Η νέα έκθεση του ΕΟΠ καταγράφει πρόοδο αλλά και μεγάλες προκλήσεις για το μέλλον
Η νέα έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος επισημαίνει ότι η κλιματική αλλαγή και η υποβάθμιση του περιβάλλοντος αποτελούν άμεση απειλή για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τους φυσικούς πόρους. Η επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050 απαιτεί υπεύθυνη διαχείριση της γης, του νερού και άλλων κρίσιμων πόρων, ενώ η προστασία τους θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα ζωτικών κοινωνικών λειτουργιών, όπως η επισιτιστική ασφάλεια, η πρόσβαση σε καθαρό νερό και η προστασία από πλημμύρες.
Η έκθεση υπογραμμίζει την ανάγκη εντατικοποίησης της εφαρμογής των πολιτικών που προβλέπονται στην Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία. Οι δράσεις αυτές συνδέονται με τις προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για καινοτομία, αποανθρακοποίηση και ενεργειακή ασφάλεια. Το «Περιβάλλον της Ευρώπης 2025» βασίζεται σε δεδομένα από 38 χώρες και αποτελεί την πιο ολοκληρωμένη αποτύπωση της περιβαλλοντικής κατάστασης της ηπείρου.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζεται ως παγκόσμιος ηγέτης στην προσπάθεια περιορισμού της κλιματικής αλλαγής. Έχει μειώσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και τη χρήση ορυκτών καυσίμων, ενώ έχει διπλασιάσει το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας από το 2005. Σημαντικά βήματα έχουν γίνει στη βελτίωση της ποιότητας του αέρα, την αύξηση της ανακύκλωσης και την αποδοτική χρήση των πόρων. Παράλληλα, ενισχύονται παράγοντες που διευκολύνουν τη μετάβαση, όπως η πράσινη απασχόληση, η καινοτομία και η βιώσιμη χρηματοδότηση.
Παρά τις προόδους, η βιοποικιλότητα στην Ευρώπη μειώνεται συνεχώς εξαιτίας μη βιώσιμων προτύπων παραγωγής και κατανάλωσης. Η κατάσταση αυτή αναμένεται να επιδεινωθεί τα επόμενα χρόνια, καθιστώντας δύσκολη την επίτευξη των στόχων που έχουν τεθεί για το 2030.
Οι υδάτινοι πόροι βρίσκονται επίσης υπό πίεση, με τη λειψυδρία να αφορά το ένα τρίτο του πληθυσμού και των εδαφών της ηπείρου. Η προστασία των λεκανών απορροής και η αναπλήρωση των υπόγειων υδάτων κρίνονται αναγκαίες για τη μελλοντική ανθεκτικότητα της Ευρώπης.
Όσον αφορά την κλιματική αλλαγή, η ήπειρος καταγράφει τη μεγαλύτερη αύξηση θερμοκρασίας σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι κλιματικές μεταβολές απειλούν την ασφάλεια, τη δημόσια υγεία, τα οικοσυστήματα και τις υποδομές, ενώ οι ολοένα συχνότερες και εντονότερες φυσικές καταστροφές αναδεικνύουν την ανάγκη προσαρμογής των κοινωνιών και οικονομιών.
Η έκθεση τονίζει ότι μόνο μέσα από βαθιές αλλαγές στα πρότυπα παραγωγής και κατανάλωσης μπορεί να διασφαλιστεί ένα βιώσιμο μέλλον. Προτείνεται αποανθρακοποίηση της οικονομίας, ενίσχυση της κυκλικότητας, μείωση της ρύπανσης και αποκατάσταση οικοτόπων με λύσεις βασισμένες στη φύση. Η μείωση των εκπομπών από τους τομείς των μεταφορών και της γεωργίας, αλλά και η πράσινη μετάβαση της βιομηχανίας, θεωρούνται καίρια βήματα για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της ανταγωνιστικότητας.
Η συγκεκριμένη μελέτη είναι η έβδομη που εκδίδει ο ΕΟΠ από το 1995 και δημοσιεύεται κάθε πέντε χρόνια. Αποτελεί προϊόν συνεργασίας με το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Πληροφόρησης και Παρατήρησης για το Περιβάλλον και αξιοποιεί την εμπειρογνωμοσύνη επιστημόνων από 32 κράτη μέλη και 6 συνεργαζόμενες χώρες.
Τα πορίσματα θα παρουσιαστούν σε κοινή συνέντευξη Τύπου από την εκτελεστική διευθύντρια του ΕΟΠ Leena Ylä-Mononen, την εκτελεστική αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Teresa Ribera και την επίτροπο Jessika Roswall. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στις 29 Σεπτεμβρίου και θα μεταδοθεί ζωντανά μέσω EBS Live.
