Ένα νεκρό ιαπωνικό σκαθάρι εντοπίστηκε στα τέλη Ιουλίου στην Ολλανδία, μέσα σε πλαστικό κιβώτιο μεταφοράς που είχε φτάσει από την Ιταλία, προκαλώντας νέα κινητοποίηση των αρμόδιων αρχών. Το έντομο βρέθηκε σε εγκατάσταση χονδρικής και προερχόταν από περιοχή της Ιταλίας όπου το ιαπωνικό σκαθάρι έχει ήδη εγκατασταθεί. Η ολλανδική αρχή για την ασφάλεια τροφίμων και καταναλωτικών προϊόντων έθεσε άμεσα παγίδες γύρω από την εγκατάσταση, χωρίς να εντοπιστεί ζωντανό σκαθάρι. Το περιστατικό έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή το ιαπωνικό σκαθάρι, Popillia japonica, θεωρείται έντομο καραντίνας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και η εγκατάστασή του σε μια νέα περιοχή μπορεί να δημιουργήσει σημαντικά προβλήματα στη γεωργία και τη βλάστηση. Οι προνύμφες του ζουν στο έδαφος και τρέφονται κυρίως με ρίζες χόρτων, ενώ τα ενήλικα έντομα προσβάλλουν φύλλα, άνθη και καρπούς.
Πώς μπορεί να μεταφερθεί
Το συγκεκριμένο έντομο έχει αποκτήσει στην Ευρώπη τη φήμη του «λαθρεπιβάτη», καθώς μπορεί να μετακινηθεί κρυμμένο σε οχήματα, εμπορεύματα, συσκευασίες και αποσκευές. Η πρόσφατη περίπτωση στην Ολλανδία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα, καθώς το σκαθάρι βρέθηκε μέσα σε πλαστικό κιβώτιο μεταφοράς που είχε αποσταλεί από ιταλική περιοχή με γνωστή παρουσία του εντόμου. Οι ολλανδικές αρχές απευθύνουν την προειδοποίηση όχι μόνο στις επιχειρήσεις μεταφοράς και εμπορίου αλλά και στους ταξιδιώτες που επιστρέφουν από περιοχές της νότιας Ευρώπης. Η περίοδος κατά την οποία υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος μεταφοράς ενηλίκων σκαθαριών εκτείνεται από τον Ιούνιο έως τον Οκτώβριο, όταν τα ενήλικα έντομα είναι ενεργά. Ιδιαίτερη προσοχή ζητείται από οδηγούς και μεταφορικές επιχειρήσεις που διέρχονται από περιοχές όπου το έντομο έχει ήδη εγκατασταθεί. Οι αρχές συστήνουν να μην παραμένουν χωρίς λόγο ανοιχτές οι πόρτες και τα παράθυρα των οχημάτων και να γίνεται έλεγχος των εμπορευμάτων και των συσκευασιών πριν από την αναχώρηση. Η Ολλανδία πραγματοποιεί ήδη συστηματική επιτήρηση με παγίδες, μεταξύ άλλων σε σημεία υψηλού κινδύνου όπως αεροδρόμια και χώρους στάσης στους αυτοκινητόδρομους. Η εγγύτερη γνωστή εγκατεστημένη πληθυσμιακή εστία προς την Ολλανδία βρίσκεται σήμερα στην περιοχή της Έσσης στη Γερμανία.
Ποιες καλλιέργειες απειλεί
Το πρόβλημα με το ιαπωνικό σκαθάρι είναι η πολύ μεγάλη γκάμα φυτών που μπορεί να προσβάλει. Τα ενήλικα τρέφονται με φύλλα, άνθη και καρπούς περισσότερων από 400 ειδών φυτών, μεταξύ των οποίων αμπέλια, μηλιές, καλαμπόκι, σόγια, πατάτες, φράουλες και τριανταφυλλιές. Οι προνύμφες, αντίθετα, αναπτύσσονται στο έδαφος και τρέφονται με ρίζες, προκαλώντας ζημιές σε χλοοτάπητες, λιβάδια και άλλες εκτάσεις. Τα ενήλικα σκαθάρια μπορούν να εμφανιστούν σε μεγάλους αριθμούς και να καταστρέψουν μεγάλο μέρος του μαλακού φυτικού ιστού, αφήνοντας πίσω τους κυρίως τα νεύρα των φύλλων. Η εικόνα αυτή διαφοροποιεί τις προσβολές του ιαπωνικού σκαθαριού από αρκετά κοινά ευρωπαϊκά φυτοφάγα έντομα, ενώ η μεγάλη ποικιλία φυτών που προσβάλλει αυξάνει τον κίνδυνο για γεωργικές και καλλωπιστικές καλλιέργειες. Το έντομο έχει ήδη εγκατασταθεί σε βόρεια Ιταλία, τμήματα της Ελβετίας, τη Γερμανία, την Κροατία και τις Αζόρες, ενώ τα τελευταία χρόνια έχουν καταγραφεί νέες ανιχνεύσεις σε Βέλγιο, Γαλλία και Ισπανία. Στη Γαλλία έχουν καταγραφεί επανειλημμένες εντοπίσεις μέσα στο 2026, μεταξύ άλλων στην Αλσατία και σε περιοχές της νότιας και ανατολικής χώρας.
Η γεωγραφική εξάπλωση έχει οδηγήσει σε ενισχυμένα συστήματα παγίδευσης και επιτήρησης σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες. Στη Γαλλία, για παράδειγμα, χρησιμοποιούνται παγίδες με φερομόνες και ελκυστικές ουσίες σε περιοχές κοντά σε δρόμους, σιδηροδρομικούς σταθμούς, αεροδρόμια και άλλες πιθανές πύλες εισόδου. Όταν εντοπίζεται σκαθάρι, αυξάνονται οι έλεγχοι γύρω από το σημείο για να διαπιστωθεί εάν πρόκειται για μεμονωμένη εισαγωγή ή για εγκατεστημένο πληθυσμό. Στην περίπτωση της Ολλανδίας, το έντομο που εντοπίστηκε ήταν ήδη νεκρό, ενώ οι παγίδες που τοποθετήθηκαν γύρω από την εγκατάσταση δεν έδειξαν παρουσία ζωντανών ατόμων. Η αρχή, ωστόσο, συνεχίζει την επιτήρηση και ζητά από όσους μετακινούνται ή μεταφέρουν προϊόντα από περιοχές όπου υπάρχει το έντομο να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
