Ενσωμάτωση του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1143 και των νέων εκτελεστικών πράξεων της ΕΕ, για το αναθεωρημένο θεσμικό πλαίσιο για τις γεωγραφικές ενδείξεις
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προχώρησε σε επικαιροποίηση της θεματικής ενότητας για τους οίνους ΠΟΠ και ΠΓΕ, ενσωματώνοντας το νέο ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο για τις γεωγραφικές ενδείξεις, το οποίο τίθεται πλέον σε πλήρη εφαρμογή σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ανάρτηση αποτυπώνει τη μετάβαση από το παλαιό καθεστώς προστασίας, που βασιζόταν κυρίως στον Κανονισμό (ΕΕ) 1151/2012 και σε επιμέρους διατάξεις του Κανονισμού (ΕΕ) 1308/2013, σε ένα ενιαίο και εκσυγχρονισμένο πλαίσιο που καλύπτει οριζόντια τους οίνους, τα αλκοολούχα ποτά και τα γεωργικά προϊόντα.
Κεντρικός άξονας του νέου πλαισίου είναι ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1143, ο οποίος αναδιαμορφώνει συνολικά το σύστημα γεωγραφικών ενδείξεων στην ΕΕ, ενισχύοντας τη νομική προστασία των ΠΟΠ και ΠΓΕ, απλοποιώντας τις διαδικασίες καταχώρισης και τροποποίησης και ενδυναμώνοντας τον ρόλο των αναγνωρισμένων ομάδων παραγωγών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία των ονομασιών στο ψηφιακό περιβάλλον, στην αντιμετώπιση παραπλανητικών πρακτικών και στην αποτελεσματικότερη επιβολή της προστασίας τόσο εντός όσο και εκτός της ενωσιακής αγοράς.
Το νέο κανονιστικό πλέγμα συμπληρώνεται από τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2025/26, ο οποίος καθορίζει αναλυτικά τις διαδικασίες για τις καταχωρίσεις, τις τροποποιήσεις και τις ακυρώσεις γεωγραφικών ενδείξεων, τους κανόνες επισήμανσης και κοινοποίησης, καθώς και τις υποχρεώσεις των κρατών-μελών ως προς την εποπτεία και τον έλεγχο. Παράλληλα, οι κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμοί (ΕΕ) 2025/27 και 2025/28 εξειδικεύουν ζητήματα που αφορούν την καταχώριση και την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων και προσαρμόζουν το ειδικό πλαίσιο του αμπελοοινικού τομέα, ιδίως ως προς τις αιτήσεις προστασίας, τις διαδικασίες ένστασης, τις τροποποιήσεις των τεχνικών φακέλων και τους περιορισμούς στη χρήση των ονομασιών.
Στο πλαίσιο αυτό, το ΥΠΑΑΤ συγκεντρώνει και επικαιροποιεί το σύνολο της ισχύουσας εθνικής νομοθεσίας και των διοικητικών εργαλείων που εφαρμόζονται στην Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένων των υπουργικών αποφάσεων, των εγκυκλίων και των υποδειγμάτων αιτήσεων για ΠΟΠ και ΠΓΕ οίνους, διευκολύνοντας την πρόσβαση των παραγωγών, των οργανώσεων και των ελεγκτικών αρχών στην επικαιροποιημένη θεσμική πληροφόρηση.
Η ανάρτηση συνοδεύεται από παραπομπές στο μητρώο eAmbrosia, το επίσημο ευρωπαϊκό μητρώο γεωγραφικών ενδείξεων, το οποίο αποτελεί πλέον το βασικό σημείο αναφοράς για την παρακολούθηση του καθεστώτος προστασίας, των τεχνικών φακέλων και των σχετικών νομικών πράξεων. Η δημοσίευση σηματοδοτεί τη θεσμική μετάβαση σε ένα πιο αυστηρό, ενιαίο και διαφανές σύστημα προστασίας των γεωγραφικών ενδείξεων, με άμεσες συνέπειες για τον αμπελοοινικό τομέα και τους εμπλεκόμενους φορείς.
