Σε ισχύ σε όλη την ΕΕ έχει τεθεί από τις 2 Αυγούστου η Ευρωπαϊκή Οδηγία για την εξισορρόπηση επαγγελματικής και προσωπικής ζωής.
Όλα τα κράτη θα έπρεπε να την έχουν ενσωματώσει στην εθνική νομοθεσία τους και αυτό έχει κάνει και η Ελλάδα με τον νόμο 4808/2021 για την «Προστασία της Εργασίας», ο οποίος έχει μεν υιοθετήσει τα νέα δικαιώματα που προβλέπει η Οδηγία, αλλά επισκιάστηκε από διατάξεις που παρακάμπτουν το 40ωρο και το 5ημερο ή που παρεμβαίνουν στη λειτουργία των συνδικαλιστικών οργανώσεων και στο δικαίωμα στην απεργία.
Η ευρωπαϊκή οδηγία, φυσικά, δεν έχει καμιά σχέση με όλα αυτά και προβλέπει ορισμένα νέα δικαιώματα για τους εργαζόμενους γονείς και φροντιστές ατόμων με αναπηρία, βρεφών, ηλικιωμένων κλπ.
Οι νέοι κανόνες ορίζουν ελάχιστα πρότυπα για την άδεια πατρότητας και τη γονική άδεια και θεσπίζουν πρόσθετα δικαιώματα, όπως το δικαίωμα των εργαζόμενων γονιών και φροντιστών να ζητούν ευέλικτες ρυθμίσεις εργασίας, που θα βοηθήσουν τους ανθρώπους να αναπτύξουν τη σταδιοδρομία και την οικογενειακή τους ζωή χωρίς να χρειάζεται να… γίνουν κομμάτια.
Τα νέα δικαιώματα προστίθενται στα υφιστάμενα δικαιώματα άδειας μητρότητας και επιτεύχθηκαν στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων. Βασικός σκοπός της Οδηγίας για την ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής για γονείς και φροντιστές είναι η ενίσχυση της ισότητας των φύλων, με την αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας. Το ποσοστό απασχόλησης των γυναικών στην ΕΕ είναι 10,8 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερο από αυτό των ανδρών (68% των γυναικών με ευθύνες φροντίδας εργάζεται σε σύγκριση με το 81% των ανδρών). Η Οδηγία φιλοδοξεί να επιτρέψει στους εργαζομένους να φροντίσουν παιδιά και συγγενείς που χρειάζονται υποστήριξη. Τι προβλέπει η Οδηγία;
Άδεια πατρότητας
Οι εργαζόμενοι πατέρες δικαιούνται τουλάχιστον 10 εργάσιμες ημέρες άδειας πατρότητας κατά τη γέννηση του παιδιού. Η άδεια πατρότητας πρέπει να αποζημιώνεται τουλάχιστον στο επίπεδο των αποδοχών ασθενείας.
Γονική άδεια
Κάθε γονέας δικαιούται τουλάχιστον τέσσερις μήνες γονικής άδειας, εκ των οποίων οι δύο μήνες είναι αμειβόμενες, αλλά αμεταβίβαστες (πχ από την μητέρα στον πατέρα). Οι γονείς μπορούν να ζητήσουν να λάβουν την άδεια τους με ευέλικτη μορφή, είτε πλήρους, μερικής απασχόλησης είτε κατά τμήματα.
Άδεια φροντιστή
Όλοι οι εργαζόμενοι που παρέχουν φροντίδα και υποστήριξη σε συγγενή ή άτομο που ζει στο ίδιο νοικοκυριό έχουν δικαίωμα σε τουλάχιστον πέντε εργάσιμες ημέρες άδειας φροντιστή ετησίως.
Ευέλικτες ρυθμίσεις εργασίας
Όλοι οι εργαζόμενοι γονείς με παιδιά ηλικίας τουλάχιστον έως οκτώ ετών και όλοι οι φροντιστές έχουν το δικαίωμα να ζητήσουν μειωμένο ωράριο εργασίας, ευέλικτο ωράριο εργασίας και ευελιξία στον τόπο εργασίας.
Τα κράτη μέλη είχαν την υποχρέωση να μεταφέρουν την οδηγία στο εθνικό τους δίκαιο μέχρι τις 2 Αυγούστου. Τώρα, η Επιτροπή θα αξιολογήσει την πληρότητα και τη συμμόρφωση των εθνικών μέτρων που κοινοποιήθηκαν από κάθε κράτος μέλος και θα λάβει μέτρα εάν και όπου χρειάζεται. Επομένως, σε λίγους μήνες θα δούμε και αν η ελληνική νομοθεσία, ο ν. 4808/2021 που συνάντησε σφοδρές αντιδράσεις συνδικάτων και αντιπολίτευσης, όχι ωστόσο για όλες τις διατάξεις του, υπηρετεί ουσιαστικά το γράμμα και το πνεύμα της Οδηγίας.
