισμό του ενεργειακού κόστους της ελληνικής βιομηχανίας ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές της ενέργειας εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό παράγοντα πίεσης για τη μεταποίηση. Μιλώντας σήμερα στη Γενική Συνέλευση του ΣΕΒ, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε άμεση και προσωρινή επιδότηση του ηλεκτρικού ρεύματος για ενεργοβόρους κλάδους, αξιοποιώντας το διαθέσιμο ευρωπαϊκό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων. Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε, η παρέμβαση εκτιμάται ότι θα μειώσει τα βάρη στην παραγωγή κατά συνολικά 95 εκατ. ευρώ, ενώ η αναλυτική εξειδίκευση του μέτρου αναμένεται το επόμενο διάστημα.
Στο μέτρο και η βιομηχανία τροφίμων
Ιδιαίτερη σημασία για τον κλάδο έχει το γεγονός ότι ο πρωθυπουργός κατονόμασε τη βιομηχανία τροφίμων μεταξύ των τομέων που θα αφορά η νέα στήριξη, μαζί με τα τσιμέντα, τα χαρτικά και τα πλαστικά. Πρόκειται για κλάδους στους οποίους το ηλεκτρικό ρεύμα αποτελεί σημαντική συνιστώσα του λειτουργικού και παραγωγικού κόστους, ενώ η κυβερνητική παρέμβαση προβλέπει παράλληλα πρόσθετη υποστήριξη ενεργοβόρων επιχειρήσεων.
Για τη βιομηχανία τροφίμων και ποτών, το ενεργειακό κόστος επηρεάζει πολλαπλά στάδια της παραγωγικής αλυσίδας, από την επεξεργασία και την ψύξη έως την κατάψυξη, τη συσκευασία και την αποθήκευση. Επομένως, η τελική αρχιτεκτονική του μέτρου και κυρίως τα κριτήρια επιλεξιμότητας θα καθορίσουν πόσο μεγάλο μέρος του κλάδου θα μπορέσει πράγματι να επωφεληθεί. Αυτό είναι και το σημείο που παραμένει ανοιχτό μετά την ανακοίνωση: δεν έχουν ακόμη εξειδικευθεί οι επιχειρήσεις που θα είναι επιλέξιμες, το ύψος της ενίσχυσης ανά δικαιούχο και ο ακριβής μηχανισμός εφαρμογής.
Η παρέμβαση συνδέεται με τις δυνατότητες που παρέχει πλέον το ευρωπαϊκό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για την αντιμετώπιση των αυξημένων ενεργειακών τιμών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε τον Απρίλιο του 2026 το Middle East Crisis Temporary State Aid Framework (METSAF), το οποίο επιτρέπει στα κράτη-μέλη να παρέχουν στοχευμένη και προσωρινή υποστήριξη σε τομείς που έχουν πληγεί περισσότερο από την ενεργειακή αναταραχή, συμπεριλαμβανομένων των ενεργοβόρων βιομηχανιών.
Ειδικά για την ηλεκτρική ενέργεια, το METSAF επιτρέπει την αύξηση της έντασης των ενισχύσεων που προβλέπονται στο πλαίσιο του Clean Industrial Deal State Aid Framework (CISAF), από 50% έως και 70% του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας της επιλέξιμης κατανάλωσης, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Το προσωρινό πλαίσιο METSAF ισχύει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Παράλληλα, το CISAF παρέχει στα κράτη-μέλη δυνατότητες όχι μόνο για παρεμβάσεις στο ενεργειακό κόστος των ενεργοβόρων επιχειρήσεων αλλά και για τη χρηματοδότηση της βιομηχανικής απανθρακοποίησης και επενδύσεων σε καθαρές τεχνολογίες.
Η ένταξη των τροφίμων στην κυβερνητική παρέμβαση αποκτά πρόσθετη σημασία λόγω του μεγέθους του κλάδου στην ελληνική μεταποίηση. Σύμφωνα με την τελευταία μελέτη του ΙΟΒΕ για λογαριασμό του ΣΕΒΤ, η βιομηχανία τροφίμων και ποτών είναι ο μεγαλύτερος κλάδος της ελληνικής μεταποίησης, με κύκλο εργασιών 26,2 δισ. ευρώ και 162.000 άμεσα εργαζόμενους. Παράγει το 27% της συνολικής προστιθέμενης αξίας της μεταποίησης, η οποία για τον κλάδο ανέρχεται σε 4,7 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, οι εξαγωγές τροφίμων και ποτών έφτασαν τα 7,4 δισ. ευρώ το 2025, έχοντας διπλασιαστεί μέσα σε μία δεκαετία, και αντιστοιχούν πλέον στο 15% των συνολικών ελληνικών εξαγωγών. Οι επενδύσεις του κλάδου ξεπέρασαν το 1 δισ. ευρώ το 2024 και σωρευτικά τα 7,2 δισ. ευρώ την περίοδο 2015-2024.
Τα στοιχεία αυτά εξηγούν γιατί η εξέλιξη του ενεργειακού κόστους επηρεάζει την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών τροφίμων στις διεθνείς αγορές, τη δυνατότητα πραγματοποίησης νέων επενδύσεων και, τελικά, το περιθώριο των επιχειρήσεων να απορροφούν αυξήσεις κόστους χωρίς αυτές να μετακυλίονται στις τιμές.
Είχαν προηγηθεί παρεμβάσεις για το βιομηχανικό κόστος
Η νέα επιδότηση των 95 εκατ. ευρώ έρχεται να προστεθεί σε μέτρα που έχουν ήδη εφαρμοστεί για τη μείωση του ενεργειακού κόστους της βιομηχανίας. Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην αντιστάθμιση του έμμεσου κόστους εκπομπών CO2, στις χαμηλότερες επιβαρύνσεις που αφορούν δίκτυα και Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας, καθώς και στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης. Σύμφωνα με όσα ανέφερε στη Γενική Συνέλευση του ΣΕΒ, οι προηγούμενες παρεμβάσεις υπέρ της βιομηχανίας προσεγγίζουν συνολικά τα 500 εκατ. ευρώ.
Ήδη από την άνοιξη είχε ανακοινωθεί, μεταξύ άλλων, η αξιοποίηση 200 εκατ. ευρώ από το Modernisation Fund για το 2026, καθώς και πρόσθετοι πόροι για τα επόμενα χρόνια, με στόχο την ελάφρυνση του ενεργειακού κόστους της ελληνικής βιομηχανίας. Από την 1η Ιουλίου 2026 είχε επίσης προβλεφθεί μείωση κατά 50% των χρεώσεων ΥΚΩ για βιομηχανικούς καταναλωτές υψηλής και μέσης τάσης.
Για τις επιχειρήσεις τροφίμων, το ενδιαφέρον μεταφέρεται πλέον στην εξειδίκευση της νέας παρέμβασης. Τα βασικά ζητήματα είναι ποιοι ΚΑΔ και ποιες παραγωγικές δραστηριότητες θα χαρακτηριστούν επιλέξιμες, ποια επίπεδα κατανάλωσης ή ενεργειακής έντασης θα απαιτούνται και ποια περίοδο κατανάλωσης θα καλύπτει η επιδότηση. Εξίσου κρίσιμο είναι εάν η ενίσχυση θα περιοριστεί στις μεγαλύτερες ενεργοβόρες μονάδες ή εάν θα μπορέσει να καλύψει ευρύτερο τμήμα της βιομηχανίας τροφίμων, όπου λειτουργούν πολλές μικρότερες και μεσαίες μεταποιητικές επιχειρήσεις με υψηλές ενεργειακές ανάγκες.
