Οι Ευρωπαίοι καταναλωτές εμφανίζονται περισσότερο ανοιχτοί στα καινοτόμα τρόφιμα σε σχέση με το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης Trust in innovation. Between familiarity and fear. Η έρευνα βασίστηκε στις απαντήσεις περίπου 20.000 καταναλωτών από 18 ευρωπαϊκές χώρες και εξετάζει τους παράγοντες που επηρεάζουν την προθυμία των πολιτών να δοκιμάσουν νέα τρόφιμα και τεχνολογίες παραγωγής. Τα στοιχεία παρουσιάζονται στο πλαίσιο του Trust Report 2026 και καταγράφουν μεταβολές στη στάση των Ευρωπαίων απέναντι σε τεχνολογίες που ήδη βρίσκονται στην αγορά αλλά και σε άλλες που παραμένουν σε πρώιμο στάδιο ανάπτυξης. Το συνολικό ποσοστό των καταναλωτών που δηλώνουν ανοιχτοί στην κατανάλωση καινοτόμων τροφίμων αυξήθηκε από 28% το 2024 σε 31% το 2025. Η μεταβολή είναι μικρή σε απόλυτους αριθμούς, αλλά η έρευνα δείχνει ότι πίσω από αυτήν υπάρχει ένας πολύ ισχυρότερος παράγοντας. Η εμπιστοσύνη στο διατροφικό σύστημα επηρεάζει καθοριστικά την προθυμία δοκιμής νέων προϊόντων, με το ποσοστό να φτάνει το 38% μεταξύ όσων δηλώνουν υψηλή εμπιστοσύνη, ενώ περιορίζεται μόλις στο 6% μεταξύ εκείνων που έχουν χαμηλή εμπιστοσύνη.
Η διαφορά γίνεται ακόμη πιο σημαντική όταν η καινοτομία αφορά τρόφιμα που δεν έχουν ακόμη αποκτήσει ευρεία παρουσία στα ευρωπαϊκά ράφια. Οι καταναλωτές δεν αξιολογούν μόνο το τελικό προϊόν, αλλά και ποιος βρίσκεται πίσω από την τεχνολογία, ποιος την ελέγχει και πόσο αξιόπιστες θεωρούν τις πληροφορίες που συνοδεύουν το τρόφιμο. Η έρευνα καταλήγει ότι η εμπιστοσύνη αποτελεί έναν από τους ισχυρότερους παράγοντες που διαμορφώνουν την αποδοχή των νέων τεχνολογιών τροφίμων. Η εικόνα δεν είναι ίδια για όλες τις τεχνολογίες. Προϊόντα όπως οι πρωτεΐνες από έντομα, τα τρόφιμα που παράγονται μέσω ζύμωσης ακριβείας και το καλλιεργημένο κρέας εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν μεγαλύτερη επιφυλακτικότητα. Σε ορισμένες από αυτές τις κατηγορίες, μάλιστα, η προθυμία των καταναλωτών να δοκιμάσουν τα προϊόντα μειώθηκε μεταξύ 2024 και 2025, παρά τη συνολική αύξηση της αποδοχής της καινοτομίας. Η απόσταση από τις καθιερωμένες διατροφικές συνήθειες φαίνεται να επηρεάζει σημαντικά την τελική στάση, ιδιαίτερα όταν οι καταναλωτές θεωρούν ότι δεν γνωρίζουν επαρκώς τον τρόπο παραγωγής ή τα χαρακτηριστικά ενός προϊόντος. Η ηλικία αποτελεί επίσης σημαντικό παράγοντα. Οι νεότεροι Ευρωπαίοι εμφανίζονται σαφώς πιο ανοιχτοί στα νέα τρόφιμα, με σχεδόν δύο στους πέντε καταναλωτές ηλικίας 18 έως 34 ετών να δηλώνουν πρόθυμοι να εξετάσουν καινοτόμα προϊόντα. Στις ηλικίες άνω των 55 ετών το αντίστοιχο ποσοστό είναι μικρότερο από ένας στους πέντε. Η διαφορά αυτή συνδέεται με μεγαλύτερη εξοικείωση των νεότερων ηλικιών με νέες τεχνολογίες και διαφορετικές διατροφικές επιλογές, χωρίς όμως η ηλικία να εξαλείφει τον ρόλο της εμπιστοσύνης.
Η υγεία και η βιωσιμότητα δεν αρκούν
Η έρευνα εξετάζει επίσης τη σχέση ανάμεσα στην υγιεινή διατροφή, τη βιωσιμότητα και την αποδοχή νέων τεχνολογιών τροφίμων. Οι καταναλωτές που δίνουν μεγαλύτερη σημασία στην υγεία ή στη βιωσιμότητα εμφανίζονται γενικά περισσότερο διαθέσιμοι να εξετάσουν καινοτόμες επιλογές. Ωστόσο, ακόμη και σε αυτές τις ομάδες η εμπιστοσύνη δημιουργεί πολύ μεγάλες διαφορές. Μεταξύ των καταναλωτών που δίνουν ιδιαίτερη σημασία στην υγιεινή διατροφή, η προθυμία να δοκιμάσουν νέες τεχνολογίες φτάνει το 32% όταν υπάρχει υψηλή εμπιστοσύνη στο διατροφικό σύστημα, αλλά πέφτει στο 8% όταν η εμπιστοσύνη είναι χαμηλή. Αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται στους καταναλωτές που θεωρούν τη βιωσιμότητα σημαντικό παράγοντα στις διατροφικές επιλογές τους. Η προθυμία δοκιμής νέων τεχνολογιών αυξάνεται από 10% μεταξύ όσων έχουν χαμηλή εμπιστοσύνη σε 35% μεταξύ όσων έχουν υψηλή εμπιστοσύνη. Ένα προϊόν επομένως δεν γίνεται αυτομάτως αποδεκτό επειδή παρουσιάζεται ως πιο υγιεινό ή πιο βιώσιμο. Η προέλευση της τεχνολογίας, η ασφάλεια, η διαφάνεια σχετικά με την παραγωγή και η αξιοπιστία των πληροφοριών αποτελούν κρίσιμα στοιχεία για τη στάση του καταναλωτή.
