Νέοι κανόνες της ΕΕ για τη μείωση, επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση των συσκευασιών.
Στις 4 Δεκεμβρίου 2024, οι ευρωβουλευτές ψήφισαν με συντριπτική πλειοψηφία υπέρ των αυστηρότερων κανονισμών που αποσκοπούν στη μείωση των αποβλήτων, την ενίσχυση της επαναχρησιμοποίησης και τη διασφάλιση ανακυκλώσιμων συσκευασιών σε ολόκληρη την ΕΕ.
Οι κανόνες, οι οποίοι συμφωνήθηκαν στο Συμβούλιο, περιλαμβάνουν στόχους μείωσης των συσκευασιών (5% έως το 2030, 10% έως το 2035 και 15% έως το 2040) και απαιτούν από τις χώρες της ΕΕ να μειώσουν, ιδίως, την ποσότητα των πλαστικών αποβλήτων συσκευασίας.
Για τη μείωση των περιττών συσκευασιών, ορίζεται μέγιστος λόγος κενού χώρου 50% για τις ομαδοποιημένες συσκευασίες, τις συσκευασίες μεταφοράς και τις συσκευασίες ηλεκτρονικού εμπορίου- οι κατασκευαστές και οι εισαγωγείς θα πρέπει επίσης να διασφαλίζουν ότι το βάρος και ο όγκος των συσκευασιών ελαχιστοποιούνται.
Ορισμένοι τύποι πλαστικών συσκευασιών μίας χρήσης θα απαγορευτούν από την 1η Ιανουαρίου 2030. Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι συσκευασίες για μη επεξεργασμένα φρέσκα φρούτα και λαχανικά, οι συσκευασίες για τρόφιμα και ποτά που γεμίζονται και καταναλώνονται σε καφετέριες και εστιατόρια, οι ατομικές μερίδες (π.χ. για καρυκεύματα, σάλτσες, κρέμα γάλακτος, ζάχαρη), οι μικροσκοπικές συσκευασίες διαμονής για προϊόντα καλλωπισμού και οι πολύ ελαφριές πλαστικές σακούλες μεταφοράς (κάτω των 15 μικρομέτρων).
Για την πρόληψη δυσμενών επιπτώσεων στην υγεία, το κείμενο περιλαμβάνει την απαγόρευση της χρήσης των λεγόμενων «για πάντα χημικών ουσιών» (υπερ- και πολυφθοριωμένες αλκυλικές ουσίες ή PFAS) πάνω από ορισμένα όρια στις συσκευασίες που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα.
Ενθάρρυνση της επαναχρησιμοποίησης και επαναπλήρωσης
Προβλέπονται ειδικοί στόχοι επαναχρησιμοποίησης για το 2030 για τις συσκευασίες αλκοολούχων και μη αλκοολούχων ποτών (εκτός π.χ. από το γάλα, το κρασί, το αρωματισμένο κρασί, τα οινοπνευματώδη ποτά), τις συσκευασίες μεταφοράς και πώλησης, καθώς και τις ομαδοποιημένες συσκευασίες. Τα κράτη μέλη μπορούν να χορηγήσουν πενταετή παρέκκλιση από τις απαιτήσεις αυτές υπό ορισμένες προϋποθέσεις.
Οι διανομείς ποτών και φαγητού προς πώληση θα πρέπει να προσφέρουν στους καταναλωτές τη δυνατότητα να φέρουν το δικό τους δοχείο. Θα πρέπει επίσης να προσπαθήσουν να προσφέρουν το 10% των προϊόντων σε μορφή επαναχρησιμοποιήσιμης συσκευασίας έως το 2030.
- Δείτε επίσης: Πρέπει να καταπίνουμε το φιστίκι που πικρίζει;
Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, όλες οι συσκευασίες (εκτός από το ελαφρύ ξύλο, τον φελλό, τα υφάσματα, το καουτσούκ, τα κεραμικά, την πορσελάνη και το κερί) θα πρέπει να είναι ανακυκλώσιμες πληρώντας αυστηρά κριτήρια.
Τα μέτρα περιλαμβάνουν επίσης στόχους ελάχιστου ανακυκλωμένου περιεχομένου για τις πλαστικές συσκευασίες και ελάχιστους στόχους ανακύκλωσης κατά βάρος των αποβλήτων συσκευασίας.
Μέχρι το 2029, το 90% των πλαστικών και μεταλλικών δοχείων ποτών μιας χρήσης (έως τρία λίτρα) θα πρέπει να συλλέγονται χωριστά (μέσω συστημάτων επιστροφής με κατάθεση ή άλλων λύσεων που εξασφαλίζουν την επίτευξη του στόχου συλλογής).
Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί ένα κρίσιμο βήμα για τον περιορισμό του αυξανόμενου προβλήματος των αποβλήτων της Ευρώπης, καθώς ο μέσος πολίτης παράγει ήδη σχεδόν 190 κιλά αποβλήτων συσκευασίας ετησίως – αριθμός που προβλέπεται να αυξηθεί στα 209 κιλά μέχρι το 2030 χωρίς παρέμβαση.
Με την εφαρμογή αυτών των μεταρρυθμίσεων, η ΕΕ στοχεύει στην οικοδόμηση ενός πιο βιώσιμου μέλλοντος, ενισχύοντας τη σημασία της μείωσης, της επαναχρησιμοποίησης και της ανακύκλωσης.
