Μελέτη δείχνει ότι ούτε τα πιο δυσπρόσιτα οικοσυστήματα του πλανήτη παραμένουν ανέγγιχτα από την πλαστική ρύπανση
Μια νέα επιστημονική μελέτη αποκαλύπτει ότι ακόμα και ένα από τα πλέον απομονωμένα πλάσματα στον κόσμο, το εντόμο Belgica antarctica, το μοναδικό είδος που είναι αυτόχθονο στην Ανταρκτική, καταπίνει μικροπλαστικά στο φυσικό του περιβάλλον, δείχνοντας ότι η πλαστική ρύπανση έχει εξαπλωθεί σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Οι ερευνητές, με επικεφαλής ομάδα από το University of Kentucky, βρήκαν ότι τα μικροσκοπικά σωματίδια πλαστικού έχουν εισχωρήσει στα έντερα των άγριων προνυμφών του εντόμου, γεγονός που υποδηλώνει πως η διασπορά των μικροπλαστικών στον φυσικό κόσμο είναι πιο εκτεταμένη από ό,τι είχε μέχρι τώρα εκτιμηθεί. Η συγκεκριμένη μελέτη αποτελεί μια από τις πρώτες που επιβεβαιώνει την παρουσία μικροπλαστικών σε ένα άγριο πλάσμα στην Ανταρκτική, αποδεικνύοντας ότι δεν υπάρχει πλέον κανένα μέρος στη Γη που να παραμένει πλήρως ανεπηρέαστο από την πλαστική ρύπανση.
Το Belgica antarctica είναι ένα μικρό έντομο, μήκους μόλις λίγων χιλιοστών, που ζει στις υγρές περιοχές με βρύα και άλγη της χερσονήσου της Ανταρκτικής. Παρά τις εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες, όπως χαμηλές θερμοκρασίες, υψηλή ακτινοβολία και απότομες εναλλαγές θερμοκρασίας, οι προνύμφες του είναι εξαιρετικά ανθεκτικές. Ωστόσο, η μελέτη αποκάλυψε την παρουσία πολύ μικρών πλαστικών θραυσμάτων μέσα στο πεπτικό τους σύστημα, ακόμα και σε αυτές τις απομακρυσμένες τοποθεσίες.
Οι επιστήμονες εξέτασαν τόσο πειραματικά εκτεθειμένες προνύμφες όσο και δείγματα που συλλέχθηκαν από το φυσικό περιβάλλον της Ανταρκτικής. Στα πειράματα, όταν τα έντομα εκτέθηκαν σε υψηλότερα επίπεδα μικροπλαστικών, παρατηρήθηκε ότι συγκέντρωναν λιγότερα αποθέματα λίπους στο σώμα τους, παρότι η επιβίωσή τους δεν μειώθηκε άμεσα. Η μείωση των λιπών είναι σημαντική, καθώς αυτά αποτελούν κρίσιμη πηγή ενέργειας για το έντομο σε ένα περιβάλλον όπου οι συνθήκες επιβίωσης είναι ήδη εξαιρετικά απαιτητικές. Η ενέργεια που αποθηκεύεται με τη μορφή λίπους είναι ζωτική για τη διαχείριση των ψυχρών και ξηρών περιόδων που αντιμετωπίζουν αυτά τα πλάσματα.
Η δεύτερη φάση της έρευνας επικεντρώθηκε σε δείγματα που συλλέχθηκαν το 2023 από διάφορα σημεία κατά μήκος της δυτικής ακτής της Ανταρκτικής. Οι επιστήμονες εξέτασαν συνολικά δεκάδες προνύμφες με προηγμένα μικροσκόπια και τεχνολογίες απεικόνισης ικανές να διακρίνουν σωματίδια πλαστικού μόλις τεσσάρων μικρομέτρων. Αν και βρέθηκαν μόνο δύο μικροπλαστικά κομμάτια σε δείγματα από τα 40 έντομα που εξετάστηκαν, αυτό θεωρείται ενδεικτικό μιας αρχικής εισχώρησης μικροπλαστικών στον κύκλο της ζωής αυτών των οργανισμών, ακόμα και σε επίπεδα αρκετά χαμηλότερα από αυτά που παρατηρούνται σε άλλες περιοχές του κόσμου.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι αυτό το εύρημα έχει ευρύτερες οικολογικές προεκτάσεις, καθώς αποδεικνύει ότι ούτε τα πλέον δυσπρόσιτα και απομονωμένα οικοσυστήματα μπορούν να μείνουν ανεπηρέαστα από την ανθρώπινη επίδραση. Η παρουσία πλαστικών ακόμα και σε τέτοια περιβάλλοντα υποδηλώνει ότι τα μικροπλαστικά μεταφέρονται με φυσικούς τρόπους, όπως ωκεανοί, ρεύματα αέρα και ανθρώπινες δραστηριότητες, εισχωρώντας σε κάθε γωνιά του περιβάλλοντος.
Οι ερευνητές προτείνουν ότι είναι αναγκαίο να γίνουν πιο εκτεταμένες και μακροχρόνιες μελέτες για να εκτιμηθούν οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της έκθεσης σε πλαστικά σε οργανισμούς όπως το Belgica antarctica, που έχουν σημαντικό ρόλο στη λειτουργία των οικοσυστημάτων. Ιδιαίτερα προβληματίζει το ενδεχόμενο ότι η μακροχρόνια έκθεση, σε συνδυασμό με άλλες περιβαλλοντικές πιέσεις όπως η κλιματική αλλαγή, μπορεί να επηρεάσει την ικανότητα επιβίωσης και αναπαραγωγής αυτών των ειδών μέσω της διατάραξης ενεργειακών αποθεμάτων
