Η αλήθεια πίσω από έναν διατροφικό μύθο
«Το στομάχι σας θα μικρύνει αν τρώτε λιγότερο». Η φράση αυτή ακούγεται συχνά σε κύκλους ατόμων που προσπαθούν να χάσουν βάρος. Αν και η εμπειρία μπορεί να δίνει αυτή την εντύπωση, πρόκειται για έναν διαδεδομένο ιατρικό μύθο. Το στομάχι δεν συρρικνώνεται επειδή τρώτε λιγότερο, ωστόσο, ο τρόπος που αισθάνεστε το φαγητό αλλάζει, και αυτό έχει εξήγηση.
Το ανθρώπινο στομάχι έχει μέση χωρητικότητα περίπου 70 γραμμάρια, περίπου όσο η γροθιά ενός ενήλικα. Ωστόσο, μπορεί να τεντωθεί σημαντικά, φτάνοντας μέχρι και τα 900 γραμμάρια τροφής όταν χρειάζεται. Μετά από ένα βαρύ γεύμα, όπως εκείνα τις ημέρες των Χριστουγέννων, χρειάζονται έως και τέσσερις ώρες για να επανέλθει στο φυσιολογικό του μέγεθος. Κάθε φορά που πεινάτε, το στομάχι προσαρμόζεται ξανά στις ανάγκες σας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Decathlon Γαλλίας: Ανάκληση σωσιβίων λόγω κινδύνου πνιγμού
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μολυσμένα λουκάνικα υπεύθυνα για το αιμολυτικό σύνδρομο στη 12χρονη που έχασε τη ζωή της – Λουκέτο στην εταιρεία παραγωγής
Τι εξηγεί, λοιπόν, την αλλαγή στο αίσθημα κορεσμού όταν αρχίζετε να τρώτε λιγότερο; Όχι το μέγεθος του στομάχου, αλλά οι ορμονικές μεταβολές. Όπως αναφέρει ο γαστρεντερολόγος Dr. Maged Rizk από την Κλινική του Κλίβελαντ, η όρεξη επηρεάζεται κυρίως από τις ορμόνες γκρελίνη και λεπτίνη. Η πρώτη σχετίζεται με την πείνα, η δεύτερη με το αίσθημα κορεσμού. Όταν περιορίζεται σταθερά η πρόσληψη τροφής, οι ορμόνες αυτές «εκπαιδεύονται» να δίνουν σήματα κορεσμού νωρίτερα, κάνοντάς σας να αισθάνεστε χορτάτοι με λιγότερη ποσότητα.
Ο Dr. Mark Moyad το περιγράφει ως «επαναρύθμιση του θερμοστάτη της όρεξης», υποδηλώνοντας ότι η αλλαγή δεν είναι μηχανική αλλά ρυθμιστική, επαναπρογραμματίζοντας τη λειτουργία του σώματός σας. Αυτό δίνει την εντύπωση ότι το στομάχι σας έχει μικρύνει, χωρίς να έχει αλλάξει ουσιαστικά το φυσικό του μέγεθος.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανεβάζει το στοματικό διάλυμα την πίεση; Τι λένε οι επιστήμονες;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Διακοπές και παιδική ναυτία στο αυτοκίνητο: Τι είναι και πώς να την προλάβετε
Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, το στομάχι μπορεί να χάσει μέρος της ελαστικότητάς του. Σε μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο American Journal of Clinical Nutrition, η μέγιστη χωρητικότητα του στομάχου παχύσαρκων ενηλίκων μειώθηκε κατά 27% μετά από τέσσερις εβδομάδες δίαιτας χαμηλών θερμίδων. Η μείωση αυτή αφορά την ικανότητα τεντώματος και όχι το στατικό μέγεθος του οργάνου. Η μόνη πραγματικά σημαντική σμίκρυνση του στομάχου προκύπτει από χειρουργικές επεμβάσεις, όπως η γαστρική παράκαμψη, όπου το στομάχι περιορίζεται στο μέγεθος ενός καρυδιού. Παρ’ όλα αυτά, ακόμη και άτομα χωρίς στομάχι, π.χ. μετά από ολική γαστρεκτομή, μπορεί να αυξήσουν το βάρος τους. Αυτό, όπως εξηγεί άρθρο που δημοσιεύτηκε στο Clinics, οφείλεται στη βαθύτερη και εξελικτικά εδραιωμένη τάση του ανθρώπου να καταναλώνει περισσότερες θερμίδες ως «ασφάλεια» για το μέλλον. Το ίδιο κάνουν και άγρια ζώα, που συνεχίζουν να τρώνε ακόμη και όταν έχουν χορτάσει.
Συνεπώς, η υπερφαγία δεν είναι απαραίτητα αποτέλεσμα μεγάλου στομάχου, αλλά συνήθεια ή βιολογική στρατηγική. Οι άνθρωποι συχνά τρώνε μηχανικά ή για συναισθηματικούς λόγους, παρά την ύπαρξη σημάτων κορεσμού.
