Νέα γονιδιακά ευρήματα από ερευνητές
Μία από τις πιο σοβαρές απειλές για την παγκόσμια παραγωγή σίτου προέρχεται από την κίτρινη σκουριά, μια μυκητιακή ασθένεια που προκαλείται από το παθογόνο Puccinia striiformis f. sp. tritici. Η ασθένεια αυτή επηρεάζει σχεδόν το 88% της παγκόσμιας παραγωγής και είναι ικανή να καταστρέψει ολόκληρες σοδειές, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη για βιώσιμες και αποτελεσματικές λύσεις αντιμετώπισης.
Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης (UZH) εντόπισαν δύο κρίσιμες γονιδιακές περιοχές που σχετίζονται με ανθεκτικότητα στην ασθένεια, σε παραδοσιακές ποικιλίες σιταριού από την Ασία. Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον καθηγητή Kentaro Shimizu, υπογραμμίζει πως τα γονίδια αυτά μπορούν να αξιοποιηθούν μελλοντικά για την ανάπτυξη εμπορικών ποικιλιών σίτου με αυξημένη φυσική προστασία.
Η ερευνήτρια Katharina Jung, στο πλαίσιο της διδακτορικής της διατριβής, συνεργάστηκε με το Διεθνές Κέντρο Βελτίωσης του Αραβοσίτου και του Σίτου (CIMMYT) στο Μεξικό και το Πανεπιστήμιο του Κιότο. Η έρευνα περιέλαβε παραδοσιακές και σύγχρονες ποικιλίες από την Ιαπωνία, την Κίνα, το Νεπάλ και το Πακιστάν. Μέσα από πειράματα πεδίου στην Ελβετία και στο Μεξικό, εντοπίστηκαν ανθεκτικά φυτά και καθορίστηκαν οι γενετικές περιοχές που συνδέονται με την αντίσταση στην ασθένεια.
Οι πιο υποσχόμενες γονιδιωματικές περιοχές βρέθηκαν σε ποικιλίες από το Νεπάλ, το Πακιστάν και την Κίνα, ιδίως από τη γεωγραφική ζώνη του νότιου Ιμαλαΐου, η οποία θεωρείται και πατρίδα του ίδιου του παθογόνου. Αυτό υποδηλώνει μια μακροχρόνια εξελικτική προσαρμογή και καθιστά τις ποικιλίες της περιοχής πολύτιμες για τη δημιουργία μόνιμης γενετικής ανθεκτικότητας.
Σε αντίθεση με τις σύγχρονες εμπορικές ποικιλίες, που έχουν περιορισμένη γενετική ποικιλομορφία λόγω της εστίασης στην απόδοση, οι τοπικές ποικιλίες περιλαμβάνουν πλούσιο γενετικό υλικό που μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό για την προσαρμογή σε ασθένειες, παράσιτα και ακραία καιρικά φαινόμενα. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η διατήρηση και η ενσωμάτωση των παραδοσιακών ποικιλιών δεν είναι μόνο επιστημονικά απαραίτητη, αλλά και κοινωνικά επιβεβλημένη. Όπως σημειώνει η Jung, η συνεργασία με τις τοπικές κοινότητες και η αναγνώριση των γεωργικών τους πρακτικών είναι κρίσιμης σημασίας. Οι παραδοσιακές γνώσεις δεν αποτελούν μόνο πολιτισμική κληρονομιά, αλλά και κλειδί για την αντιμετώπιση σύγχρονων προκλήσεων στον αγροδιατροφικό τομέα.
