Πιλοτική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Clinical Periodontology έδειξε χαμηλότερα επίπεδα φλεγμονωδών βιοδεικτών στο αίμα και στα ούλα μετά από βραχυχρόνιο θερμιδικό περιορισμό
Μια βραχυχρόνια δίαιτα περιορισμένων θερμίδων ενδέχεται να συμβάλει στη μείωση της φλεγμονής που σχετίζεται με τη σοβαρή νόσο των ούλων, σύμφωνα με νέα μελέτη ερευνητών του King’s College London, η οποία δημοσιεύθηκε στο Journal of Clinical Periodontology. Η έρευνα εξέτασε την επίδραση μιας «δίαιτας που μιμείται τη νηστεία» (fasting-mimicking diet) σε ασθενείς με περιοδοντίτιδα, μια χρόνια φλεγμονώδη νόσο των ούλων που αποτελεί μία από τις κυριότερες αιτίες απώλειας δοντιών στους ενήλικες. Η περιοδοντίτιδα έχει επίσης συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων και διαβήτη.
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από το King’s College London σε συνεργασία με πανεπιστημιακά οδοντιατρικά κέντρα της Ισπανίας και συμμετείχαν 28 ασθενείς με προχωρημένη περιοδοντίτιδα. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες. Η μία ακολούθησε το συνήθες διαιτολόγιό της, ενώ η δεύτερη υποβλήθηκε σε τρεις κύκλους πενθήμερης δίαιτας περιορισμένων θερμίδων σε διάστημα έξι μηνών, παράλληλα με τη συμβατική μη χειρουργική θεραπεία της περιοδοντίτιδας.
Το διατροφικό πρωτόκολλο προέβλεπε κατανάλωση περίπου 1.100 θερμίδων ημερησίως τις δύο πρώτες ημέρες και περίπου 750 θερμίδων ημερησίως τις επόμενες τρεις. Μετά την ολοκλήρωση κάθε κύκλου, οι συμμετέχοντες επέστρεφαν σταδιακά στη συνήθη διατροφή τους. Η διαδικασία επαναλήφθηκε τρεις φορές κατά τη διάρκεια της εξάμηνης παρακολούθησης. Σύμφωνα με τους ερευνητές, όλοι οι συμμετέχοντες της ομάδας παρέμβασης ολοκλήρωσαν επιτυχώς το πρόγραμμα, ενώ καταγράφηκαν μόνο ήπιες παρενέργειες, όπως παροδική κόπωση, πονοκέφαλος, ναυτία ή δυσκοιλιότητα.
Μετά από έξι μήνες, οι ερευνητές ανέλυσαν δείγματα αίματος και ουλικού υγρού, δηλαδή του υγρού που βρίσκεται στο μικρό διάστημα μεταξύ δοντιού και ούλου. Διαπίστωσαν ότι όσοι ακολούθησαν τη δίαιτα παρουσίασαν χαμηλότερα επίπεδα δεικτών φλεγμονής τόσο στο αίμα όσο και στους ιστούς των ούλων σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η εξέλιξη της υψηλής ευαισθησίας C-αντιδρώσας πρωτεΐνης (hs-CRP), ενός ευρέως χρησιμοποιούμενου δείκτη συστηματικής φλεγμονής. Στην ομάδα που ακολούθησε τη δίαιτα, οι τιμές της hs-CRP μειώθηκαν σημαντικά κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης, ενώ στις 90 και 180 ημέρες ήταν χαμηλότερες σε σχέση με την ομάδα ελέγχου. Παράλληλα, καταγράφηκαν μειώσεις και σε άλλους βιοδείκτες που σχετίζονται με τη φλεγμονή των ούλων, όπως οι IL-6 και MMP-8.
Ωστόσο, οι αλλαγές στους βιοδείκτες δεν συνοδεύτηκαν από καλύτερα κλινικά αποτελέσματα όσον αφορά την πορεία της περιοδοντίτιδας. Και οι δύο ομάδες εμφάνισαν βελτίωση μετά τη θεραπεία, χωρίς να παρατηρηθούν σημαντικές διαφορές μεταξύ τους σε δείκτες όπως το βάθος των περιοδοντικών θυλάκων ή η αιμορραγία των ούλων. Οι ίδιοι οι ερευνητές τονίζουν ότι τα αποτελέσματα πρέπει να ερμηνευθούν με προσοχή, καθώς πρόκειται για πιλοτική μελέτη μικρής κλίμακας και δεν μπορεί να τεκμηριώσει κλινικό όφελος της δίαιτας στην αντιμετώπιση της νόσου.
Ο πρώτος συγγραφέας της μελέτης, δρ Giuseppe Mainas από το King’s College London, δήλωσε ότι τα ευρήματα δείχνουν πως οι αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορεί να έχουν θέση δίπλα στις καθιερωμένες πρακτικές στοματικής υγιεινής και στη θεραπεία της περιοδοντίτιδας. Από την πλευρά του, ο καθηγητής Luigi Nibali ανέφερε ότι η περιορισμένη πρόσληψη θερμίδων ενδέχεται να μειώνει το οξειδωτικό στρες, το οποίο συνδέεται με τη φλεγμονή, ενώ πιθανό ρόλο μπορεί να παίζουν και αλλαγές στο μικροβίωμα του οργανισμού.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι απαιτούνται μεγαλύτερες κλινικές μελέτες για να επιβεβαιωθούν τα αποτελέσματα και να διερευνηθεί κατά πόσο η συγκεκριμένη διατροφική παρέμβαση μπορεί να ενσωματωθεί στη θεραπεία της περιοδοντίτιδας. Υπογραμμίζουν επίσης ότι η εφαρμογή προγραμμάτων νηστείας ή αυστηρού θερμιδικού περιορισμού δεν είναι κατάλληλη για όλους τους ασθενείς, όπως για παράδειγμα για ορισμένα άτομα με διαβήτη, και θα πρέπει να αξιολογείται εξατομικευμένα.
Η νέα μελέτη εντάσσεται σε μια ευρύτερη ερευνητική προσπάθεια του King’s College London για τη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ στοματικής και γενικής υγείας. Προηγούμενες εργασίες της ίδιας ερευνητικής ομάδας είχαν δείξει ότι η μεσογειακή διατροφή μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της υγείας των ούλων, ενώ η επιτυχής θεραπεία της περιοδοντίτιδας έχει συσχετιστεί με χαμηλότερο κίνδυνο διαβήτη και καρδιαγγειακών παθήσεων. Η μελέτη χρηματοδοτήθηκε από το Medical Research Council μέσω του προγράμματος Impact Accelerator Account και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Clinical Periodontology.
Σύνδεσμος για την επιστμοπνική δημοσίευση https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/jcpe.70139
