Μεγάλη μελέτη σε περισσότερους από 6.000 δίδυμους δείχνει ότι η σχέση ανάμεσα στη χρήση κοινωνικών μέσων και την ευημερία είναι μικρή και επηρεάζεται από γενετικούς παράγοντες
Μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Behavior Genetics έρχεται να προσφέρει μια πιο ισορροπημένη ματιά στη συζήτηση για τον αντίκτυπο των κοινωνικών μέσων στην ψυχική ευημερία. Χρησιμοποιώντας δεδομένα από περισσότερους από 6.000 δίδυμους στην Ολλανδία, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η σχέση ανάμεσα στη χρήση πλατφορμών όπως το Instagram και το TikTok και στην ευημερία υπάρχει, αλλά είναι μικρή και αποδίδεται εν μέρει σε κοινούς γενετικούς παράγοντες, όχι αποκλειστικά στη χρήση των ίδιων των εφαρμογών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανατροπή στο εμφιαλωμένο νερό: Νέα αποκαλυπτική μελέτη της EFSA αλλάζει τα δεδομένα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | LIDL: Κίνδυνος από δημοφιλές σνακ ιδιωτικής ετικέτας της αλυσίδας – Δύο ανακοινώσεις ανάκλησης
Σε μια εποχή που η δημόσια συζήτηση γύρω από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι έντονα πολωμένη, η μελέτη αυτή φωτίζει με νέα δεδομένα ένα θέμα που συχνά αντιμετωπίζεται με υπερβολές. Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν προκαλούν από μόνα τους ψυχολογικά προβλήματα, αλλά ότι τα ίδια γενετικά χαρακτηριστικά που επηρεάζουν την ψυχική διάθεση και την ευτυχία ενός ατόμου μπορεί να καθορίζουν και τον τρόπο που αυτό αλληλεπιδρά με τις ψηφιακές πλατφόρμες.
«Η έρευνά μας βοηθά να ξεφύγουμε από την απλοϊκή άποψη ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι είτε “καλά” είτε “κακά” για όλους», δήλωσε ο κύριος συγγραφέας Selim Sametoglu. «Δείχνουμε ότι οι επιπτώσεις είναι μικρές και διαμορφώνονται, τουλάχιστον εν μέρει, από ατομικές γενετικές διαφορές».
Η ομάδα ανέλυσε τις απαντήσεις 6.492 διδύμων ηλικίας 16 έως 89 ετών από το Μητρώο Διδύμων της Ολλανδίας. Οι συμμετέχοντες περιέγραψαν πτυχές της ευημερίας τους, όπως την ικανοποίηση από τη ζωή, την αίσθηση σκοπού και τα συμπτώματα άγχους ή κατάθλιψης. Παράλληλα, καταγράφηκαν οι συνήθειες τους στα κοινωνικά μέσα — ο χρόνος που αφιερώνουν, η συχνότητα των αναρτήσεων και ο αριθμός των πλατφορμών που χρησιμοποιούν. Η μελέτη, χάρη στη μέθοδο των διδύμων, επέτρεψε τη διάκριση ανάμεσα στις γενετικές επιρροές, το κοινό περιβάλλον και το ατομικό υπόβαθρο κάθε συμμετέχοντα.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι συσχετίσεις μεταξύ χρήσης κοινωνικών μέσων και ευημερίας είναι συνήθως μικρές ή στατιστικά ασήμαντες. Οι γενετικές επιδράσεις φαίνεται να εξηγούν έως και το 72% της διακύμανσης στον χρόνο που αφιερώνουν οι άνθρωποι στις πλατφόρμες. Οι μικρές συνδέσεις με συμπτώματα άγχους ή κατάθλιψης προκύπτουν εν μέρει από κοινούς γενετικούς παράγοντες. Επιπλέον, άτομα με υψηλότερη ευημερία τείνουν να χρησιμοποιούν περισσότερες πλατφόρμες αλλά πιο παθητικά, κυρίως για περιήγηση, ενώ όσοι εμφανίζουν χαμηλότερη ευημερία δημοσιεύουν πιο συχνά αλλά σε λιγότερα μέσα. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η αίσθηση «ακμής» ή προσωπικής ανάπτυξης συνδέεται θετικά με τη χρήση των κοινωνικών μέσων, σε αντίθεση με άλλες μετρήσεις ευημερίας.
Η έρευνα προσφέρει πολύτιμο υλικό σε επιστήμονες, εκπαιδευτικούς και υπεύθυνους χάραξης πολιτικής που αναζητούν μια πιο νηφάλια προσέγγιση σε ένα πεδίο που συχνά χαρακτηρίζεται από υπερβολές. Αντί για γενικεύσεις και πανικό, οι ερευνητές προτείνουν μια εξατομικευμένη, επιστημονικά τεκμηριωμένη κατανόηση της σχέσης ανάμεσα στα κοινωνικά μέσα και την ψυχική υγεία.
