Οι ανακλήσεις φαρμάκων είναι συχνότερες από ό,τι νομίζουμε και δεν σημαίνουν πάντα σοβαρό κίνδυνο
Η είδηση ότι ένα φάρμακο που παίρνετε έχει ανακληθεί μπορεί να προκαλέσει αμηχανία και ανησυχία. Η πρώτη αντίδραση πολλών είναι να το σταματήσουν αμέσως. Αυτό όμως μπορεί να είναι το χειρότερο που έχετε να κάνετε. Οι ειδικοί τονίζουν ότι οι κίνδυνοι από την απότομη διακοπή ενός φαρμάκου υπερβαίνουν συχνά κατά πολύ τους κινδύνους από τη συνέχιση της χρήσης ενός ανακληθέντος προϊόντος, ιδίως όταν η ανάκληση αφορά ήσσονος σημασίας ζητήματα όπως ελαττωματική συσκευασία ή λανθασμένη ημερομηνία λήξης. Αλλά πού ενημερώνεστε για ανακλήσεις στην Ελλάδα, και τι ακριβώς κάνετε όταν το μάθετε;
Πώς ενημερώνεστε για ανακλήσεις φαρμάκων στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα αρμόδιος φορέας για τις ανακλήσεις φαρμάκων είναι ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ), ο οποίος δημοσιεύει στον ιστότοπό του (eof.gr) όλες τις ανακοινώσεις ανάκλησης ή απόσυρσης προϊόντων από την αγορά. Οι ανακλήσεις αυτές αφορούν τόσο φάρμακα που κυκλοφορούν με συνταγή όσο και φάρμακα χωρίς συνταγή και διατίθενται σε ελεύθερη πώληση. Μπορείτε να ενημερώνεστε επίσης μέσω του φαρμακείου σας, καθώς οι φαρμακοποιοί είναι υποχρεωμένοι να ανταποκρίνονται στις οδηγίες του ΕΟΦ και να ενημερώνουν τους ασθενείς τους όταν εντοπίζουν ανακληθέντα προϊόντα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδίως όταν πρόκειται για σοβαρή ανάκληση, η ενημέρωση φτάνει και μέσω των ΜΜΕ ή των κοινωνικών μέσων, αλλά αυτό καλύπτει μόνο ένα μικρό ποσοστό των περιπτώσεων.
Δεν σημαίνει αυτόματα ότι το φάρμακο που έχετε στο σπίτι ανήκει στο ανακληθέν στοκ. Οι ανακλήσεις αφορούν συχνά συγκεκριμένο αριθμό παραγωγής που αναγράφεται στη συσκευασία, συνήθως δίπλα στην ημερομηνία λήξης. Ελέγξτε αν ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί στον αριθμό που αναφέρεται στην ανακοίνωση ανάκλησης του ΕΟΦ. Αν δεν αντιστοιχεί, το δικό σας προϊόν δεν επηρεάζεται και μπορείτε να συνεχίσετε κανονικά.
Σημαντικό είναι επίσης να κατανοήσετε τη σοβαρότητα της ανάκλησης. Δεν έχουν όλες την ίδια βαρύτητα. Ορισμένες αφορούν φάρμακα που μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές επιπλοκές για την υγεία, άλλες αφορούν απλώς ελαττωματική συσκευασία ή λανθασμένη ετικέτα χωρίς κανένα κίνδυνο για τον ασθενή. Ο ΕΟΦ αναφέρει πάντα τον λόγο της ανάκλησης και οι οδηγίες που συνοδεύουν την ανακοίνωση ποικίλλουν ανάλογα.
Τι κάνετε στη συνέχεια
Μόλις διαπιστώσετε ότι το φάρμακό σας επηρεάζεται, το πρώτο που κάνετε είναι να επικοινωνήσετε με τον φαρμακοποιό σας. Μπορεί να επιβεβαιώσει αν το συγκεκριμένο κουτί που έχετε ανήκει στο ανακληθέν στοκ και να σας καθοδηγήσει για τα επόμενα βήματα. Στη συνέχεια, επικοινωνήστε με τον γιατρό σας για να αξιολογήσετε αν χρειάζεται νέα συνταγογράφηση ή εναλλακτικό σκεύασμα. Μην διακόψετε τη φαρμακευτική αγωγή χωρίς ιατρική γνώμη, ακόμα και αν το φάρμακο έχει ανακληθεί. Ο γιατρός σας είναι αυτός που κρίνει αν τα οφέλη της συνέχισης υπερτερούν των κινδύνων.
Αν σας ζητηθεί να επιστρέψετε ή να καταστρέψετε το φάρμακο, η σωστή οδός στην Ελλάδα είναι η επιστροφή του στο φαρμακείο, το οποίο έχει υποχρέωση να το παραλάβει και να το διαχειριστεί μέσω του συστήματος συλλογής φαρμακευτικών αποβλήτων. Αυτή είναι η ασφαλέστερη και περιβαλλοντικά υπεύθυνη επιλογή. Σε καμία περίπτωση δεν πετάτε φάρμακα στα κοινά σκουπίδια χωρίς ασφαλή συσκευασία, και σε καμία περίπτωση δεν τα αφήνετε προσβάσιμα σε παιδιά ή ζώα. Αν για κάποιον λόγο δεν μπορείτε να τα επιστρέψετε στο φαρμακείο, αναμείξτε τα με κάτι δυσάρεστο όπως καφεόστρακα, τοποθετήστε τα σε σφραγισμένη σακούλα και απορρίψτε τα στα οικιακά απόβλητα.
