Στόχος η αντιμετώπιση των αναδυόμενων κινδύνων στα υδάτινα συστήματα
Σύμφωνα με την πρόσφατη τεχνική έκθεση που δημοσιεύθηκε από την EFSA, η διασφάλιση της ποιότητας των υδάτων αποτελεί πλέον κεντρικό πυλώνα για τη διατήρηση της δημόσιας υγείας και της βιωσιμότητας της γεωργικής παραγωγής στην Ευρώπη. Η ανάλυση επικεντρώνεται στην ανάγκη για μια ολοκληρωμένη στρατηγική που θα παρακολουθεί τις χημικές και μικροβιακές απειλές από την πηγή μέχρι την τελική κατανάλωση. Η Ευρωπαϊκή Αρχή υπογραμμίζει ότι οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ των υδάτινων οικοσυστημάτων και της πρωτογενούς παραγωγής είναι τόσο στενές, ώστε οποιαδήποτε μόλυνση στο νερό άρδευσης ή στα υπόγεια ύδατα μπορεί να μεταφερθεί άμεσα στους φυτικούς και ζωικούς οργανισμούς, επηρεάζοντας την ποιότητα των τροφίμων.
Οι επιστήμονες που συμμετείχαν στη σύνταξη της έκθεσης επισημαίνουν ότι οι αγρότες και οι παραγωγικές μονάδες καλούνται να υιοθετήσουν νέα, πιο εξελιγμένα εργαλεία παρακολούθησης της ρύπανσης. Η κλιματική αλλαγή, η οποία οδηγεί σε περιόδους έντονης ξηρασίας ή αιφνίδιων πλημμυρών, μεταβάλλει τη συγκέντρωση των ρύπων στα ύδατα, καθιστώντας τις παραδοσιακές μεθόδους ελέγχου λιγότερο αποτελεσματικές. Η EFSA προτείνει τη χρήση μοντέλων προσομοίωσης και τη συνεχή συλλογή δεδομένων για τον εντοπισμό επικίνδυνων ουσιών, όπως τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων και τα βαρέα μέταλλα, πριν αυτά εισέλθουν στον κύκλο της παραγωγής.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η δύναμη του λεμονιού στη διατροφή μας – Πέντε εντυπωσιακά οφέλη για την υγεία
Ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια της επιστημονικής τεκμηρίωσης αφορά τους αναδυόμενους κινδύνους, όπως τα μικροπλαστικά και οι ανθεκτικοί οργανικοί ρύποι. Η έκθεση αναφέρει ότι η παρουσία αυτών των στοιχείων στα ποτάμια και τις λίμνες της Ευρώπης απαιτεί μια νέα μεθοδολογία αξιολόγησης του κινδύνου. Οι υπάρχουσες κατευθυντήριες γραμμές πρέπει να επικαιροποιηθούν ώστε να περιλαμβάνουν τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της έκθεσης σε χαμηλές συγκεντρώσεις πολλαπλών χημικών ουσιών, το λεγόμενο «φαινόμενο του κοκτέιλ». Η προστασία των υδάτων δεν αφορά πλέον μόνο την αποφυγή της άμεσης τοξικότητας, αλλά τη διασφάλιση ότι το περιβάλλον παραμένει ικανό να υποστηρίξει την παραγωγή ασφαλών τροφίμων για τις επόμενες γενιές.
Επιπλέον, η EFSA δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη μικροβιακή ασφάλεια. Η χρήση ανακυκλωμένου νερού για την άρδευση, μια πρακτική που γίνεται όλο και πιο δημοφιλής λόγω της λειψυδρίας, πρέπει να συνοδεύεται από αυστηρά πρωτόκολλα απολύμανσης. Η παρουσία παθογόνων μικροοργανισμών, όπως η Salmonella ή το E. coli, στο νερό που χρησιμοποιείται στις καλλιέργειες μπορεί να οδηγήσει σε ευρείας κλίμακας τροφιμογενείς λοιμώξεις. Η έκθεση προτρέπει τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τους ελέγχους στις πηγές ύδρευσης και να επενδύσουν σε τεχνολογίες καθαρισμού που εγγυώνται την εξάλειψη των κινδύνων αυτών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί η δωρεάν σακούλα που παίρνετε από το σουπερμάρκετ καταστρέφει τα λαχανικά σας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Προσοχή στα φασόλια! Η νέα γνωμοδότηση της EFSA για τους κινδύνους στο λεπτό έντερο – Τι συνιστά η Αρχή για το μαγείρεμα
Η επιτυχία της νέας στρατηγικής εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη συνεργασία μεταξύ των ερευνητικών ιδρυμάτων, των ρυθμιστικών αρχών και του αγροτικού τομέα. Η μεταφορά τεχνογνωσίας για τη σωστή διαχείριση των απορροών και τη μείωση της χρήσης χημικών είναι απαραίτητη για τον περιορισμό της ρύπανσης των υδάτων. Η EFSA δεσμεύεται να παρέχει τα επιστημονικά δεδομένα και τα εργαλεία που απαιτούνται για τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων από την πλευρά της πολιτικής ηγεσίας.
