Ξηροί καρποί και φυτικά γαλακτοκομικά κυριαρχούν – Όχι τα κρεατικά υποκατάστατα
Η αγορά φυτικών τροφίμων και ποτών στην Ευρώπη συνεχίζει να αναπτύσσεται, αλλά με έναν τρόπο που ανατρέπει αρκετές από τις αρχικές υποθέσεις για το ποιος αγοράζει αυτά τα προϊόντα και γιατί. Σύμφωνα με νέα ανάλυση της εταιρείας έρευνας αγοράς Circana, που παρουσιάστηκε στο συνέδριο Plant FWD στο Άμστερνταμ, η κατηγορία έφτασε συνολικά τα 16,3 δισ. ευρώ το 2025 στις έξι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές αγορές, δηλαδή στη Βρετανία, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ισπανία, τη Γαλλία και την Ολλανδία, σημειώνοντας αύξηση 5,1% σε ετήσια βάση. Παρά τη σταθερή ανάπτυξη, η κατηγορία αντιπροσωπεύει μόλις 2,4% του συνολικού τζίρου τροφίμων και ποτών στην Ευρώπη, αποκαλύπτοντας ένα εντυπωσιακό χάσμα μεταξύ του ενδιαφέροντος των καταναλωτών και της πραγματικής κλίμακας της αγοράς.
Ένα από τα πιο αποκαλυπτικά στοιχεία της ανάλυσης αφορά τη σύνθεση της αγοράς. Οι ξηροί καρποί και οι σπόροι αντιπροσωπεύουν 45% της αξίας των πωλήσεων φυτικών προϊόντων, ακολουθούν τα φυτικά γαλακτοκομικά υποκατάστατα με 21% και τα έτοιμα γεύματα με 15%. Τα υποκατάστατα κρέατος και θαλασσινών, που αποτέλεσαν κάποτε το πιο διαφημισμένο τμήμα της φυτικής αγοράς, αντιπροσωπεύουν μόλις 4% της κατηγορίας. Αυτή η κατανομή υποδηλώνει μια βαθύτερη αλλαγή: τα φυτικά τρόφιμα ενσωματώνονται όλο και περισσότερο στην καθημερινή διατροφή όχι ως υποκατάστατα κρέατος αλλά ως φυσικές επιλογές που στέκονται μόνες τους.
Η ανάπτυξη δεν προέρχεται πια από βίγκαν και χορτοφάγους. Μόνο περίπου 11% των Ευρωπαίων δηλώνουν βίγκαν ή χορτοφάγοι, αλλά το ποσοστό εκείνων που αυτοπροσδιορίζονται ως flexitarians, δηλαδή άτομα που μειώνουν τη ζωική πρωτεΐνη χωρίς να την αποκλείουν εντελώς, αυξήθηκε από 21% το 2022 σε 31% το 2024. Αυτοί οι καταναλωτές αναζητούν πλέον κάτι πέρα από έναν απλό φυτικό μπιφτέκι: θέλουν προϊόντα που προσφέρουν πραγματικά οφέλη σε πρωτεΐνη, ενέργεια και υγεία του εντέρου. Παράλληλα, η άνοδος των φαρμάκων GLP-1 ωθεί τους καταναλωτές προς μικρότερα, πιο θρεπτικά γεύματα, διαμορφώνοντας νέες απαιτήσεις για τη σύνθεση και τη λειτουργικότητα των φυτικών προϊόντων.
Η ανάπτυξη δεν είναι ομοιόμορφη σε όλες τις χώρες. Η Γερμανία ηγείται με αύξηση αξίας 7,2% και όγκου 4,2%, ενώ η Ισπανία κατέγραψε αύξηση αξίας 7,5%. Σε αντίθεση, η Βρετανία, η δεύτερη μεγαλύτερη αγορά στην Ευρώπη με τζίρο 4,5 δισ. ευρώ, εμφανίζει στασιμότητα, με τους όγκους πωλήσεων να υποχωρούν 0,7% το 2025. Αυτή η απόκλιση αναδεικνύει τη σημασία της εκτέλεσης, της τιμολόγησης και της συνάφειας με τις ανάγκες του καταναλωτή.
Σύμφωνα με τη Circana, η βιομηχανία βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Η πρόκληση δεν είναι πλέον να δημιουργηθεί ευαισθητοποίηση για τη φυτική διατροφή, αλλά να μετατραπεί το ενδιαφέρον σε συνήθεια. Η τιμή παραμένει βασικό εμπόδιο, καθώς η διαφορά κόστους μεταξύ φυτικών και ζωικών πρωτεϊνών περιορίζει την ευρύτερη υιοθέτηση. Οι νικητές θα είναι εκείνοι που θα καταφέρουν να κλείσουν το χάσμα μεταξύ γεύσης, διατροφής και τιμής, και να ενσωματώσουν τα φυτικά προϊόντα στις βασικές διατροφικές συνήθειες των καταναλωτών αντί να τα απομονώνουν ως ξεχωριστή κατηγορία.
