Νέα μελέτη αναδεικνύει τη σημασία των υγιεινών συνηθειών
Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 (ΣΔΤ2) αποτελεί μία από τις ταχύτερα αυξανόμενες παγκόσμιες απειλές για τη δημόσια υγεία. Με περισσότερους από 500 εκατομμύρια πάσχοντες σήμερα και προβλέψεις για πάνω από 780 εκατομμύρια περιπτώσεις έως το 2045, η ανάγκη για αποτελεσματική πρόληψη είναι πλέον επιτακτική. Η νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο European Journal of Nutrition αναδεικνύει τη σημασία του τρόπου ζωής ως κρίσιμου παράγοντα στον περιορισμό του κινδύνου εμφάνισης της νόσου. Η έρευνα βασίστηκε σε δεδομένα από την Πολυεθνική Κοόρτη (MEC), μια μακροχρόνια προοπτική μελέτη που περιλάμβανε περισσότερους από 165.000 ενήλικες ηλικίας 45 έως 75 ετών από τη Χαβάη και την Καλιφόρνια. Οι συμμετέχοντες εκπροσωπούσαν πέντε διαφορετικές εθνοτικές ομάδες και παρείχαν πληροφορίες σχετικά με το κάπνισμα, τη φυσική δραστηριότητα, τη διατροφή, την κατανάλωση αλκοόλ, το βάρος τους και άλλα δημογραφικά στοιχεία.
Οι ερευνητές ανέπτυξαν έναν σύνθετο Δείκτη Παράγοντα Κινδύνου Τρόπου Ζωής (LSRI), ο οποίος συνδύαζε τις τέσσερις βασικές συμπεριφορές: Την αποχή από το κάπνισμα, την επαρκή σωματική δραστηριότητα, την περιορισμένη κατανάλωση αλκοόλ και τη συμμόρφωση με βασικές διατροφικές οδηγίες. Η ανάλυση έδειξε ότι όσο υψηλότερη ήταν η συνολική βαθμολογία στον δείκτη αυτόν, τόσο μικρότερη ήταν η πιθανότητα εμφάνισης διαβήτη.
Σε μια μέση περίοδο παρακολούθησης 17 ετών, το 27% των συμμετεχόντων ανέπτυξε ΣΔΤ2. Ωστόσο, εκείνοι που είχαν υιοθετήσει περισσότερες θετικές συμπεριφορές είχαν σημαντικά χαμηλότερα ποσοστά εμφάνισης της νόσου. Συγκεκριμένα, όσοι παρουσίαζαν το υψηλότερο σκορ στον LSRI είχαν 16% μειωμένο κίνδυνο διαβήτη, ακόμη και μετά την προσαρμογή για τον Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ). Η αύξηση κατά κάθε μία μονάδα στον δείκτη συσχετίστηκε με 6% μικρότερη πιθανότητα ανάπτυξης της ασθένειας.
Οι συμπεριφορές με τη μεγαλύτερη προστατευτική επίδραση ήταν η αποχή από το κάπνισμα και η συστηματική άσκηση, ενώ η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ συσχετίστηκε με αυξημένο κίνδυνο. Η τήρηση των διατροφικών συστάσεων φάνηκε να έχει ασθενέστερη συσχέτιση, ιδίως όταν ελήφθη υπόψη ο ΔΜΣ, ενώ γενικά η διατροφική συμμόρφωση στους συμμετέχοντες ήταν χαμηλή, με μόνη εξαίρεση την κατανάλωση ψαριών.
Η επίδραση των συμπεριφορών αυτών διαφοροποιήθηκε και ανά εθνοτική ομάδα. Οι Αφροαμερικανοί, οι Λατίνοι και οι Ευρωπαίοι Αμερικανοί που είχαν υψηλές βαθμολογίες LSRI εμφάνισαν σαφώς μειωμένο κίνδυνο για διαβήτη τύπου 2. Αντιθέτως, στους Ιαπωνοαμερικανούς και τους Ιθαγενείς Χαβανέζους δεν παρατηρήθηκε σημαντική συσχέτιση όταν συνυπολογίστηκε ο ΔΜΣ, πιθανόν λόγω διαφορών στη σωματική σύσταση και ειδικά στην κατανομή του σπλαχνικού λίπους.
Ο ΔΜΣ αναδείχθηκε ως ο ισχυρότερος προβλεπτικός παράγοντας για την εμφάνιση διαβήτη. Τα παχύσαρκα άτομα είχαν υπερτριπλάσιο κίνδυνο σε σχέση με όσους διατηρούσαν φυσιολογικό βάρος. Η επίδραση αυτή ήταν ακόμη πιο έντονη σε ορισμένες εθνοτικές ομάδες, όπως οι Ιαπωνοαμερικανοί και οι Χαβανέζοι, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη εξατομικευμένων παρεμβάσεων.
Ένας βασικός περιορισμός της μελέτης είναι ότι τα δεδομένα τρόπου ζωής συλλέχθηκαν μόνο κατά την έναρξη, χωρίς να καταγράφονται αλλαγές στη διάρκεια της παρακολούθησης. Επίσης, ο δείκτης LSRI αποδίδει ίσο βάρος σε όλους τους παράγοντες, γεγονός που ίσως δεν αντικατοπτρίζει την πραγματική τους επίδραση.
