Η διαχείριση του καδμίου στο έδαφος αποτελεί κρίσιμη προτεραιότητα για τη διασφάλιση της ποιότητας των τροφίμων
Η παρουσία καδμίου στις καλλιέργειες δεν είναι τυχαία αλλά ελέγχεται από τη χημεία του εδάφους, τις εισροές λιπασμάτων και τη γενετική των φυτών. Οι παραγωγοί δεν χρειάζεται να απομακρύνουν όλο το κάδμιο από το έδαφος για να παράγουν ασφαλή προϊόντα, αρκεί να περιορίσουν το κλάσμα που είναι διαθέσιμο για απορρόφηση από τις ρίζες. Η στρατηγική αυτή βασίζεται στον συνδυασμό του ελέγχου του pH του εδάφους, της επιλογής καθαρών εισροών και της χρήσης κατάλληλων ποικιλιών που παρουσιάζουν χαμηλή συσσώρευση του μετάλλου.
Ο σημαντικότερος παράγοντας που ελέγχει την κινητικότητα του καδμίου είναι το pH του εδάφους. Σε όξινα εδάφη, το κάδμιο γίνεται πιο διαλυτό και απορροφάται ευκολότερα από τα φυτά. Η εφαρμογή ασβέστη για τη ρύθμιση του pH σε ουδέτερα επίπεδα (περίπου 6.5 έως 7) μπορεί να μειώσει την πρόσληψη καδμίου κατά 30% έως 60%, ανάλογα με την καλλιέργεια. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο σιτάρι και το καλαμπόκι, η διόρθωση του pH προσφέρει άμεσα αποτελέσματα, καθιστώντας τα προϊόντα εμπορεύσιμα ακόμη και σε περιοχές με ιστορικό επιβάρυνσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μοσχαρίσιος κιμάς με … καουτσούκ στα ψυγεία σούπερ μάρκετ – Ανάκληση και επιστροφή χρημάτων στο διπλάσιο της τιμής αγοράς
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Οι μάρκες καλλυντικών που τεκμηριώνουν την ασφάλεια με… δοκιμές σε συγγενείς! Έλεγχος σε 147 επιχειρήσεις έδειξε τοξικές ουσίες
Η βάση κάθε στρατηγικής είναι η μέτρηση. Οι παραγωγοί οφείλουν να πραγματοποιούν τακτικές αναλύσεις για το συνολικό κάδμιο αλλά και για το διαθέσιμο κλάσμα που αντανακλά τον πραγματικό κίνδυνο. Η χαρτογράφηση των αγρών επιτρέπει τον εντοπισμό «θερμών σημείων» και τη λήψη στοχευμένων αποφάσεων, όπως η αποφυγή καλλιέργειας φυλλωδών λαχανικών (που συσσωρεύουν εύκολα κάδμιο) στα πιο επιβαρυμένα τμήματα του αγροκτήματος.
Επιλογή λιπασμάτων και θρεπτικών στοιχείων
Τα φωσφορικά λιπάσματα αποτελούν την κύρια πηγή εισόδου νέου καδμίου στο έδαφος. Η περιεκτικότητα σε κάδμιο εξαρτάται από την πηγή του φωσφορικού πετρώματος, γι’ αυτό η επιλογή προϊόντων με χαμηλή περιεκτικότητα σε κάδμιο (κάτω από 60 mg/kg P₂O₅ σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα) είναι απαραίτητη. Η μακροχρόνια χρήση ακατάλληλων λιπασμάτων μπορεί να διπλασιάσει τα επίπεδα του μετάλλου στο έδαφος μέσα σε λίγες δεκαετίες, δημιουργώντας μόνιμο πρόβλημα στην παραγωγή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κρέμες προσώπου: Γιατί δεν πρέπει ΠΟΤΕ να παίρνετε το προϊόν από το βάζο με τα δάχτυλα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Πάνω από 1 εκατομμύριο τα πρόστιμα από το ΔΙΜΕΑ σε σουπερμάρκετ και εταιρείες τροφίμων – Ο λόγος και η αντίδραση των εταιρειών
Παράλληλα, η σωστή θρέψη με ψευδάργυρο και σίδηρο λειτουργεί ανταγωνιστικά προς το κάδμιο. Επειδή το κάδμιο χρησιμοποιεί τις ίδιες «οδούς» μεταφοράς στις ρίζες με αυτά τα απαραίτητα ιχνοστοιχεία, η επάρκεια ψευδαργύρου μπορεί να μπλοκάρει την απορρόφηση του καδμίου. Οι ελλείψεις θρεπτικών στοιχείων καθιστούν τα φυτά πιο ευάλωτα στη μόλυνση, επομένως η ισορροπημένη λίπανση αποτελεί ταυτόχρονα και μέτρο προστασίας. Η χρήση σταθεροποιημένης οργανικής ουσίας και βιοεξανθρακώματος (biochar) προσφέρει μακροπρόθεσμα οφέλη. Το biochar δεσμεύει το κάδμιο στην επιφάνειά του, μειώνοντας τη βιοδιαθεσιμότητά του κατά μέσο όρο κατά 52%. Επιπλέον, η γενετική βελτίωση έχει προσφέρει ποικιλίες σιτηρών και άλλων ειδών που εκ φύσεως προσλαμβάνουν λιγότερο κάδμιο. Η επιλογή αυτών των ποικιλιών επιτρέπει τη συμμόρφωση με τα όρια της αγοράς χωρίς να απαιτούνται δαπανηρές παρεμβάσεις στο έδαφος.
