Νέα μελέτη αποκαλύπτει την κλίμακα της χημικής επιβάρυνσης των πλαστικών
Την ώρα που συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις για μια παγκόσμια συνθήκη με στόχο τον τερματισμό της πλαστικής ρύπανσης, νέα επιστημονική μελέτη φέρνει στο φως τη χημική σύνθεση των πλαστικών. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στις 9 Ιουλίου 2025 στο περιοδικό Nature και αποτυπώνει με εντυπωσιακή λεπτομέρεια το εύρος των χημικών ουσιών που σχετίζονται με τα πλαστικά προϊόντα που χρησιμοποιούνται καθημερινά, από τη βιομηχανία έως τη συσκευασία τροφίμων.
Σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα καταγράφηκαν συνολικά 16.325 χημικές ουσίες που σχετίζονται με την παραγωγή και χρήση πλαστικών. Ο αριθμός αυτός υπερβαίνει κατά πολύ τις προηγούμενες εκτιμήσεις και υπογραμμίζει την πολυπλοκότητα του χημικού αποτυπώματος των πλαστικών υλικών. Ακόμα πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι περίπου 4.200 από αυτές τις ουσίες χαρακτηρίζονται ως “χημικές ουσίες ανησυχίας”, λόγω των τοξικών ιδιοτήτων τους και των γνωστών κινδύνων που ενέχουν για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τέτοιες ουσίες μπορούν να εντοπιστούν και να μεταναστεύσουν από κάθε είδους πλαστικό, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που χρησιμοποιούνται για την αποθήκευση ή μεταφορά τροφίμων.
Η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Laura Monclús, από το Νορβηγικό Γεωτεχνικό Ινστιτούτο, δήλωσε πως «υπάρχει τεράστια δυνατότητα για την παραγωγή ασφαλέστερων πλαστικών» και πως η παρούσα εργασία προσφέρει τη βάση για τη δημιουργία ενός συστήματος που θα προστατεύει ουσιαστικά τον άνθρωπο και το περιβάλλον. Μεταξύ άλλων, οι ερευνητές τονίζουν την ανάγκη για την απομάκρυνση των πιο επικίνδυνων ουσιών από τα πλαστικά, τη βελτίωση της διαφάνειας όσον αφορά τη χημική σύνθεση των προϊόντων και την επαναξιολόγηση του σχεδιασμού των υλικών, με στόχο να περιέχουν ουσίες των οποίων η ασφάλεια έχει αξιολογηθεί επαρκώς.
Τα δεδομένα της μελέτης βασίζονται σε εναρμονισμένη ανάλυση πληροφοριών από επτά έγκυρες πηγές, μεταξύ των οποίων κυβερνητικές βάσεις δεδομένων και εξειδικευμένες επιστημονικές πλατφόρμες όπως η FCCdb και η FCCmigex. Οι επιστήμονες έχουν ήδη δημοσιεύσει από το 2024 τον κατάλογο των χημικών ουσιών σε ανοιχτή διαδικτυακή βάση, την PlastChem, η οποία πλέον έχει επικαιροποιηθεί και περιλαμβάνει αξιολογημένο περιεχόμενο. Οι συγγραφείς καλούν τις κυβερνήσεις και τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές να χρησιμοποιήσουν τα επιστημονικά δεδομένα ως βάση για μια ριζική αναδιάρθρωση του πλαισίου παραγωγής, χρήσης και ανακύκλωσης των πλαστικών, ώστε η μελλοντική παγκόσμια συνθήκη να μην είναι μόνο συμβολική, αλλά ουσιαστικά προστατευτική.
