Η άνοδος του κόστους ζωής συνεχίζει να πιέζει τα νοικοκυριά στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Η πορεία των τιμών στα ράφια των καταστημάτων κατά τη διάρκεια του 2025 ανέδειξε σημαντικές ανισότητες μεταξύ των διαφορετικών κατηγοριών τροφίμων. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε το Euronews Business και η Eurostat ο γενικός δείκτης τιμών τροφίμων και μη αλκοολούχων ποτών στην Ευρωζώνη αυξήθηκε κατά 2,5% μέχρι τον Δεκέμβριο του 2025. Ωστόσο η εικόνα αυτή είναι πλασματική αν δεν εξεταστούν οι επιμέρους κατηγορίες όπου οι καταναλωτές κλήθηκαν να πληρώσουν πολύ ακριβότερα βασικά αγαθά λόγω των κλιματικών συνθηκών των προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα και του αυξημένου κόστους παραγωγής.
Η επιστημονική τεκμηρίωση των δεδομένων δείχνει ότι η σοκολάτα αναδείχθηκε ο «πρωταθλητής» των αυξήσεων με την τιμή της να εκτινάσσεται κατά 17,8%. Η άνοδος αυτή αποδίδεται κυρίως στις δυσμενείς καιρικές συνθήκες στη Δυτική Αφρική οι οποίες έπληξαν τις καλλιέργειες κακάο οδηγώντας τις διεθνείς τιμές σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Ακολουθούν τα κατεψυγμένα φρούτα με αύξηση 13% και το βόειο κρέας το οποίο σημείωσε άνοδο 10% επιβαρύνοντας σημαντικά το κόστος του οικογενειακού τραπεζιού.
Οι κατηγορίες με τις πιο έντονες διακυμάνσεις
Εκτός από τα προϊόντα που κατέγραψαν διψήφιες αυξήσεις υπήρξαν και άλλες κατηγορίες που παρέμειναν σε υψηλά επίπεδα. Τα αυγά παρουσίασαν αύξηση 8,4% ενώ το βούτυρο ακολούθησε με 8,3%. Το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα είδαν επίσης τις τιμές τους να ενισχύονται με το φρέσκο πλήρες γάλα να αυξάνεται κατά 5,7%. Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι οι τιμές αυτές επηρεάζονται άμεσα από το κόστος της ενέργειας και των ζωοτροφών το οποίο παρά τη σχετική σταθεροποίηση παραμένει υψηλότερο σε σύγκριση με τα προ πανδημίας επίπεδα.
Στον αντίποδα υπήρξαν ορισμένα προϊόντα που προσέφεραν μια μικρή ανακούφιση στους καταναλωτές. Το ελαιόλαδο κατέγραψε τη μεγαλύτερη πτώση τιμής φτάνοντας στο -22,9% αποτελώντας μια αντιστροφή των ακραίων αυξήσεων που είχαν σημειωθεί τα προηγούμενα δύο χρόνια λόγω της ξηρασίας στην Ισπανία και την Ιταλία. Η ζάχαρη σημείωσε επίσης πτώση 11% ενώ οι πατάτες είδαν τις τιμές τους να μειώνονται κατά 5,2%. Αυτές οι μειώσεις βοήθησαν στην εξισορρόπηση του γενικού δείκτη αλλά δεν στάθηκαν αρκετές για να ανατρέψουν την αίσθηση της ακρίβειας στην αγορά.
Γεωγραφικές διαφοροποιήσεις
Η γεωγραφική κατανομή του πληθωρισμού τροφίμων στην Ευρώπη παρουσιάζει έντονο ενδιαφέρον. Η Τουρκία παρέμεινε η χώρα με τον υψηλότερο πληθωρισμό τροφίμων που άγγιξε το 32,8% ενώ εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης η Ρουμανία κατέγραψε το υψηλότερο ποσοστό με 6,7%. Στις μεγαλύτερες οικονομίες της ΕΕ η Γαλλία είχε τον χαμηλότερο ρυθμό αύξησης στο 0,7% ενώ η Γερμανία και η Ισπανία κινήθηκαν στο 2,1%. Η Ελβετία ήταν η μοναδική χώρα όπου οι τιμές των τροφίμων σημείωσαν συνολική πτώση κατά 1,1%.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα παρακολουθεί στενά αυτές τις εξελίξεις καθώς ο πληθωρισμός τροφίμων επηρεάζει άμεσα τις προσδοκίες των νοικοκυριών για τον συνολικό πληθωρισμό. Η επιστημονική έρευνα της ΕΚΤ υπογραμμίζει ότι οι καταναλωτές είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στις τιμές των προϊόντων που αγοράζουν καθημερινά γεγονός που καθιστά τη σταθεροποίηση των τιμών των τροφίμων κρίσιμη για τη διατήρηση της αγοραστικής δύναμης. Η άνοδος των μισθών κατά το 2025 βοήθησε στην απορρόφηση μέρους των κραδασμών αλλά η αντίληψη για την ακρίβεια παραμένει έντονη σε πολλά κράτη μέλη.
