Ο ρόλος του διευθυντή παραγωγής στη βιομηχανία τροφίμων μεταμορφώνεται εν μέσω διαρκών προκλήσεων για ποιότητα και βιωσιμότητα
Ο διευθυντής παραγωγής βρίσκεται στην καρδιά της λειτουργίας μιας μονάδας τροφίμων, αναλαμβάνοντας έναν ρόλο που απαιτεί ευρύ φάσμα δεξιοτήτων και καθημερινή διαχείριση κρίσιμων μεταβλητών. Από την επίβλεψη των γραμμών παραγωγής και τη διατήρηση της ποιότητας, έως τη διαχείριση του προσωπικού και την προσαρμογή στις τεχνολογικές αλλαγές, το καθήκον του είναι να διασφαλίζει ότι η παραγωγή είναι αποτελεσματική, βιώσιμη και απολύτως ασφαλής. Οι κανονισμοί για την ασφάλεια των τροφίμων απαιτούν απόλυτη ακρίβεια και ιχνηλασιμότητα, ενώ η ανάγκη για βιώσιμες πρακτικές, όπως η μείωση αποβλήτων και η εξοικονόμηση ενέργειας, επιβάλλει συνεχείς προσαρμογές. Η έλλειψη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού προσθέτει επιπλέον δυσκολία, ενώ η διαχείριση διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα απαιτεί σχεδιασμό με ευελιξία και ακρίβεια.
Συνήθεις πηγές άγχους αυτών που ηγούνται στις μονάδες παραγωγής τροφίμων περιλαμβάνουν τον υψηλό φόρτο εργασίας, τις αυστηρές προθεσμίες, τις συχνές αλλαγές και διακοπές, την έλλειψη ελέγχου και αυτονομίας, τις συγκρούσεις και τα προβλήματα επικοινωνίας τόσο με τους ανωτέρους όσο και με υφισταμένους, τους μη ρεαλιστικούς ή ασαφείς στόχους και προσδοκίες της διοίκησης, την έλλειψη υποστήριξης και αναγνώρισης, καθώς και τον ανταγωνισμό ή την πίεση από συναδέλφους ή ανωτέρους.
Η σύγχρονη τεχνολογία όπως χρήση αισθητήρων IoT, πλατφορμών cloud και τεχνητής νοημοσύνης επιτρέπει τη συνεχή παρακολούθηση της παραγωγής, την πρόβλεψη βλαβών, την ενεργειακή βελτιστοποίηση και τη λήψη αποφάσεων βασισμένων σε δεδομένα. Οι διευθυντές παραγωγής, αξιοποιώντας αυτά τα εργαλεία, μπορούν να προλαμβάνουν προβλήματα, να μειώνουν τον χρόνο διακοπής λειτουργίας και να βελτιώνουν τη συνολική ποιότητα των προϊόντων.
Ωστόσο, η τεχνολογία δεν εξαλείφει ούτε όλα τα προβλήματα ούτε το ανθρώπινο λάθος και άγχος. Ο πρόεδρος της ΠΕΤΕΤ, και Διευθυντής εργοστασίου και διευθυντή Ε&Α στη ΛΑΒΔΑΣ ΑΕ Ζαχαρώδη, Γιάννης Σμαρνάκης, είχε περιγράψει ρεαλιστικά το βάρος της ευθύνης σε συνέντευξη του στο cibum: «Σχεδόν πάντα υπάρχει πρόβλημα συνεννόησης με τη διοίκηση. Πρέπει να είσαι ευέλικτος και βέβαια δεν μπορείς να κάνεις ισχυρισμούς χωρίς να το αποδεικνύεις. Πρέπει οι νέοι να γνωρίζουν πως είναι πολύ σκληρή δουλειά, που απαιτεί πολλές ώρες. Στη δουλειά μας πάντα κάτι πάει στραβά, δεν είναι ποτέ όλα ρόδινα, αλλά ρίχνεις ένα “μπινελίκι” και πας παρακάτω. Όλα λύνονται αρκεί να τα προσεγγίσεις με τον σωστό τρόπο. Οι συγκρούσεις που είχα στο παρελθόν μου έδειξαν ότι η ευελιξία είναι ένα απαραίτητο στοιχείο και πως πάντα χρειάζεται να εξετάζεις συνολικά την κατάσταση πριν πράξεις οτιδήποτε».
Μια βρετανική έρευνα του 2021, επιβεβαιώνει αυτές τις πιέσεις, αποκαλύπτοντας ότι οι διευθυντές εργοστασίων τροφίμων ξαγρυπνούν κυριολεκτικά λόγω ανησυχιών. Οι πέντε βασικότερες αιτίες είναι η απειλή υποβάθμισης των προτύπων ασφάλειας για την επίτευξη παραγωγικών στόχων, η απάτη τροφίμων, οι επιθεωρήσεις υγιεινής τρίτων, η διαχείριση αλλεργιογόνων και οι αναδυόμενοι μικροβιολογικοί κίνδυνοι, εν μέρει λόγω της κλιματικής αλλαγής. Η ίδια έρευνα δείχνει πως το 63% των ερωτηθέντων φοβούνται για την απάτη τροφίμων, ενώ το 62% αμφιβάλλει για την αποτελεσματικότητα των εξωτερικών ελέγχων. Παράλληλα, τα αλλεργιογόνα παραμένουν ακανθώδες ζήτημα, με την έλλειψη ενιαίων προτύπων να προκαλεί περαιτέρω ανασφάλεια στον κλάδο. Οι μεταφορές προϊόντων αποτελούν επίσης κρίσιμο σημείο κινδύνου για τη μόλυνση των τροφίμων.
Παρ’ όλα αυτά, η πλειονότητα των συμμετεχόντων (83%) δηλώνει ότι η κουλτούρα ασφάλειας είναι ήδη ενσωματωμένη στους οργανισμούς τους. Τέσσερις πρακτικές προτάσεις αναδύονται ως καίριες: η προσέγγιση βάσει κινδύνου, η έγκαιρη προειδοποίηση περιστατικών μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, η τεχνολογική υποστήριξη για τον περιορισμό των κινδύνων και η ενισχυμένη χρηματοδότηση των επιθεωρητικών αρχών.
Εάν και εσείς είστε διευθυντής εργοστασίου ή γραμμής παραγωγής, να θυμάστε ότι οι ηγετικές θέσεις απαιτούν ψυχραιμία, ευελιξία και θετική στάση. Για να αντιμετωπίσετε αυτές στις αγχώδεις καταστάσεις καταρχήν θα πρέπει να εντοπίσετε τι τις προκαλεί και να τι ιεραρχήσετε για να επικεντρωθείτε στα σημαντικά και να αφήσετε πίσω, όσα είναι πέρα από τον έλεγχό σας. Να διαχειριστείτε αποτελεσματικά τον χρόνο και τις εργασίες σας και να θέτετε ρεαλιστικούς στόχους, να φροντίζετε την υγεία σας, και να μιλάτε ανοιχτά για όσα σας απασχολούν.
