Η προτίμηση των καταναλωτών για τοπικά τρόφιμα μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην αποδοχή φρούτων και λαχανικών με αισθητικές ατέλειες, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε ως Journal Pre-proof στο επιστημονικό περιοδικό Food Quality and Preference της Elsevier. Η έρευνα εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο οι πεποιθήσεις υπέρ της κατανάλωσης τοπικών προϊόντων επηρεάζουν την πρόθεση αγοράς προϊόντων που, αν και ασφαλή και πλήρως βρώσιμα, δεν πληρούν τα εμπορικά πρότυπα εμφάνισης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ| Στην Ελλάδα και σε άλλες 35 χώρες αλλοιωμένα προϊόντα με ρυζογκοφρέτες – Ευρωπαϊκός συναγερμός για δημοφιλή μάρκα (φωτο)
Η απόρριψη τροφίμων λόγω μεγέθους, σχήματος ή άλλων αισθητικών χαρακτηριστικών αποτελεί σημαντική αιτία σπατάλης τροφίμων σε παγκόσμιο επίπεδο. Μεγάλος αριθμός φρούτων και λαχανικών απομακρύνεται από την αγορά επειδή δεν ανταποκρίνεται στις προδιαγραφές που επιβάλλουν τα δίκτυα λιανικής, παρότι η διατροφική τους αξία και η ασφάλειά τους παραμένουν αμετάβλητες. Η συγκεκριμένη πρακτική επιβαρύνει την αλυσίδα εφοδιασμού και αυξάνει τις απώλειες τροφίμων σε όλα τα στάδια της παραγωγής και της διανομής.
Οι ερευνητές επικεντρώθηκαν στην έννοια του locavorism, δηλαδή της πεποίθησης ότι τα τοπικά τρόφιμα είναι προτιμότερα επειδή στηρίζουν την τοπική οικονομία, μειώνουν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των μεταφορών και ενισχύουν τη σχέση μεταξύ παραγωγού και καταναλωτή. Η μελέτη διερεύνησε εάν αυτή η στάση μπορεί να επηρεάσει θετικά την αποδοχή φρούτων και λαχανικών με εμφανισιακές ατέλειες όταν αυτά συνοδεύονται από πληροφορίες που υπογραμμίζουν την τοπική τους προέλευση.
Για τις ανάγκες της έρευνας εφαρμόστηκε σχεδιασμός τριών διαδοχικών φάσεων. Αρχικά αξιολογήθηκαν οι πεποιθήσεις των συμμετεχόντων σχετικά με τα τοπικά τρόφιμα, στη συνέχεια εξετάστηκε ο τρόπος με τον οποίο αυτές συνδέονται με την αντίληψη κινδύνου, την υποκειμενική γνώση και την πρόθεση αγοράς, ενώ στην τελευταία φάση πραγματοποιήθηκε πείραμα επιλογής προϊόντων ώστε να εκτιμηθεί πώς οι καταναλωτές αξιολογούν διαφορετικούς συνδυασμούς χαρακτηριστικών, όπως η τιμή, η εμφάνιση, η τοπική προέλευση και η πιστοποίηση οικογενειακής εκμετάλλευσης.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, οι καταναλωτές που εμφανίζουν ισχυρότερες πεποιθήσεις υπέρ των τοπικών προϊόντων αντιλαμβάνονται μικρότερο κίνδυνο όταν εξετάζουν την αγορά φρούτων και λαχανικών με αισθητικές ατέλειες. Παράλληλα, δηλώνουν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στις γνώσεις τους σχετικά με την ποιότητα των προϊόντων και εμφανίζονται περισσότερο πρόθυμοι να τα επιλέξουν. Η αυξημένη εξοικείωση με τα τοπικά δίκτυα παραγωγής και η μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στην προέλευση των προϊόντων φαίνεται να συμβάλλουν στη διαμόρφωση αυτής της στάσης.
Η έρευνα έδειξε επίσης ότι οι πληροφορίες που αφορούν την τοπική προέλευση και την παραγωγή από οικογενειακή εκμετάλλευση επηρεάζουν θετικά τις επιλογές των καταναλωτών. Όταν τα χαρακτηριστικά αυτά συνοδεύουν προϊόντα με μη ιδανική εμφάνιση, οι συμμετέχοντες εμφανίζονται λιγότερο ευαίσθητοι στην τιμή και αποδίδουν μεγαλύτερη αξία στα στοιχεία που ενισχύουν την εμπιστοσύνη προς τον παραγωγό και την προέλευση του τροφίμου.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η αποδοχή των προϊόντων με αισθητικές ατέλειες δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τη χαμηλότερη τιμή τους. Η πληροφόρηση σχετικά με τον τόπο παραγωγής, η διαφάνεια στην αλυσίδα εφοδιασμού και η ενίσχυση της σχέσης καταναλωτή και παραγωγού μπορούν να διαμορφώσουν θετικότερες στάσεις απέναντι σε τρόφιμα που μέχρι σήμερα απορρίπτονται κυρίως για λόγους εμφάνισης.
Τα αποτελέσματα της μελέτης προσφέρουν χρήσιμα στοιχεία για παραγωγούς, συνεταιρισμούς, επιχειρήσεις λιανικής και φορείς που αναπτύσσουν δράσεις για τη μείωση της σπατάλης τροφίμων. Η προβολή της τοπικής προέλευσης, η σαφής ενημέρωση για τα χαρακτηριστικά των προϊόντων και η ανάδειξη της διατροφικής τους αξίας μπορούν να συμβάλουν στην ευρύτερη αποδοχή φρούτων και λαχανικών με αισθητικές ατέλειες, περιορίζοντας τις απώλειες τροφίμων χωρίς να επηρεάζεται η ασφάλεια ή η ποιότητά τους.
Η μελέτη με τίτλο «When local matters: Locavorism beliefs and consumer acceptance of suboptimal produce» δημοσιεύθηκε ως διαθέσιμη ηλεκτρονικά έκδοση (Journal Pre-proof) στο επιστημονικό περιοδικό Food Quality and Preference της Elsevier.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
