Νέα δεδομένα εξετάζουν αν τα συμπληρώματα τύπου ΙΙ μπορούν να αναδομήσουν τον χόνδρο
Ο πόνος στις αρθρώσεις αποτελεί μια καθημερινή πρόκληση που επηρεάζει σχεδόν κάθε πτυχή της ζωής μας από το ανέβασμα της σκάλας μέχρι την πληκτρολόγηση ενός μηνύματος. Στην αναζήτηση μιας αποτελεσματικής λύσης τα συμπληρώματα κολλαγόνου έχουν πάρει τα ηνία από την άλλοτε δημοφιλή γλυκοζαμίνη υπόσχόμενα ανακούφιση και αναδόμηση των ιστών. Σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Eurasian Journal of Medicine, η επιστημονική κοινότητα εξετάζει με αυξανόμενο ενδιαφέρον το κολλαγόνο τύπου ΙΙ ως το «κλειδί» για την υγεία των αρθρώσεων παρά το γεγονός ότι οι έρευνες βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη.
Το κολλαγόνο είναι η πιο άφθονη πρωτεΐνη στο σώμα μας αποτελώντας περίπου το 30% της συνολικής πρωτεϊνικής μάζας. Από τους 28 γνωστούς τύπους ο τύπος ΙΙ είναι αυτός που εντοπίζεται αποκλειστικά στον αρθρικό χόνδρο τον ιστό που απορροφά τους κραδασμούς ανάμεσα στα οστά. Ο Δρ Sean Peden ορθοπεδικός χειρουργός επισημαίνει ότι ο χόνδρος αυτός έχει εξαιρετικά περιορισμένη ικανότητα αυτο-επιδιόρθωσης. Με την πάροδο του χρόνου και υπό την επίδραση παραγόντων όπως το αυξημένο σωματικό βάρος ή οι τραυματισμοί η δομή του κολλαγόνου γίνεται λιγότερο οργανωμένη και πιο ευάλωτη οδηγώντας σε δυσκαμψία και χρόνια ενόχληση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Βούτυρο ηλιόσπορου: Η υγιεινή εναλλακτική λύση στο φυστικοβούτυρο που κατακτά τα σχολικά γεύματα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Θωρακίζεται η Ευρώπη απέναντι στις τροφιμογενείς νόσους: Σε λειτουργία τρία νέα Εργαστήρια Αναφοράς της ΕΕ
Η δράση των συμπληρωμάτων
Η θεωρία πίσω από τα συμπληρώματα είναι ότι η λήψη κολλαγόνου μπορεί να δώσει το έναυσμα στον οργανισμό να παράγει περισσότερο δικό του κολλαγόνο βοηθώντας στη διατήρηση ή ακόμη και στην αναδόμηση του χόνδρου. Μια μικρή κλινική δοκιμή έδειξε ότι ο συνδυασμός κολλαγόνου με παρακεταμόλη βελτίωσε τον πόνο στο γόνατο πιο αποτελεσματικά από τη φαρμακευτική αγωγή μόνη της μετά από τρεις μήνες χρήσης. Ωστόσο οι ειδικοί παραμένουν συγκρατημένοι καθώς απαιτούνται μεγαλύτερες και πιο καλά σχεδιασμένες μελέτες για να επιβεβαιωθεί η θεραπευτική τους αξία για κάθε κλινική περίπτωση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σούπα με ουσία που μέσα σε μόλις 5 λεπτά προκαλεί συμπτώματα τροφικής δηλητηρίασης – Επείγουσα ανάκληση από σούπερ μάρκετ
Παρά την έλλειψη οριστικών αποδείξεων το κολλαγόνο θεωρείται ένα γενικά ασφαλές προϊόν για τους περισσότερους υγιείς ανθρώπους. Για να είναι όμως αποτελεσματική η σύνθεσή του από τον οργανισμό χρειάζεται τη συνδρομή βασικών θρεπτικών συστατικών όπως η βιταμίνη C ο ψευδάργυρος και ο χαλκός. Επιπλέον επειδή το κολλαγόνο προέρχεται από πηγές όπως τα βοοειδή τα ψάρια ή τα αυγά οι καταναλωτές με αλλεργίες ή διατροφικούς περιορισμούς θα πρέπει να ελέγχουν προσεκτικά τις ετικέτες και να συμβουλεύονται τον γιατρό τους πριν την έναρξη της λήψης.
Φυσικοί τρόποι ενίσχυσης του κολλαγόνου
Πέρα από τα συμπληρώματα υπάρχουν αποδεδειγμένοι τρόποι για την προστασία των αρθρώσεων μέσω του τρόπου ζωής. Η κατανάλωση τροφών πλούσιων σε κολλαγόνο όπως ο ζωμός οστών (bone broth) το κοτόπουλο με την πέτσα και τα ολόκληρα ψάρια όπως οι σαρδέλες προσφέρει τα απαραίτητα δομικά στοιχεία με φυσικό τρόπο. Παράλληλα η τακτική άσκηση —τόσο η καρδιοαναπνευστική όσο και η προπόνηση με αντιστάσεις— διεγείρει την παραγωγή κολλαγόνου καθώς οι μύες προσπαθούν να αναπτυχθούν και να στηρίξουν τον σκελετό.
Ο πιο κρίσιμος όμως παράγοντας για την υγεία των αρθρώσεων σύμφωνα με την επιστήμη παραμένει η διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους. Η μείωση του σωματικού λίπους περιορίζει τους μηχανικούς και βιοχημικούς στρεσογόνους παράγοντες που συμβάλλουν στον εκφυλισμό των αρθρώσεων. Συμπερασματικά ενώ το κολλαγόνο σε μορφή συμπληρώματος μπορεί να αποτελέσει ένα χρήσιμο «δεκανίκι» δεν πρέπει να αντικαθιστά τις θεμελιώδεις συνήθειες της υγιεινής διατροφής και της κίνησης οι οποίες παραμένουν οι ισχυρότερες ασπίδες μας απέναντι στην πάροδο του χρόνου.
Επιστημονική τεκμηρίωση
- Bakilan F., et al. (Eurasian Journal of Medicine) Effects of Native Type II Collagen Treatment on Knee Osteoarthritis: A Randomized Controlled Trial. DOI https://doi.org/10.5152/eurasianjmed.2015.15030
- Martínez-Puig D., et al. (Nutrients) Collagen Supplementation for Joint Health: The Link between Composition and Scientific Knowledge. DOI https://doi.org/10.3390/nu15061332
