PFAS: Οι απαιτήσεις για εργαστηριακές αναλύσεις ακριβείας που φέρνει ο νέος κανονισμός της ΕΕ 2022/2388

Τα πολύ απαιτητικά νέα νομοθετικά όρια υπερφθοροαλκυλιωμένων ουσιών (PFAS) στα τρόφιμα, καθιστούν επιβεβλημένη την άμεση συμμόρφωση με τη νέα νομοθεσία μέσω αξιόπιστων αναλύσεων ακριβείας.

Τα PFAS είναι μια ομάδα πάνω από 4000 ουσίες, αποτελέσματα της ανθρώπινης δραστηριότητας που χρησιμοποιούνται από το 1940. Οι πολυφθοριωμένες αλκυλικές ουσίες (PFAS) που περιλαμβάνουν το υπερφθοροοκτανοσουλφονικό οξύ (PFOS) και το υπερφθοροοκτανοϊκό οξύ (PFOA) είναι έμμονοι οργανικοί ρύποι που φτάνουν στους ανθρώπους μέσω της τροφικής αλυσίδας.

Το PFOS είναι ένας ανθρωπογενής παγκόσμιος ρύπος και οι ενώσεις του μπορούν να βρεθούν σε υφάσματα, χαρτί, χρώματα, βερνίκια, προϊόντα καθαρισμού και χαλιά. Προσελκύει μεγάλη προσοχή για τη διεισδυτικότητα και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του. Το PFOS παραμένει στο σώμα και υπολογίζεται ότι χρειάζονται 4 χρόνια για να μειωθεί στο μισό μέσα στον οργανισμό.

Το PFOA έχει χρησιμοποιηθεί σε πολλές βιομηχανικές εφαρμογές, όπως χαλιά, ταπετσαρίες, ενδύματα, κερί δαπέδου, υφάσματα, αφρός πυρόσβεσης και στεγανωτικά. Από μελέτη εργαζομένων κοντά σε ένα εργοστάσιο βρέθηκε συσχέτιση της έκθεσης σε PFOA και δύο ειδών καρκίνου. Τα PFOS και PFOA έχουν ανιχνευθεί στο αίμα στο σύνολο σχεδόν του πληθυσμού των Η.Π.Α.

Η κατηγορία αυτών των ουσιών βρίσκεται στο επίκεντρο της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) εδώ και για αρκετά χρόνια. Έχουν θεσπιστεί νομοθετήματα για απαγόρευση της κυκλοφορίας τους με τον Κανονισμό 2020/784 για το PFOA, τα άλατα τους και τις σχετιζόμενες ουσίες, ενώ αναμένεται να οριστικοποιηθεί και η αναθεωρημένη οδηγία πόσιμου νερού με εξαιρετικά χαμηλό ανώτατο επιτρεπόμενο όριο τα 0.1 ppb για το άθροισμα 20 ουσιών.

O Γενικός Δντής της TÜV AUSTRIA Food Allergens Labs, κος Γ. Σειραγάκης αναφέρει χαρακτηριστικά:

Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2022/2388 της Επιτροπής, της 7ης Δεκεμβρίου 2022, αφορά την εισαγωγή ανώτατων επιπέδων σε ορισμένα τρόφιμα ζωικής προέλευσης. Τα μέγιστα επίπεδα της ΕΕ για PFAS θα ισχύσουν για πρώτη φορά από την 1η Ιανουαρίου 2023 και το χρονικό διάστημα που δίνεται στις εταιρείες τροφίμων για να συμμορφωθούν είναι πολύ μικρό.

Τα νέα ανώτατα επίπεδα για τα 4 PFAS προτεραιότητας της EFSA θα ισχύουν σε λιγότερο από δύο εβδομάδες. Τα τρόφιμα που διατίθενται νόμιμα στην αγορά πριν από την 1η Ιανουαρίου 2023, μπορούν να παραμείνουν στην αγορά μέχρι την ημερομηνία λήξης. Τα μέγιστα επίπεδα που εισάγονται από 1/1/2023 παρατίθενται παρακάτω:

Τα εργαστήρια TÜV AUSTRIA Food Allergens Labs εκτελούν την συγκεκριμένη ανάλυση στο εργαστήριο της Λάρνακας, που παράγει και διαθέτει το ειδικό μίγμα αλάτων QuECHERS που χρειάζεται για την εκχύλιση, ενώ στο αμέσως προσεχές διάστημα θα είναι έτοιμο και το εργαστήριο της Αθήνας. Η ανάλυση των δειγμάτων τροφίμων πραγματοποιείται με τη μέθοδο QuECHERS για την εκχύλιση και ο προσδιορισμός των PFAS γίνεται με LC-MS/MS. Το όριο ποσοτικοποίησης είναι 0.1 ppb, που καλύπτει τα πολύ απαιτητικά νέα νομοθετικά όρια, ενώ ο χρόνος απόκρισης για την έκδοση των αποτελεσμάτων είναι δύο ημέρες που καλύπτει τις πιεστικές ανάγκες για άμεση  συμμόρφωση με τη νέα νομοθεσία. Υπάρχει επιπλέον η δυνατότητα διαπιστευμένων αποτελεσμάτων από Γερμανία, με παράταση κατά μία εβδομάδα του χρόνου απόκρισης. Τα εργαστήρια είναι προετοιμασμένα και για την αναμενόμενη νέα νομοθεσία για PFAS20 σε νερά, όπου αναμένονται ακόμη χαμηλότερα όρια ανίχνευσης.

Κλείνοντας ο Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής της TÜV AUSTRIA Hellas, κος Χ. Αγγελούδης επισημαίνει ότι η αμεσότητα και η εγκυρότητα στην πληροφορία καθώς και η αξιοπιστία και η ακρίβεια των αναλύσεων αποτελούν τους βασικούς άξονες της TÜV AUSTRIA Food Allergens Labs. Η εξέλιξη και η συνεχής ενίσχυση της προστιθέμενης αξίας των υπηρεσιών αποτελούν τα συστατικά στοιχεία στην ολιστική προσέγγιση στις υπηρεσίες TΙC (Testing Inspection Certification) της TÜV AUSTRIA HELLAS.