Ανησυχία για τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις
Τα τελομερή, οι προστατευτικές απολήξεις των χρωμοσωμάτων, παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της γενετικής σταθερότητας κατά την κυτταρική διαίρεση. Με κάθε κυτταρικό κύκλο, το μήκος τους μειώνεται, οδηγώντας τελικά σε κυτταρικό θάνατο. Η συντόμευσή τους έχει συσχετιστεί με προβλήματα υγείας, συμπεριλαμβανομένης της μειωμένης ανάπτυξης του εμβρύου και της πρόωρης γέννησης. Ενώ είναι γνωστό ότι ορισμένες χημικές ουσίες επηρεάζουν το μήκος των τελομερών, η επίδραση των μικροπλαστικών στον πλακούντα και στους αναπαραγωγικούς ιστούς είχε παραμείνει αδιερεύνητη.
Μια νέα μελέτη υπό την καθοδήγηση του Shuo Zhang από το Νοσοκομείο Shengjing του Ιατρικού Πανεπιστημίου της Κίνας, στη Λιαονίνγκ, φωτίζει για πρώτη φορά τη σύνδεση ανάμεσα στην έκθεση σε μικροπλαστικά και στη συντόμευση των τελομερών σε έμβρυα. Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Ecotoxicology and Environmental Safety και δείχνει ότι η παρουσία μικροπλαστικών στον πλακούντα και στο αίμα του ομφάλιου λώρου συσχετίζεται με μείωση του μήκους των τελομερών, ένας δείκτης πρώιμης κυτταρικής γήρανσης.
Τα ευρήματα της μελέτης
Η έκταση της επίδρασης διαφοροποιείται ανάλογα με τον τύπο του πολυμερούς. Συγκεκριμένα, οι υψηλές συγκεντρώσεις πολυβινυλοχλωριδίου (PVC) και πολυβουτυλενικού σουκινικού (PBS) συνδέθηκαν με μικρότερο μήκος τελομερών στο αίμα του ομφάλιου λώρου, ενώ η μείωση των τελομερών στον πλακούντα φάνηκε πιο έντονη σε δείγματα με υψηλά επίπεδα πολυπροπυλενίου (PP).
Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι τα μικροπλαστικά «ενδέχεται να επηρεάζουν τη βιολογική γήρανση στα πρώτα στάδια της ζωής, με συνεπή αποτελέσματα που παρατηρούνται και στα δύο φύλα», ακόμη και σε συγκεντρώσεις που συναντώνται συνήθως στο φυσικό περιβάλλον. Κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου και καλούν τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να λάβουν μέτρα για τον περιορισμό της έκθεσης, κυρίως στις εγκύους και στα νεογνά.
Η μελέτη περιέλαβε 1121 έγκυες γυναίκες από την πόλη Σενγιάνγκ της Κίνας. Τα δείγματα ελήφθησαν μεταξύ Σεπτεμβρίου 2022 και Δεκεμβρίου 2023. Η ομάδα χρησιμοποίησε απεικόνιση με λέιζερ άμεσης υπέρυθρης ακτινοβολίας (LDIR) για την ανίχνευση μικροπλαστικών στους πλακουντιακούς ιστούς. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, σωματίδια PVC εντοπίστηκαν στο 89,2% των δειγμάτων, PP στο 89,9% και PBS στο 88,2%, με μέσο όρο 15 σωματίδια ανά 10 γραμμάρια ιστού πλακούντα. Το μήκος των τελομερών μετρήθηκε με τη μέθοδο ποσοτικής αντίστροφης μεταγραφής πολυμεράσης αλυσιδωτής αντίδρασης (qRT-PCR), τόσο στο πλακουντιακό δείγμα όσο και στο αίμα του ομφάλιου λώρου.
