Η διακοπή του Mounjaro και άλλων φαρμάκων της κατηγορίας GLP-1 δεν συνδέεται μόνο με την πιθανότητα επαναπρόσληψης βάρους. Μια μεγάλη ανάλυση δεδομένων από περισσότερους από 333.000 βετεράνους στις ΗΠΑ με διαβήτη τύπου 2 δείχνει ότι οι διακοπές της θεραπείας συνδέονται επίσης με σταδιακή απώλεια της καρδιαγγειακής προστασίας που παρατηρείται κατά τη διάρκεια της συνεχούς χρήσης. Όσο μεγαλύτερο ήταν το διάστημα χωρίς θεραπεία, τόσο υψηλότερος ήταν ο κίνδυνος σοβαρών καρδιαγγειακών συμβαμάτων, με τη διαφορά να φτάνει το 22% έπειτα από δύο χρόνια διακοπής σε σύγκριση με όσους συνέχιζαν τη θεραπεία.
Το εύρημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η χρήση φαρμάκων όπως η τιρζεπατίδη, η δραστική ουσία του Mounjaro, και η σεμαγλουτίδη έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, τόσο για την αντιμετώπιση του διαβήτη τύπου 2 όσο και για τη διαχείριση της παχυσαρκίας. Η νέα ανάλυση, ωστόσο, δεν εξετάζει αποκλειστικά το Mounjaro ούτε αφορά αποκλειστικά ανθρώπους που λαμβάνουν το φάρμακο για απώλεια βάρους. Η συντριπτική πλειονότητα των συμμετεχόντων λάμβανε διαφορετικά GLP-1 φάρμακα και η μελέτη αφορούσε πληθυσμό με διαβήτη τύπου 2.
Η διακοπή εξαφάνισε σταδιακά το καρδιαγγειακό όφελος
Οι ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον στο Σεντ Λούις χρησιμοποίησαν δεδομένα του αμερικανικού συστήματος Veterans Affairs και παρακολούθησαν τους συμμετέχοντες για τρία χρόνια. Στην ομάδα των χρηστών GLP-1 εντάχθηκαν 132.551 άνθρωποι, ενώ άλλοι 201.136 που λάμβαναν σουλφονυλουρίες χρησιμοποιήθηκαν ως ομάδα σύγκρισης. Οι ερευνητές εξέτασαν διαφορετικά σενάρια συνεχούς χρήσης, διακοπής και προσωρινής διακοπής και επανέναρξης της θεραπείας.
Μεταξύ όσων συνέχισαν να λαμβάνουν GLP-1 για ολόκληρη την τριετία, ο κίνδυνος μείζονων ανεπιθύμητων καρδιαγγειακών συμβαμάτων ήταν 18% χαμηλότερος σε σχέση με την ομάδα που λάμβανε σουλφονυλουρίες. Στα συμβάματα που εξετάστηκαν περιλαμβάνονταν έμφραγμα του μυοκαρδίου, εγκεφαλικό επεισόδιο και θάνατος από οποιαδήποτε αιτία.
Η εικόνα άλλαζε όταν οι ασθενείς σταματούσαν τη θεραπεία. Ακόμη και έξι μήνες διακοπής συνδέθηκαν με 4% υψηλότερο κίνδυνο μείζονων καρδιαγγειακών συμβαμάτων σε σχέση με τη συνεχή χρήση. Με διακοπή ενός έτους, η αύξηση έφτανε το 14%, ενώ έπειτα από δύο χρόνια χωρίς θεραπεία έφτανε το 22%. Παρόμοια τάση παρατηρήθηκε και σε όσους διέκοπταν προσωρινά τη θεραπεία και στη συνέχεια την ξανάρχιζαν, αν και η επανέναρξη περιόριζε μέρος της απώλειας του οφέλους.
Δεν σημαίνει ότι όποιος σταματήσει το Mounjaro κινδυνεύει από έμφραγμα
Η συγκεκριμένη διάκριση είναι σημαντική. Η μελέτη είναι παρατηρησιακή ανάλυση δεδομένων υγείας και δεν αποτελεί τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή που μπορεί να αποδείξει ότι η διακοπή του Mounjaro προκαλεί έμφραγμα, εγκεφαλικό ή θάνατο. Επιπλέον, οι ερευνητές μελέτησαν κυρίως ανθρώπους με διαβήτη τύπου 2, επομένως τα αποτελέσματα δεν μπορούν να μεταφερθούν αυτόματα σε όλους τους ανθρώπους που χρησιμοποιούν τιρζεπατίδη αποκλειστικά για απώλεια βάρους.
Υπάρχει, πάντως, ένας βιολογικός λόγος για τον οποίο οι ερευνητές θεωρούν ότι η διακοπή μπορεί να έχει συνέπειες. Τα GLP-1 φάρμακα επηρεάζουν όχι μόνο την όρεξη και το σωματικό βάρος, αλλά και παράγοντες όπως η γλυκόζη του αίματος, η αρτηριακή πίεση, τα λιπίδια και δείκτες φλεγμονής. Μετά τη διακοπή, ορισμένες από αυτές τις βελτιώσεις μπορεί να υποχωρήσουν. Η επαναπρόσληψη βάρους αποτελεί επίσης συχνό φαινόμενο μετά τη διακοπή των φαρμάκων.
Το ζήτημα της διακοπής έχει ήδη απασχολήσει και κλινικές δοκιμές της τιρζεπατίδης. Σε μελέτη του New England Journal of Medicine, η μακροχρόνια θεραπεία με τιρζεπατίδη συνδέθηκε με σημαντική και διατηρήσιμη απώλεια βάρους, ενώ μετά από μια περίοδο χωρίς θεραπεία μέρος των μεταβολικών οφελών άρχισε να μεταβάλλεται. Τα δεδομένα αυτά ενισχύουν την εικόνα ότι η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας με φάρμακα GLP-1 δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται απλώς ως μια σύντομη αγωγή που σταματά μόλις επιτευχθεί ένας συγκεκριμένος αριθμός στη ζυγαριά.
Για κάποιον που λαμβάνει Mounjaro, επομένως, η απόφαση διακοπής δεν θα πρέπει να βασίζεται μόνο στο αν έχει επιτευχθεί ο επιθυμητός στόχος βάρους. Η ένδειξη για την οποία χορηγείται το φάρμακο, η παρουσία διαβήτη ή άλλων παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου, η ανταπόκριση στη θεραπεία και ο κίνδυνος επαναπρόσληψης βάρους είναι παράγοντες που πρέπει να αξιολογούνται εξατομικευμένα από τον θεράποντα γιατρό. Η μελέτη δεν υποδεικνύει ότι κανένας ασθενής δεν πρέπει να διακόπτει τη θεραπεία, αλλά ότι οι συνέπειες μιας διακοπής αξίζουν μεγαλύτερη προσοχή από αυτή που είχαν μέχρι σήμερα.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό BMJ Medicine.
