Νέα κολοσσιαία μελέτη καταρρίπτει τους φόβους για σύνδεση της παρακεταμόλης με τον αυτισμό και τη ΔΕΠΥ
Για χρόνια, η χρήση της παρακεταμόλης κατά τη διάρκεια της κύησης αποτελούσε αντικείμενο έντονων συζητήσεων και ανησυχίας, με ορισμένες μελέτες να υποδηλώνουν πιθανούς κινδύνους για τη νευροαναπτυξιακή υγεία των παιδιών. Ωστόσο, μια νέα, «χρυσή» ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet Obstetrics, Gynaecology & Women’s Health, έρχεται να βάλει ένα οριστικό τέλος σε αυτές τις αμφιβολίες. Η έρευνα, η οποία θεωρείται η πιο αυστηρή και ολοκληρωμένη που έχει διεξαχθεί ποτέ, επιβεβαιώνει ότι η λήψη παρακεταμόλης από την έγκυο δεν αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης αυτισμού, Διαταραχής Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) ή νοητικής υστέρησης στα παιδιά.
Η επιστημονική ομάδα από το City St George’s, University of London, υπό την καθοδήγηση της καθηγήτριας Asma Khalil, πραγματοποίησε μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση 43 υπαρχουσών μελετών. Η ανάγκη για αυτή την έρευνα προέκυψε ως απάντηση στην έντονη δημόσια ανησυχία που είχε προκληθεί από παλαιότερους ισχυρισμούς, οι οποίοι συνέδεαν το φάρμακο με νευροαναπτυξιακά προβλήματα. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι παλαιότερες αυτές μελέτες συχνά περιείχαν μεροληψίες και δεν λάμβαναν υπόψη κρίσιμους παράγοντες, όπως το οικογενειακό ιστορικό και το γενετικό υπόβαθρο.
Η δύναμη των «μελετών αδελφών»
Το κλειδί για την εγκυρότητα της νέας αυτής μελέτης ήταν η εστίαση σε συγκρίσεις μεταξύ αδελφών. Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από εκατοντάδες χιλιάδες παιδιά (συγκεκριμένα 262.852 για αυτισμό και 335.255 για ΔΕΠΥ) συγκρίνοντας αδέλφια που γεννήθηκαν από την ίδια μητέρα, όπου στη μία εγκυμοσύνη υπήρξε έκθεση σε παρακεταμόλη και στην άλλη όχι. Αυτή η μέθοδος είναι η πλέον αξιόπιστη, καθώς επιτρέπει στους επιστήμονες να «απομονώσουν» την επίδραση του φαρμάκου από κοινούς γενετικούς παράγοντες ή το οικογενειακό περιβάλλον.
Όταν εξαλείφθηκαν οι γενετικές και περιβαλλοντικές επιρροές, η σύνδεση μεταξύ παρακεταμόλης και νευροαναπτυξιακών διαταραχών εξαφανίστηκε. Όπως εξήγησε η καθηγήτρια Asma Khalil, οι προηγούμενες αναφορές πιθανότατα οφείλονταν σε γενετική προδιάθεση ή σε άλλους μητρικούς παράγοντες, όπως ο πυρετός ή ο έντονος πόνος που οδηγούσαν εξαρχής στη λήψη του φαρμάκου, και όχι στην ίδια την παρακεταμόλη. Αυτό το εύρημα είναι ζωτικής σημασίας, καθώς ο μη αντιμετωπίσιμος πυρετός κατά την εγκυμοσύνη μπορεί να εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους τόσο για τη μητέρα όσο και για το έμβρυο.
Η παρακεταμόλη παραμένει η πρώτη γραμμή άμυνας
Η μελέτη υπογραμμίζει ότι η παρακεταμόλη παραμένει η ασφαλέστερη επιλογή για την ανακούφιση από τον πόνο και τον πυρετό κατά την εγκυμοσύνη, όταν λαμβάνεται σύμφωνα με τις ιατρικές οδηγίες. Η αποφυγή του φαρμάκου από φόβο για πιθανές παρενέργειες μπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση της υγείας της εγκύου, γεγονός που με τη σειρά του επηρεάζει αρνητικά την ανάπτυξη του μωρού. Οι ερευνητές ελπίζουν ότι αυτή η «χρυσή» ανασκόπηση θα καθησυχάσει τις γυναίκες και θα τερματίσει τον σκεπτικισμό που επικρατούσε τα τελευταία χρόνια.
Αν και η μελέτη είχε ορισμένους περιορισμούς (όπως η δυσκολία ανάλυσης της επίδρασης ανά τρίμηνο κύησης λόγω έλλειψης δεδομένων σε ορισμένες υποομάδες) η συνολική εικόνα είναι απόλυτα καθησυχαστική. Η επιστημονική κοινότητα πλέον διαθέτει τα απαραίτητα τεκμήρια για να στηρίξει τις συστάσεις των μεγάλων ιατρικών οργανισμών παγκοσμίως. Η παρακεταμόλη δεν «φταίει» για τον αυτισμό ή τη ΔΕΠΥ.