Το νερό ρυζιού έχει γίνει ένα από τα δημοφιλέστερα σπιτικά «μυστικά» για μακριά και δυνατά μαλλιά, ιδιαίτερα μέσα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η ιδέα είναι απλή. Το νερό που προκύπτει από το μούλιασμα ή το βράσιμο του ρυζιού εφαρμόζεται στα μαλλιά ως ξέβγαλμα, με την υπόσχεση ότι τα θρεπτικά συστατικά και το άμυλο μπορούν να ενισχύσουν την τρίχα και να επιταχύνουν την ανάπτυξή της. Ωστόσο, οι δερματολόγοι εμφανίζονται πολύ πιο επιφυλακτικοί. Τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία δεν αποδεικνύουν ότι το νερό ρυζιού διεγείρει την ανάπτυξη των μαλλιών, ενώ η δημοφιλής πρακτική μπορεί να έχει πάρει μεγαλύτερες διαστάσεις από αυτές που δικαιολογεί η έρευνα.
Η βασική σύγχυση αφορά το τι ακριβώς έχει μελετηθεί. Υπάρχουν κάποιες ενδείξεις για εκχυλίσματα από πίτουρο ρυζιού, τα οποία περιέχουν διαφορετικές ενώσεις και έχουν μελετηθεί για πιθανές επιδράσεις στους μηχανισμούς ανάπτυξης της τρίχας. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το νερό από το ρύζι που μουλιάζουμε στην κουζίνα έχει τις ίδιες ιδιότητες. Συστηματική ανασκόπηση που εξέτασε 10 μελέτες για προϊόντα ρυζιού βρήκε ενδιαφέροντα προκαταρκτικά ευρήματα για το πίτουρο ρυζιού, αλλά όχι επαρκή στοιχεία ώστε να θεωρηθεί αποδεδειγμένη θεραπεία για την τριχόπτωση.
Το γεγονός ότι δεν έχει αποδειχθεί ότι το νερό ρυζιού μεγαλώνει τα μαλλιά γρηγορότερα δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να επηρεάσει καθόλου την εμφάνισή τους. Το άμυλο που περιέχει μπορεί να επικαλύψει την εξωτερική επιφάνεια της τρίχας, μειώνοντας την τριβή μεταξύ των τριχών και κάνοντάς τες να φαίνονται πιο λείες και λαμπερές. Αυτό μπορεί να δημιουργεί την εντύπωση ότι τα μαλλιά είναι πιο δυνατά ή ότι μεγαλώνουν καλύτερα, χωρίς να σημαίνει απαραίτητα ότι έχει αυξηθεί ο ρυθμός ανάπτυξης από τον θύλακα.
Εδώ βρίσκεται και μια σημαντική διάκριση. Άλλο η ανάπτυξη της τρίχας και άλλο το σπάσιμό της. Αν μια τρίχα σπάει λιγότερο επειδή είναι πιο εύκολη στο χτένισμα ή παρουσιάζει μικρότερη τριβή, το συνολικό μήκος των μαλλιών μπορεί να διατηρείται καλύτερα. Αυτό όμως δεν ισοδυναμεί με δημιουργία περισσότερων τριχών ή ταχύτερη ανάπτυξη. Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η ανάπτυξη των μαλλιών επηρεάζεται πολύ περισσότερο από τη γενετική, την ηλικία, τη διατροφή, τις ορμόνες και τη συνολική κατάσταση της υγείας. Υπάρχει μάλιστα και μια πιθανή αντίστροφη πλευρά. Το υψηλό ποσοστό αμύλου στο νερό ρυζιού μπορεί να απομακρύνει υγρασία από την τρίχα και να την κάνει πιο εύθραυστη, ιδιαίτερα σε ορισμένους τύπους μαλλιών που είναι ήδη επιρρεπείς στο σπάσιμο. Οι δερματολόγοι που μίλησαν στο Health προειδοποιούν επομένως ότι μια πρακτική που παρουσιάζεται στα κοινωνικά δίκτυα ως καθολική λύση δεν είναι απαραίτητα κατάλληλη για κάθε τύπο τρίχας.
Η διαφορά που έχει σημασία
Ένα ακόμη πρόβλημα είναι ότι το νερό ρυζιού συχνά παρουσιάζεται ως λύση για την τριχόπτωση, ενώ η απώλεια μαλλιών μπορεί να έχει πολλές διαφορετικές αιτίες. Ορμονικές μεταβολές, διατροφικές ελλείψεις, φλεγμονώδεις παθήσεις του τριχωτού, ορισμένες μορφές αλωπεκίας, στρες και άλλοι παράγοντες μπορούν να οδηγήσουν σε αυξημένη απώλεια. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ένα σπιτικό ξέβγαλμα δεν αντιμετωπίζει την αιτία του προβλήματος. Αν κάποιος θέλει να δοκιμάσει νερό ρυζιού ως προϊόν περιποίησης, οι ειδικοί δεν θεωρούν ότι πρόκειται γενικά για ιδιαίτερα επικίνδυνη πρακτική, όμως χρειάζεται προσοχή σε ερεθισμένο τριχωτό, ξηρότητα και υπερβολική χρήση. Επίσης, το μείγμα πρέπει να ξεπλένεται καλά, καθώς η παραμονή του στο τριχωτό μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό. Η Cleveland Clinic επισημαίνει ακόμη ότι το μακρύ μούλιασμα ή η ζύμωση του νερού μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ανάπτυξης βακτηρίων, γι’ αυτό προτιμάται μια πιο σύντομη διαδικασία.
Το σημαντικότερο είναι ότι μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ισχυρή επιστημονική απόδειξη πως το νερό ρυζιού επιταχύνει την ανάπτυξη των μαλλιών. Η δημοτικότητά του βασίζεται κυρίως σε παραδοσιακή χρήση, προσωπικές εμπειρίες και κοινωνικά δίκτυα, ενώ η έρευνα για τα παράγωγα του ρυζιού βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο.