Νέα πανευρωπαϊκή έρευνα αποκαλύπτει ότι οι πολίτες αισθάνονται απροστάτευτοι απέναντι στους καύσωνες και τις φυσικές καταστροφές
Η πρόσφατη έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (EEA) και του Eurofound, με τίτλο «Overheated and underprepared», κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για το χάσμα που υπάρχει ανάμεσα στην κλιματική απειλή και την ετοιμότητα των νοικοκυριών στην Ευρώπη. Η έρευνα, η οποία βασίστηκε σε δείγμα άνω των 27.000 συμμετεχόντων από τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ, δείχνει ότι η πλειονότητα των Ευρωπαίων βιώνει ήδη τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης στην καθημερινότητά της. Παρά την υψηλή ανησυχία, ένα σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού στερείται των απαραίτητων μέσων και υποδομών για να αντιμετωπίσει ακραία φαινόμενα, όπως οι παρατεταμένοι καύσωνες, οι πλημμύρες και οι δασικές πυρκαγιές.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, τέσσερις στους πέντε ερωτηθέντες έχουν βιώσει τουλάχιστον μία κλιματική επίπτωση (υψηλές θερμοκρασίες, λειψυδρία, πυρκαγιές ή έντονους ανέμους) κατά την τελευταία πενταετία. Η ανησυχία για το μέλλον είναι εξίσου έντονη, με πάνω από τους μισούς συμμετέχοντες να δηλώνουν εξαιρετικά προβληματισμένοι για την άνοδο της θερμοκρασίας και τον κίνδυνο των πυρκαγιών. Η έκθεση επισημαίνει ότι η κλιματική αλλαγή δεν είναι πλέον μια θεωρητική απειλή, αλλά μια βιωμένη πραγματικότητα που επηρεάζει την υγεία και την ποιότητα ζωής των πολιτών σε ολόκληρη την ήπειρο, με τη Νότια Ευρώπη να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της έκθεσης σε κινδύνους.
Ένα από τα πιο ανησυχητικά ευρήματα της έρευνας είναι ότι ένας στους πέντε Ευρωπαίους δεν διαθέτει κανένα μέτρο προστασίας στο σπίτι του (όπως κλιματισμό, σκίαση, μόνωση ή ασφάλεια για ακραία καιρικά φαινόμενα). Η οικονομική διάσταση του προβλήματος είναι εμφανής, καθώς το 38% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι αδυνατεί οικονομικά να διατηρήσει το σπίτι του επαρκώς δροσερό κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Αυτή η «ενεργειακή φτώχεια» το καλοκαίρι αναδεικνύεται σε μείζον ζήτημα δημόσιας υγείας, καθώς οι ευάλωτες ομάδες παραμένουν εκτεθειμένες σε θερμική καταπόνηση χωρίς τη δυνατότητα τεχνικής ή οικονομικής παρέμβασης.
Η έκθεση αποκαλύπτει ότι η κλιματική κρίση πλήττει δυσανάλογα τα νοικοκυριά με τα χαμηλότερα εισοδήματα. Για παράδειγμα, οι πολίτες με περιορισμένους οικονομικούς πόρους έχουν τέσσερις φορές περισσότερες πιθανότητες να αντιμετωπίσουν προβλήματα πρόσβασης σε καθαρό και ασφαλές νερό σε σύγκριση με τα ευπορότερα στρώματα. Αυτή η ανισότητα υπογραμμίζει την ανάγκη για κοινωνικά δίκαιες πολιτικές προσαρμογής, ώστε η μετάβαση σε μια κλιματικά ανθεκτική κοινωνία να μην αφήνει κανέναν πίσω. Η ενημέρωση για τις δράσεις των τοπικών αρχών παραμένει επίσης σε χαμηλά επίπεδα, γεγονός που υποδεικνύει την ανάγκη για καλύτερη επικοινωνία των μέτρων προστασίας στο επίπεδο των κοινοτήτων.
Η εκτελεστική διευθύντρια του EEA, Leena Ylä-Mononen, τόνισε ότι η διασφάλιση της ευημερίας της ευρωπαϊκής κοινωνίας απαιτεί την ευρεία εφαρμογή μέτρων πρόληψης και ετοιμότητας. Οι πολιτικοί ιθύνοντες καλούνται να επενδύσουν σε υποδομές που ενισχύουν την ανθεκτικότητα των πόλεων και των κατοικιών, καθιστώντας τις παρεμβάσεις οικονομικά προσιτές για όλους. Η έκθεση προτείνει την ενίσχυση του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για το Κλίμα και την Υγεία, το οποίο παρέχει δεδομένα και εργαλεία για τη διαχείριση των κινδύνων, ενώ υπογραμμίζει ότι η επένδυση στην κλιματική προσαρμογή αποτελεί παράγοντα ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας και σταθερότητας.
