Νέα έρευνα αποκαλύπτει ότι ο ιός κυκλοφορεί μέσα από οδούς που αγνοούσαμε
Η γρίπη των πτηνών Η5Ν1 συνεχίζει να αποτελεί μείζον πρόβλημα για τη γαλακτοβιομηχανία των ΗΠΑ. Στην Καλιφόρνια, τη μεγαλύτερη γαλακτοπαραγωγό πολιτεία της χώρας, ο ιός έχει εντοπιστεί σε πάνω από 700 αγέλες αγελάδων γαλακτοπαραγωγής. Νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στις 5 Μαΐου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό PLOS Biology από ερευνητές της Ιατρικής Σχολής Emory και του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Κολοράντο αποκαλύπτει ότι οι οδοί μετάδοσης του ιού στις φάρμες είναι περισσότερες και πιο ανησυχητικές από ό,τι γνωρίζαμε μέχρι σήμερα.
Ήταν γνωστό ότι ο ιός μεταδίδεται μέσω άμεσης επαφής με μη παστεριωμένο γάλα και μέσω μολυσμένου εξοπλισμού αρμέγματος. Η νέα μελέτη προσθέτει τρεις ανησυχητικές διαστάσεις. Οι ερευνητές δειγματοληπτήσαν αέρα, λύματα φάρμας και γάλα σε 14 γαλακτοπαραγωγές φάρμες που είχαν λάβει θετικό αποτέλεσμα για Η5Ν1 σε δύο περιοχές της Καλιφόρνιας, μεταξύ Οκτωβρίου 2024 και Ιανουαρίου 2025. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά, καθώς ανίχνευσαν ιό στον αέρα που εκπνέουν οι μολυσμένες αγελάδες και στον χώρο αρμέγματος, ιό στα λύματα της φάρμας, και υψηλά ιικά φορτία στο γάλα αγελάδων που δεν εμφάνιζαν κανένα κλινικό σύμπτωμα.
Ασυμπτωματικές αγελάδες και μολυσμένος αέρας
Το εύρημα για τις ασυμπτωματικές αγελάδες είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό από επιδημιολογική άποψη. Η παρουσία υψηλών ιικών φορτίων και αντισωμάτων έναντι Η5 στο γάλα ζώων χωρίς εμφανή συμπτώματα σημαίνει ότι η παρατήρηση της κλινικής εικόνας δεν αρκεί για τον εντοπισμό μολυσμένων ζώων. Αγελάδες που φαίνονται υγιείς μπορεί να αποτελούν πηγή ιού για άλλα ζώα, για άγρια πτηνά που επισκέπτονται τη φάρμα και για τους εργαζόμενους.
Η ανίχνευση ιού στον αέρα του χώρου αρμέγματος είναι εξίσου σημαντική. Η δρ. Seema Lakdawala, επικεφαλής ερευνήτρια, επισήμανε ότι η ανίχνευση μολυσματικού Η5Ν1 στον αέρα και στα λύματα αποτελεί έκπληξη που αναδεικνύει ότι υπάρχει σημαντική ποσότητα μολυσματικού ιού στις φάρμες και ότι πολλαπλές πηγές μόλυνσης συνυπάρχουν. Στοχευμένες παρεμβάσεις για τη μείωση των αεροζόλ στον χώρο αρμέγματος και για την αδρανοποίηση του γάλακτος ασθενών ζώων πριν από την απόρριψή του θα μπορούσαν να αποτελέσουν πρόσθετα εμπόδια στη μετάδοση, τόσο στους εργαζόμενους όσο και στα άλλα ζώα της φάρμας.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η διαχρονική δειγματοληψία μεμονωμένων αγελάδων περιορίστηκε σε μόλις 14 ζώα, γεγονός που αποτελεί βασικό περιορισμό της μελέτης. Απαιτούνται μελλοντικές έρευνες με μεγαλύτερο αριθμό φαρμών, εκτεταμένη χρονική παρακολούθηση και πιο συστηματική δειγματοληψία ατομικών ζώων για να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα. Παρά τους περιορισμούς, η εκτεταμένη περιβαλλοντική μόλυνση που καταγράφηκε στις μολυσμένες φάρμες υποδηλώνει σαφώς υψηλότερο κίνδυνο διασποράς του ιού από αγελάδες σε ανθρώπους και άλλα ζώα από ό,τι είχε εκτιμηθεί αρχικά.
