Σε διαδικασία αναγνώρισης ως Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης (ΠΟΠ) βρίσκεται το παραδοσιακό τυρί «Μελίχλωρο/Μελίπαστο» της Λήμνου, μετά την υποβολή αίτησης για την καταχώριση της ονομασίας του στο ενωσιακό μητρώο γεωγραφικών ενδείξεων. Το τυρί αυτό συνδέεται με την κτηνοτροφική παραγωγή και τις τοπικές μεθόδους μεταποίησης του νησιού, ενώ η διαδικασία προβλέπει συγκεκριμένα στάδια εξέτασης πριν από την ευρωπαϊκή έγκριση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακλήσεις επικίνδυνου καφέ που υπερβαίνει κατά 116% τα όρια τοξίνης – Το προϊόν εμφανίζεται προς πώληση και στην Ελλάδα
Σύμφωνα με τις προδιαγραφές, παράγεται από πλήρες πρόβειο ή αίγειο γάλα, σε οποιαδήποτε αναλογία, το οποίο προέρχεται αποκλειστικά από ζώα που εκτρέφονται στη Λήμνο και στον Άγιο Ευστράτιο. Η παραγωγή, η ωρίμανση και η συσκευασία πραγματοποιούνται εντός της οριοθετημένης γεωγραφικής περιοχής, ενώ απαγορεύεται η χρήση γάλακτος σε σκόνη, πρόσθετων πρωτεϊνών, χρωστικών και συντηρητικών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Φακές: Νέα μελέτη αποκαλύπτει την ποικιλία που έχει ισχυρότερη αντιφλεγμονώδη δράση
Ο φάκελος προβλέπει δύο τύπους προϊόντος, το ημίσκληρο και το ώριμο, με διαφορετικές απαιτήσεις ξήρανσης και ωρίμανσης. Το ημίσκληρο παρασκευάζεται αποκλειστικά από παστεριωμένο γάλα και απαιτεί τουλάχιστον τέσσερις ημέρες ξήρανσης, ενώ το ώριμο χρειάζεται τουλάχιστον 45 ημέρες ωρίμανσης όταν παράγεται από παστεριωμένο γάλα και 90 ημέρες όταν χρησιμοποιείται νωπό. Προβλέπονται επίσης συγκεκριμένα όρια υγρασίας, λιποπεριεκτικότητας και αλατιού, καθώς και κυλινδρικό σχήμα με βάρος 300–500 γραμμάρια
Η αίτηση κατατέθηκε από ομάδα τυροκόμων παραγωγών με έδρα τη Λήμνο, στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό Κανονισμό 2024/1143. Μετά την αξιολόγησή της από την αρμόδια υπηρεσία, ο φάκελος δημοσιοποιήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2026, προκειμένου να ακολουθήσει το στάδιο των εθνικών ενστάσεων.
Η προθεσμία για την υποβολή ενστάσεων λήγει στις 16 Δεκεμβρίου 2026. Δικαίωμα συμμετοχής στη διαδικασία έχουν φυσικά και νομικά πρόσωπα που διαθέτουν έννομο συμφέρον και είναι εγκατεστημένα στην ελληνική επικράτεια. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ζητήσουν πρόσβαση στα στοιχεία του φακέλου, ώστε να εξετάσουν τις προδιαγραφές και να τεκμηριώσουν ενδεχόμενες αντιρρήσεις σχετικά με την αιτούμενη καταχώριση της ονομασίας στο ευρωπαϊκό σύστημα προστασίας.
Η επιδιωκόμενη αναγνώριση έχει ιδιαίτερη σημασία για την εμπορική ταυτότητα του Μελίχλωρου/Μελίπαστου, καθώς η καταχώριση ως ΠΟΠ θα συνέδεε νομικά την προστατευόμενη ονομασία με τη συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή και τις εγκεκριμένες προδιαγραφές παραγωγής. Εφόσον ολοκληρωθεί η διαδικασία, η χρήση της ονομασίας θα υπόκειται στους κανόνες του ευρωπαϊκού συστήματος γεωγραφικών ενδείξεων, με υποχρεώσεις συμμόρφωσης και ελέγχου για τις επιχειρήσεις που θα διαθέτουν το πιστοποιημένο προϊόν.
Για τους παραγωγούς της Λήμνου, μια ενδεχόμενη καταχώριση θα μπορούσε να περιορίσει την εμπορική χρήση της ονομασίας από προϊόντα που δεν πληρούν τις εγκεκριμένες προδιαγραφές. Παράλληλα, θα δημιουργούσε σαφέστερο πλαίσιο για την επισήμανση, την ιχνηλασιμότητα και τη διαφοροποίηση του τυριού στην αγορά. Η προστασία της ονομασίας, ωστόσο, δεν συνεπάγεται αυτομάτως αύξηση των πωλήσεων ή υψηλότερες τιμές παραγωγού, καθώς αυτά εξαρτώνται από πρόσθετους εμπορικούς παράγοντες.
