Η τυποποίηση του προϊόντος εντείνει τον ανταγωνισμό, πιέζει τις τιμές και μειώνει τη διακριτότητα της ελληνικής προέλευσης στις διεθνείς αγορές
Σε δημόσια διαβούλευση βρίσκεται τεχνικό σχέδιο κανονισμού του Οργανισμού Τυποποίησης των χωρών του Κόλπου (GSO- Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κουβέιτ κ.λπ.) που επιχειρεί να ορίσει τις προδιαγραφές για το «γιαούρτι ελληνικού τύπου» στις αγορές της περιοχής. Το κείμενο, το οποίο δεν έχει ακόμη εγκριθεί οριστικά, καθορίζει τα βασικά χαρακτηριστικά, τις πρώτες ύλες, τις μεθόδους παραγωγής και τις απαιτήσεις επισήμανσης ενός προϊόντος που τα τελευταία χρόνια γνωρίζει αυξημένη εμπορική απήχηση διεθνώς.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Kayla Boner: Το 14χρονο κορίτσι που πέθανε από τροφική δηλητηρίαση – Τα ήπια γαστρεντερικά συμπτώματα έγιναν οξεία νεφρική ανεπάρκεια
Ο κανονισμός περιγράφει το προϊόν ως αποτέλεσμα γαλακτικής ζύμωσης με συγκεκριμένες καλλιέργειες βακτηρίων και μερική απομάκρυνση του ορού, ώστε να επιτυγχάνεται πιο πυκνή υφή, αυξημένη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη και χαμηλότερη λακτόζη. Παράλληλα, τίθενται ελάχιστα όρια για βασικές παραμέτρους, όπως η πρωτεΐνη και η οξύτητα, ενώ καθορίζονται και ποιοτικά χαρακτηριστικά όπως η γεύση, το χρώμα και η υφή.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην απαγόρευση προσθήκης γλυκαντικών, σακχάρων και αρωματικών ουσιών στο προϊόν που φέρει την ονομασία «Greek-style yogurt». Το πλαίσιο αυτό διαφοροποιεί σαφώς το προϊόν από επιδόρπια γιαουρτιού ή παρασκευάσματα με πρόσθετα συστατικά, τα οποία στην ευρωπαϊκή αγορά διακινούνται ως ξεχωριστές κατηγορίες.
Ωστόσο, το ίδιο κείμενο επιτρέπει τη χρήση σύγχρονων τεχνολογικών μεθόδων για την επίτευξη της επιθυμητής σύστασης. Εκτός από τη φυσική αποστράγγιση, αναγνωρίζονται πρακτικές όπως η διήθηση και η ενίσχυση με πρωτεΐνες γάλακτος, υπό την προϋπόθεση ότι το τελικό προϊόν πληροί τα προβλεπόμενα όρια. Η πρόβλεψη αυτή διαφοροποιεί το προτεινόμενο πρότυπο από την παραδοσιακή ελληνική πρακτική παραγωγής στραγγιστού γιαουρτιού, η οποία βασίζεται στην απομάκρυνση του ορού χωρίς τεχνητές παρεμβάσεις στη σύσταση.
Στην ελληνική και ευρωπαϊκή αγορά δεν υπάρχει ενιαίος τεχνικός κανονισμός που να ορίζει αποκλειστικά το «ελληνικό γιαούρτι» με τα ίδια ποσοτικά κριτήρια. Η κατηγορία του στραγγιστού γιαουρτιού διαμορφώνεται κυρίως από την παραγωγική διαδικασία και την εμπορική πρακτική, ενώ η χρήση της ονομασίας «ελληνικό» έχει αποτελέσει αντικείμενο νομικών και εμπορικών διαφορών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η υιοθέτηση ενός τέτοιου πλαισίου εκτιμάται ότι θα εντείνει τον ανταγωνισμό για τις ελληνικές γαλακτοβιομηχανίες στις αγορές της Μέσης Ανατολής. Η δυνατότητα παραγωγής «Greek-style yogurt» με εναλλακτικές μεθόδους και χαμηλότερο κόστος δημιουργεί συνθήκες πίεσης στις τιμές, καθώς περισσότεροι παραγωγοί θα μπορούν να διαθέτουν προϊόντα με παρόμοια χαρακτηριστικά χωρίς να ακολουθούν την παραδοσιακή διαδικασία. Παράλληλα, η ευρεία χρήση του όρου «Greek-style» αποδυναμώνει τη διακριτότητα της ελληνικής προέλευσης, καθιστώντας δυσκολότερη τη διαφοροποίηση των αυθεντικών προϊόντων στα ράφια.
Την ίδια στιγμή, το προτεινόμενο πρότυπο θέτει ελάχιστες προδιαγραφές που περιορίζουν την κυκλοφορία προϊόντων πολύ χαμηλής ποιότητας, διαμορφώνοντας μια πιο ομοιογενή αγορά. Σε αυτό το περιβάλλον, οι ελληνικές επιχειρήσεις καλούνται να επαναπροσδιορίσουν τη στρατηγική τους, είτε ενισχύοντας την τοποθέτηση των προϊόντων τους ως ανώτερης ποιότητας είτε προσαρμόζοντας μέρος της παραγωγής τους στα νέα δεδομένα κόστους και ανταγωνισμού. Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο το «γιαούρτι τύπου ελληνικού» θα τοποθετείται στις διεθνείς αγορές, καθώς επιχειρείται η τυποποίηση ενός προϊόντος με ισχυρή εμπορική αξία αλλά χωρίς ενιαίο παγκόσμιο ορισμό.
